รวมกฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องกับโรคจากการทำงาน การตรวจสุขภาพแรงงาน การคุ้มครองสิทธิประโยชน์ และความปลอดภัยในการทำงาน
รวบรวมกฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องกับอาชีวเวชศาสตร์ อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อมในการทำงาน พร้อมสรุปสาระสำคัญสำหรับอ่านทำความเข้าใจได้สะดวก
หลักการอ้างอิง: เนื้อหาในหน้านี้เป็นสรุปเพื่อช่วยอ่าน ไม่ใช่ตัวบทกฎหมาย หากนำไปใช้อ้างอิงทางกฎหมาย โปรดตรวจสอบและอ้างอิงเอกสารฉบับเต็มจากราชกิจจานุเบกษาที่แนบไว้ทุกฉบับ
กฎหมาย
พระราชบัญญัติหลักที่วางกรอบการบริหารความปลอดภัย อาชีวอนามัย และการควบคุมโรคจากการทำงาน
กฎหมายหลักที่กำหนดหน้าที่ของนายจ้างและลูกจ้าง รวมถึงกลไกกำกับดูแลด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เป็นปีที่ ๖๖ ในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรมีกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงาน
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของรัฐสภา ดังต่อไปนี้
มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔”
มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศ ในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ พระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่
(๑) ราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค และราชการส่วนท้องถิ่น
(๒) กิจการอื่นทั้งหมดหรือแต่บางส่วนตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ให้ราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น และกิจการอื่นตามที่กำหนด ในกฎกระทรวงตามวรรคหนึ่ง จัดให้มีมาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานในหน่วยงานของตนไม่ต่ํากว่ามาตรฐานความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานตามพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้ “ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน” หมายความว่า การกระทำ หรือสภาพการทำงานซึ่งปลอดจากเหตุอันจะทำให้เกิดการประสบอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือสุขภาพอนามัยอันเนื่องจากการทำงานหรือเกี่ยวกับการทำ งาน “นายจ้าง” หมายความว่า นายจ้างตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานและให้หมายความ รวมถึง ผู้ประกอบกิจการซึ่งยอมให้บุคคลหนึ่งบุคคลใดมาทำงานหรือทำผลประโยชน์ให้แก่หรือในสถาน ประกอบกิจการ ไม่ว่าการทำงานหรือการทำผลประโยชน์นั้นจะเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดหรือทั้งหมด ในกระบวนการผลิตหรือธุรกิจในความรับผิดชอบของผู้ประกอบกิจการนั้นหรือไม่ก็ตาม “ลูกจ้าง” หมายความว่า ลูกจ้างตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานและให้หมายความ รวมถึงผู้ซึ่งได้รับความยินยอมให้ทำงานหรือทำผลประโยชน์ให้แก่หรือในสถานประกอบกิจการของนายจ้าง ไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไรก็ตาม “ผู้บริหาร” หมายความว่า ลูกจ้างตั้งแต่ระดับผู้จัดการในหน่วยงานขึ้นไป “หัวหน้างาน” หมายความว่า ลูกจ้างซึ่งทำหน้าที่ควบคุม ดูแล บังคับบัญชาหรือสั่งให้ลูกจ้าง ทำงานตามหน้าที่ของหน่วยงาน “เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน” หมายความว่า ลูกจ้างซึ่งนายจ้างแต่งตั้งให้ปฏิบัติ หน้าที่ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานตามพระราชบัญญัตินี้ “สถานประกอบกิจการ” หมายความว่า หน่วยงานแต่ละแห่งของนายจ้างที่มีลูกจ้างทำงาน อยู่ในหน่วยงาน “คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัยและ สภาพแวดล้อมในการทำงาน
“กองทุน” หมายความว่า กองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการ ทำงาน “พนักงานตรวจความปลอดภัย” หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการ ตามพระราชบัญญัตินี้ “อธิบดี” หมายความว่า อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน “รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจแต่งตั้งพนักงานตรวจความปลอดภัยกับออกกฎกระทรวง ประกาศ และระเบียบ เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ รวมทั้งออกกฎกระทรวงกำหนดค่าธรรมเนียมไม่เกินอัตรา ท้ายพระราชบัญญัตินี้ และยกเว้นค่าธรรมเนียม การแต่งตั้งพนักงานตรวจความปลอดภัยต้องกำหนดคุณสมบัติ ขอบเขต อำนาจหน้าที่ และเงื่อนไขในการปฏิบัติหน้าที่ด้วย
มาตรา ๖ ให้นายจ้างมีหน้าที่จัดและดูแลสถานประกอบกิจการและลูกจ้างให้มีสภาพ การทำงานและสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ปลอดภัยและถูกสุขลักษณะ รวมทั้งส่งเสริมสนับสนุน การปฏิบัติงานของลูกจ้างมิให้ลูกจ้างได้รับอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ และสุขภาพอนามัย ให้ลูกจ้างมีหน้าที่ให้ความร่วมมือกับนายจ้างในการดำเนินการและส่งเสริมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อให้เกิดความปลอดภัยแก่ลูกจ้างและสถานประกอบ กิจการ
มาตรา ๗ ในกรณีที่พระราชบัญญัตินี้กำหนดให้นายจ้างต้องดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใด ที่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ให้นายจ้างเป็นผู้ออกค่าใชจ้ ่ายเพื่อการนั้น
มาตรา ๘ ให้นายจ้างบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวง การกำหนดมาตรฐานตามวรรคหนึ่ง ให้นายจ้างจัดทำเอกสารหรือรายงานใด โดยมีการ ตรวจสอบหรือรับรองโดยบุคคล หรือนิติบุคคลตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ให้ลูกจ้างมีหน้าที่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานตามมาตรฐานที่กำหนดในวรรคหนึ่ง
มาตรา ๙ บุคคลใดประสงค์จะให้บริการในการตรวจวัด ตรวจสอบ ทดสอบ รับรอง ประเมินความเสี่ยง รวมทั้งจัดฝึกอบรมหรือให้คำปรึกษาเพื่อส่งเสริมความปลอดภัยอาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๘ จะต้อง ขึ้นทะเบียนต่อสำนักความปลอดภัยแรงงาน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน คุณสมบัติของผู้ขอขึ้นทะเบียน การขึ้นทะเบียน การออกใบแทนการขึ้นทะเบียน การเพิกถอน ทะเบียน การกำหนดค่าบริการ และวิธีการให้บริการตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๑๐ ในกรณีที่สำนักความปลอดภัยแรงงาน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานไม่รับ ขึ้นทะเบียนหรือเพิกถอนทะเบียนตามมาตรา ๙ ผู้ขอขึ้นทะเบียนหรอื ผู้ถูกเพิกถอนทะเบียนมีสิทธิอุทธรณ์ เป็นหนังสือต่ออธิบดีภายในสามสิบวันนับแต่วันได้รับแจ้งการไม่รับขึ้นทะเบียนหรือการเพิกถอนทะเบียน คำวินิจฉัยของอธิบดีให้เป็นที่สุด
มาตรา ๑๑ นิติบุคคลใดประสงค์จะให้บริการในการตรวจวัด ตรวจสอบ ทดสอบ รับรอง ประเมินความเสี่ยง รวมทั้งจัดฝึกอบรมหรือให้คำปรึกษาเพื่อส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๘ จะต้องได้รับ ใบอนุญาตจากอธิบดี คุณสมบัติของผู้ขออนุญาต การขออนุญาต การอนุญาต การขอต่ออายุใบอนุญาต การออกใบ แทนใบอนุญาต การพักใช้และการเพิกถอนใบอนุญาต การกำหนดค่าบริการ และวิธีการให้บริการตาม วรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๑๒ ในกรณีที่อธิบดีไม่ออกใบอนุญาต ไม่ต่ออายุใบอนุญาต ไม่ออกใบแทนใบอนุญาต หรือพักใช้ใบอนุญาตหรือเพิกถอนใบอนุญาตที่ออกให้แก่นิติบุคคลตามมาตรา ๑๑ นิติบุคคลนั้นมีสิทธิ อุทธรณ์เป็นหนังสือต่อคณะกรรมการภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือของอธิบดีแจ้งการไม่ออก ใบอนุญาต หรือการไม่ต่ออายุใบอนุญาต หรือการเพิกถอนใบอนุญาต คำวินิจฉัยของคณะกรรมการให้เป็นที่สุด
มาตรา ๑๓ ให้นายจ้างจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานและบุคลากรตามวรรคหนึ่งจะต้องขึ้นทะเบียนต่อ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๙ วรรคสอง และมาตรา ๑๐ มาใช้บังคับกับการขึ้นทะเบียน เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน โดยอนุโลม
มาตรา ๑๔ ในกรณีที่นายจ้างให้ลูกจ้างทำงานในสภาพการทำงานหรือสภาพแวดล้อมในการ ทำงานที่อาจทำให้ลูกจ้างได้รับอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือสุขภาพอนามัย ให้นายจ้างแจ้ง ให้ลูกจ้างทราบถึงอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการทำงานและแจกคู่มือปฏิบัติงานให้ลูกจ้างทุกคนก่อนที่ ลูกจ้างจะเข้าทำงาน เปลี่ยนงาน หรือเปลี่ยนสถานที่ทำงาน
มาตรา ๑๕ ในกรณีที่นายจ้างได้รับคำเตือน คำสั่ง หรือคำวินิจฉัยของอธิบดี คำสั่งของ พนักงานตรวจความปลอดภัย หรือคำวินิจฉัยของคณะกรรมการให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้นายจ้างแจ้งหรือปิดประกาศคำเตือน คำสั่ง หรือคำวินิจฉัยดังกล่าว ในที่ที่เห็นได้ง่าย ณ สถานประกอบ กิจการเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบห้าวันนับแตว่ ันที่ได้รับแจ้ง
มาตรา ๑๖ ให้นายจ้างจัดให้ผู้บริหาร หัวหน้างาน และลูกจ้างทุกคนได้รับการฝึกอบรม ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อให้บริหารจัดการ และดำเนินการ ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานได้อย่างปลอดภัย ในกรณีที่นายจ้างรับลูกจ้างเข้าทำงาน เปลี่ยนงาน เปลี่ยนสถานที่ทำงาน หรือเปลี่ยนแปลง เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ ซึ่งอาจทำให้ลูกจ้างได้รับอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือสุขภาพอนามัย ให้นายจ้างจัดให้มีการฝึกอบรมลูกจ้างทุกคนก่อนการเริ่มทำงาน การฝึกอบรมตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่ อธิบดีประกาศกำหนด
มาตรา ๑๗ ให้นายจ้างติดประกาศสัญลักษณ์เตือนอันตรายและเครื่องหมายเกี่ยวกับ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน รวมทั้งข้อความแสดงสิทธิและหน้าที่ ของนายจ้างและลูกจ้างตามที่อธิบดีประกาศกำหนดในที่ที่เห็นได้ง่าย ณ สถานประกอบกิจการ
มาตรา ๑๘ ในกรณีที่สถานที่ใดมีสถานประกอบกิจการหลายแห่ง ให้นายจ้างทุกราย ของสถานประกอบกิจการในสถานที่นั้น มีหน้าที่ร่วมกันดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ ลูกจ้างซึ่งทำงานในสถานประกอบกิจการตามวรรคหนึ่ง รวมทั้งลูกจ้างซึ่งทำงานในสถานประกอบ กิจการอื่นที่ไม่ใช่ของนายจ้าง ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์เกี่ยวกับความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานซึ่งใช้ในสถานประกอบกิจการนั้นด้วย
มาตรา ๑๙ ในกรณีที่นายจ้างเช่าอาคาร สถานที่ เครื่องมือ เครื่องจักร อุปกรณ์ หรือสิ่งอื่นใด ที่นำมาใช้ในสถานประกอบกิจการ ให้นายจ้างมีอำนาจดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับอาคารสถานที่ เครื่องมือ เครื่องจักร อุปกรณ์หรือสิ่งอื่นใดที่เช่านั้น ตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๘ การดำเนินการตามวรรคหนึ่งไม่ก่อให้เกิดสิทธิแก่ผู้มีกรรมสิทธิ์ในอาคาร สถานที่ เครื่องมือ เครื่องจักร อุปกรณ์หรือสิ่งอื่นใดซึ่งให้เช่า หรือผู้ให้เช่าในอันที่จะเรียกร้องค่าเสียหายหรือค่าทดแทนใด ๆ ตลอดจนการบอกเลิกสัญญาเช่า
มาตรา ๒๐ ให้ผู้บริหารหรือหัวหน้างานมีหน้าที่สนับสนุนและร่วมมือกับนายจ้างและบุคลากรอื่น เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามมาตรา ๘ มาตรา ๑๖ มาตรา ๑๘ และมาตรา ๒๒
มาตรา ๒๑ ลูกจ้างมีหน้าที่ดูแลสภาพแวดล้อมในการทำงานตามมาตรฐานที่กำหนด ในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๘ เพื่อให้เกิดความปลอดภัยต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ และสุขภาพอนามัย โดยคำนึงถึงสภาพของงานและพื้นที่ที่รับผิดชอบ ในกรณีที่ลูกจ้างทราบถึงข้อบกพร่องหรือการชำรุดเสียหาย และไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยตนเอง ให้แจ้งต่อเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน หัวหน้างาน หรือผู้บริหาร และให้เจ้าหน้าที่ ความปลอดภัยในการทำงาน หัวหน้างาน หรือผู้บรหิ าร แจ้งเป็นหนังสือต่อนายจ้างโดยไม่ชักช้า ในกรณีที่หัวหน้างานทราบถึงข้อบกพร่องหรือการชำรุดเสียหายซึ่งอาจทำให้ลูกจ้างได้รับอันตราย ต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือสุขภาพอนามัย ต้องดำเนินการป้องกันอันตรายนั้นภายในขอบเขต ที่รับผิดชอบหรือที่ได้รับมอบหมายทันทีที่ทราบ กรณีไม่อาจดำเนินการได้ ให้แจ้งผู้บริหารหรือนายจ้าง ดำเนินการแก้ไขโดยไม่ชักช้า
มาตรา ๒๒ ให้นายจ้างจัดและดูแลให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล ที่ได้มาตรฐานตามที่อธิบดีประกาศกำหนด ลูกจ้างมีหน้าที่สวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลและดูแลรักษาอุปกรณ์ ตามวรรคหนึ่งให้สามารถใช้งานได้ตามสภาพและลักษณะของงานตลอดระยะเวลาทำงาน ในกรณีที่ลูกจ้างไม่สวมใส่อุปกรณ์ดังกล่าว ให้นายจ้างสั่งให้ลูกจ้างหยุดการทำงานนั้นจนกว่า ลูกจ้างจะสวมใส่อุปกรณ์ดังกล่าว
มาตรา ๒๓ ให้ผู้รับเหมาชั้นต้นและผู้รับเหมาช่วงตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน มีหน้าที่ดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของลูกจ้าง เช่นเดียวกับนายจ้าง ในกรณีที่นายจ้างเป็นผู้รับเหมาช่วง และมีผู้รับเหมาช่วงถัดขึ้นไป ให้ผู้รับเหมาช่วงถัดขึ้นไป ตลอดสายจนถึงผู้รับเหมาชั้นต้นที่มีลูกจ้างทำงานในสถานประกอบกิจการเดียวกัน มีหน้าที่ร่วมกันในการ จัดสถานที่ทำงานให้มีสภาพการทำงานที่ปลอดภัย และมีสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ถูกสุขลักษณะ เพื่อให้เกิดความปลอดภัยแก่ลูกจ้างทุกคน
มาตรา ๒๔ ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่ง เรียกว่า “คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน” ประกอบด้วย ปลัดกระทรวงแรงงานเป็นประธานกรรมการ อธิบดี กรมควบคุมมลพิษ อธิบดีกรมควบคุมโรค อธิบดีกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง อธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรม อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น และอธิบดีกรมสวัสดิการ และคุ้มครองแรงงาน เป็นกรรมการ กับผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายลูกจ้าง ฝ่ายละแปดคน และผู้ทรงคุณวุฒิอีกห้าคนซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งเป็นกรรมการ ให้ข้าราชการกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งเป็นเลขานุการ การได้มาและการพ้นจากตำแหน่งของผู้แทนฝ่ายนายจ้างและฝ่ายลูกจ้างตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศกำ หนด โดยต้องคำนึงถึงการมีส่วนร่วม ของทั้งหญิงและชาย
ผู้ทรงคุณวุฒิต้องเป็นผู้มีความรู้ ความเชี่ยวชาญ มีผลงานหรือประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับความ ปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน โดยต้องคำนึงถึงการมีส่วนร่วมของทั้งหญิง และชาย
มาตรา ๒๕ คณะกรรมการมีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
(๑) เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีเกี่ยวกับนโยบาย แผนงาน หรือมาตรการความปลอดภัย อาชีวอนามยั และการพัฒนาสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๒) เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีในการออกกฎกระทรวง ประกาศ และระเบียบ เพื่อปฏิบัติการ ตามพระราชบัญญัตินี้
(๓) ให้ความเห็นแก่หน่วยงานของรัฐเกี่ยวกับการส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๔) วินิจฉัยอุทธรณ์ตามมาตรา ๑๒ มาตรา ๓๓ วรรคสาม และมาตรา ๔๐ วรรคสอง
(๕) ปฏิบัติการอื่นใดตามที่พระราชบัญญัตินี้หรือกฎหมายอื่นบัญญัติให้เป็นอำนาจหน้าที่ ของคณะกรรมการหรือตามที่รัฐมนตรีมอบหมาย
มาตรา ๒๖ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิมีวาระอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งพ้นจากตำแหน่งอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้ ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ ให้รัฐมนตรีแต่งตั้งกรรมการ แทนตำแหน่งที่ว่าง และให้ผู้ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งแทนอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ ของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งตนแทน ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งตามวาระ แต่ยังมิได้มีการแต่งตั้งกรรมการใหม่ ให้กรรมการนั้นปฏิบัติหน้าที่ไปพลางก่อนจนกว่ากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิท่ไี ด้รับแต่งตั้งจะเข้ารับหน้าที่
มาตรา ๒๗ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา ๒๖ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ พ้นจากตำแหน่ง เมื่อ
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) รัฐมนตรีให้ออก เมื่อขาดประชุมสามครั้งติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร
(๔) เป็นบุคคลล้มละลาย
(๕) เป็นบุคคลวิกลจริต หรือจิตฟั่นเฟือน
(๖) เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ
(๗) ต้องคำพิพากษาว่าได้กระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้
(๘) ได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้ กระทำโดยประมาทหรือความผิดฐานหมิ่นประมาทหรือความผิดลหุโทษ
มาตรา ๒๘ การประชุมคณะกรรมการต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวน กรรมการทั้งหมด โดยมกี รรมการผู้แทนฝ่ายนายจ้างและฝ่ายลูกจ้างอย่างน้อยฝ่ายละหนึ่งคน จึงจะเป็น องค์ประชุม ในการประชุมเพื่อพิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์คราวใด ถ้าไม่ได้องค์ประชุมตามที่กำหนดไว้ ในวรรคหนึ่ง ให้จัดให้มีการประชุมอีกครั้งภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่นัดประชุมครั้งแรก การประชุมครั้ง หลังแม้ไม่มีกรรมการซึ่งมาจากฝ่ายนายจ้างหรือฝ่ายลูกจ้างมาร่วมประชุม ถ้ามีกรรมการมาประชุม ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งหมด ก็ให้ถือเป็นองค์ประชุม ในการประชุมคราวใด ถ้าประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้กรรมการซึ่งมาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุมสำหรับการประชุมคราวนั้น มติที่ประชุมให้ถือเสียงข้างมาก กรรมการคนหนึ่งมีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถ้าคะแนนเสียง เท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด
มาตรา ๒๙ คณะกรรมการมีอำนาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อพิจารณาหรือปฏิบัติการ อย่างหนึ่งอย่างใดตามที่คณะกรรมการมอบหมายได้ ให้คณะกรรมการกำหนดองค์ประชุมและวิธีดำเนินงานของคณะอนุกรรมการได้ตามความ เหมาะสม
มาตรา ๓๐ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้กรรมการและอนุกรรมการได้รับเบี้ยประชุม และประโยชน์ตอบแทนอื่นตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนดโดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง
มาตรา ๓๑ ให้กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงานรับผิดชอบงานธุรการ ของคณะกรรมการ และมีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
(๑) สรรหา รวบรวม และวิเคราะห์ข้อมูลด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานเพื่อการจัดทำนโยบาย แผนงาน โครงการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเสนอต่อคณะกรรมการ
(๒) จัดทำแนวทางการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานเสนอต่อคณะกรรมการ
(๓) จัดทำแผนปฏิบัติการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ประจำปีเสนอต่อคณะกรรมการ
(๔) ประสานแผนและการดำเนินการของคณะกรรมการและคณะอนุกรรมการตลอดจน หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
(๕) ติดตามและประเมินผลการปฏิบัติงานตามมติของคณะกรรมการ
(๖) รับผิดชอบงานธุรการของคณะอนุกรรมการ
(๗) ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่คณะกรรมการหรือคณะอนกุ รรมการมอบหมาย
มาตรา ๓๒ เพื่อประโยชน์ในการควบคุม กำกับ ดูแลการดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ให้นายจ้างดำเนินการดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้มีการประเมินอันตราย
(๒) ศึกษาผลกระทบของสภาพแวดล้อมในการทำงานที่มีผลต่อลูกจ้าง
(๓) จัดทำแผนการดำเนินงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการ ทำงานและจัดทำแผนการควบคุมดูแลลูกจา้ งและสถานประกอบกิจการ
(๔) ส่งผลการประเมินอันตราย การศึกษาผลกระทบ แผนการดำเนินงานและแผนการ ควบคุมตาม (๑) (๒) และ (๓) ให้อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมาย หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ประเภทกิจการ ขนาดของ กิจการที่ต้องดำเนินการ และระยะเวลาที่ต้องดำเนินการ ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีกำหนดโดยประกาศ ในราชกิจจานุเบกษา ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง นายจ้างจะต้องปฏิบัติตามคำแนะนำและได้รับการรับรองผล จากผู้ชำนาญการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
มาตรา ๓๓ ผู้ใดจะทำการเป็นผู้ชำนาญการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อม ในการทำงานจะต้องได้รับใบอนุญาตจากอธิบดีตามพระราชบัญญัตินี้
การขอใบอนุญาต การออกใบอนุญาต คุณสมบัติของผู้ชำนาญการ การควบคุมการปฏิบัติงาน ของผู้ได้รับใบอนุญาต การต่ออายุใบอนุญาต การออกใบแทนใบอนุญาต การสั่งพักใช้ และการเพิกถอน ใบอนุญาตตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง ให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับกับการอนุญาตเป็นผู้ชำนาญการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำ งาน โดยอนุโลม
มาตรา ๓๔ ในกรณีที่สถานประกอบกิจการใดเกิดอุบัติภัยร้ายแรง หรือลูกจ้างประสบ อันตรายจากการทำงาน ให้นายจ้างดำเนินการดังต่อไปนี้
(๑) กรณีที่ลูกจ้างเสียชีวิต ให้นายจ้างแจ้งต่อพนักงานตรวจความปลอดภัยในทันทีที่ทราบ โดยโทรศัพท์ โทรสาร หรือวิธีอื่นใดที่มีรายละเอียดพอสมควร และให้แจ้งรายละเอียดและสาเหตุ เป็นหนังสือภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ลูกจ้างเสียชีวิต
(๒) กรณีที่สถานประกอบกิจการได้รับความเสียหายหรือต้องหยุดการผลิต หรือมีบุคคล ในสถานประกอบกิจการประสบอันตรายหรือได้รับความเสียหาย อันเนื่องมาจากเพลิงไหม้ การระเบิด สารเคมีรั่วไหล หรืออุบตัิภัยร้ายแรงอื่น ให้นายจ้างแจ้งต่อพนักงานตรวจความปลอดภัยในทันทีที่ทราบ โดยโทรศัพท์ โทรสาร หรือวิธีอื่นใด และให้แจ้งเป็นหนังสือโดยระบุสาเหตุอันตรายที่เกิดขึ้น ความเสียหาย การแก้ไขและวิธีการป้องกันการเกิดซ้ําอีกภายในเจ็ดวันนับแต่วันเกิดเหตุ
(๓) กรณีที่มีลูกจ้างประสบอันตราย หรือเจ็บป่วยตามกฎหมายว่าด้วยเงินทดแทน เมื่อนายจ้าง แจ้งการประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยต่อสำนักงานประกันสังคมตามกฎหมายดังกล่าวแล้ว ให้นายจ้าง ส่งสำเนาหนังสือแจ้งนั้นต่อพนักงานตรวจความปลอดภัยภายในเจ็ดวันด้วย การแจ้งเป็นหนังสือตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามแบบที่อธิบดีประกาศกำหนดและเมื่อพนักงาน ตรวจความปลอดภัยได้รับแจ้งแล้ว ใหด้ ําเนินการตรวจสอบและหามาตรการป้องกันอันตรายโดยเร็ว
มาตรา ๓๕ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้พนักงานตรวจความปลอดภัย มีอำนาจดังต่อไปนี้
(๑) เข้าไปในสถานประกอบกิจการหรือสำนักงานของนายจ้างในเวลาทำการหรือเมื่อเกิด อุบัติภัย
(๒) ตรวจสอบหรือบันทึกภาพและเสียงเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมในการทำงานที่เกี่ยวกับ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๓) ใช้เครื่องมือในการตรวจวัดหรือตรวจสอบเครื่องจักร หรืออุปกรณ์ในสถานประกอบกิจการ
(๔) เก็บตัวอย่างของวัสดุหรือผลิตภัณฑ์ใด ๆ มาเพื่อการวิเคราะห์เกี่ยวกับความปลอดภัย
(๕) สอบถามข้อเท็จจริง หรือสอบสวนเรื่องใด ๆ ภายในขอบเขตอำนาจและเรียกบุคคล ที่เกี่ยวข้องมาชี้แจง รวมทั้งตรวจสอบหรือให้ส่งเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องและเสนอแนะมาตรการ ป้องกันอันตรายต่ออธิบดีโดยเร็ว
มาตรา ๓๖ ในกรณีที่พนักงานตรวจความปลอดภัยพบว่า นายจ้าง ลูกจ้างหรือผู้ที่เกี่ยวข้อง ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ หรือกฎกระทรวงซึ่งออกตามพระราชบัญญัตินี้ หรือพบว่า สภาพแวดล้อมในการทำงาน อาคาร สถานที่ เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่ลูกจ้างใช้จะก่อให้เกิดความ ไม่ปลอดภัยแก่ลูกจ้าง ให้พนักงานตรวจความปลอดภัยมีอำนาจสั่งให้ผู้นั้นหยุดการกระทำที่ฝ่าฝืน แก้ไข ปรับปรุง หรือปฏิบัติให้ถูกต้องหรือเหมาะสมภายในระยะเวลาสามสิบวัน ถ้ามีเหตุจำเป็นไม่อาจดำเนินการ ให้แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาดังกล่าวได้ พนักงานตรวจความปลอดภัยอาจขยายระยะเวลาออกไปได้ ไม่เกินสองครั้ง ครั้งละสามสิบวันนับแต่วันที่ครบกำหนดเวลาดังกล่าว ในกรณีจำเป็นเมื่อได้รับอนุมัติจากอธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมาย ให้พนักงานตรวจ ความปลอดภัยมีอำนาจสั่งให้หยุดการใช้เครื่องจักร อุปกรณ์ อาคารสถานที่ หรือผูกมัดประทับตราสิ่งที่อาจจะ ก่อให้เกิดอันตรายอย่างร้ายแรงต่อลูกจ้างดังกล่าวทั้งหมดหรือบางส่วนเป็นการชั่วคราว ในระหว่าง การปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจความปลอดภัยได้ เมื่อนายจ้างได้ปรับปรุงแก้ไขให้ถูกต้องตามคำสั่ง ของพนักงานตรวจความปลอดภัยตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้นายจ้างแจ้งอธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมาย เพื่อพิจารณาเพิกถอนคำสั่งดังกล่าวได้
มาตรา ๓๗ ในกรณีที่นายจ้างไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจความปลอดภัย ตามมาตรา ๓๖ ถ้ามีเหตุอันอาจก่อให้เกิดอันตรายอย่างร้ายแรงที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน สมควรเข้าไปดำเนินการแทน ให้อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายมีอำนาจสั่งให้พนักงานตรวจ ความปลอดภัยหรือมอบหมายให้บุคคลใดเข้าจัดการแก้ไขเพื่อให้เป็นไปตามคำสั่งนั้นได้ ในกรณีเช่นนี้ นายจ้างต้องเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายสำหรับการเข้าจัดการแก้ไขนั้นตามจำนวนที่จ่ายจริง
ก่อนที่อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายจะดำเนินการตามวรรคหนึ่ง จะต้องมีคำเตือนเป็นหนังสือ ให้นายจ้างปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจความปลอดภัยภายในระยะเวลาที่กำหนด คำเตือนดังกล่าว จะกำหนดไปพร้อมกับคำสั่งของพนักงานตรวจความปลอดภัยก็ได้ ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ให้กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานขอรับเงินช่วยเหลือจาก กองทุนเพื่อเป็นเงินทดรองจ่ายในการดำเนินการได้ และเมื่อได้รับเงินจากนายจ้างแล้วให้ชดใช้ เงินช่วยเหลือที่ได้รับมาคืนแก่กองทุน
มาตรา ๓๘ ให้อธิบดีมีอำนาจออกคำสั่งเป็นหนังสือให้ยึด อายัด และขายทอดตลาด ทรพั ย์สนิ ของนายจ้างซึ่งไม่จ่ายค่าใช้จ่ายในการดำเนนิ การตามมาตรา ๓๗ ทงั้ นี้ เพียงเท่าที่จำเป็นเพื่อเป็น ค่าใช้จ่ายสำหรับการเข้าจัดการแก้ไขตามจำนวนที่จ่ายจริง การมีคำสั่งให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินตามวรรคหนึ่งจะกระทำได้ต่อเมื่อได้แจ้งเป็นหนังสือ ให้นายจ้างนำเงินค่าใช้จ่ายมาจ่ายภายในระยะเวลาที่กำหนด แต่ต้องไม่น้อยกว่าสามสิบวันนับแต่วันท่ี นายจ้างได้รับหนังสือนั้นและนายจ้างไม่จ่ายภายในระยะเวลาที่กำหนด หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สินตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด ทั้งนี้ ให้นำหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขตามประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม เงินที่ได้จากการขายทอดตลาดทรัพย์สินให้หักไว้เป็นค่าใช้จ่ายในการยึด อายัด และขายทอดตลาด และชำระค่าใช้จ่ายที่นายจ้างต้องเป็นผู้จ่ายตามมาตรา ๓๗ ถ้ามีเงินเหลือให้คืนแก่นายจ้างโดยเร็ว โดยให้พนักงานตรวจความปลอดภัยมีหนังสือแจ้งให้ทราบเพื่อขอรับเงินที่เหลือคืนโดยส่งทางไปรษณีย์ ลงทะเบียนตอบรับ ถ้านายจ้างไม่มาขอรับคืนภายในห้าปีนับแต่วันได้รับแจ้ง ให้เงินดังกล่าวตกเป็นของ กองทุน
มาตรา ๓๙ ระหว่างหยุดการทำงานหรือหยุดกระบวนการผลิตตามมาตรา ๓๖ ให้นายจ้าง จ่ายเงินให้แก่ลูกจ้างที่เกี่ยวข้องกับการหยุดการทำงานหรือการหยุดกระบวนการผลิตนั้นเท่ากับค่าจ้าง หรือสิทธิประโยชน์อื่นใดที่ลูกจ้างต้องได้รับ เว้นแต่ลูกจ้างรายนั้นจงใจกระทำการอันเป็นเหตุให้มีการ หยุดการทำงานหรือหยุดกระบวนการผลิต
มาตรา ๔๐ ในกรณีที่พนักงานตรวจความปลอดภัยมีคำสั่งตามมาตรา ๓๖ วรรคหนึ่ง หากนายจ้าง ลูกจ้าง หรือผู้ที่เกี่ยวข้องไม่เห็นด้วย ให้มีสิทธิอุทธรณ์เป็นหนังสือต่ออธิบดีได้ภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่ทราบคำสั่ง ให้อธิบดีวินิจฉัยอุทธรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่รับอุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของอธิบดีให้เป็นที่สุด
ในกรณีที่พนักงานตรวจความปลอดภัยมีคำสั่งตามมาตรา ๓๖ วรรคสอง หากนายจ้าง ลูกจ้าง หรือผู้ที่เกี่ยวข้องไม่เห็นด้วย ให้มีสิทธิอุทธรณ์เป็นหนังสือต่อคณะกรรมการได้ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ ทราบคำสั่ง ให้คณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่รับอุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของคณะกรรมการให้เป็นที่สุด การอุทธรณ์ ย่อมไม่เป็นการทุเลาการปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจความปลอดภัย เว้นแต่ อธิบดีหรือคณะกรรมการ แล้วแต่กรณี จะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น
มาตรา ๔๑ ในการปฏิบัติตามหน้าที่ พนักงานตรวจความปลอดภัยต้องแสดงบัตรประจำตัว เมื่อผู้ที่เกี่ยวข้องร้องขอ บัตรประจำตัวพนักงานตรวจความปลอดภัย ให้เป็นไปตามแบบที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
มาตรา ๔๒ ห้ามนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง หรือโยกย้ายหน้าที่การงานของลูกจ้างเพราะเหตุที่ ลูกจ้างดำเนินการฟ้องร้องหรือเป็นพยานหรือให้หลักฐานหรือให้ข้อมูลเกี่ยวกับความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานต่อพนักงานตรวจความปลอดภัย หรือคณะกรรมการ ตามพระราชบัญญัตินี้ หรือต่อศาล
มาตรา ๔๓ ในกรณีที่นายจ้าง ลูกจ้าง หรือผู้ที่เกี่ยวข้องได้ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงาน ตรวจความปลอดภัยตามมาตรา ๓๖ ภายในระยะเวลาที่กำหนด การดำเนินคดีอาญาต่อนายจ้าง ลูกจ้าง หรือผู้ที่เกี่ยวข้องให้เป็นอันระงับไป
มาตรา ๔๔ ให้จัดตั้งกองทุนขึ้นกองทุนหนึ่งในกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเรียกว่า “กองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน” เพื่อเป็นทุนใช้จ่ายในการ ดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานตามพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๔๕ กองทุนประกอบด้วย
(๑) เงินทุนประเดิมที่รัฐบาลจัดสรรให้
(๒) เงินรายปีที่ได้รับการจัดสรรจากกองทุนเงินทดแทนตามกฎหมายว่าด้วยเงินทดแทน
(๓) เงินค่าปรับที่ได้จากการลงโทษผู้กระทำผิดตามพระราชบัญญัตินี้
(๔) เงินอุดหนุนจากรัฐบาล
(๕) เงินหรือทรัพย์สินที่มีผู้บริจาคให้
(๖) ผลประโยชน์ที่ได้จากเงินของกองทุน
(๗) ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตและใบสำคัญการขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๙ มาตรา ๑๑ มาตรา ๑๓ และมาตรา ๓๓
(๘) ดอกผลที่เกิดจากเงินหรือทรัพย์สินของกองทุน
(๙) รายได้อื่น ๆ
มาตรา ๔๖ เงินกองทุนให้ใช้จ่ายเพื่อกิจการดังต่อไปนี้
(๑) การรณรงค์ส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน และการพัฒนา แก้ไขและบริหารงานความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ทั้งนี้ โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการบริหารกองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงาน
(๒) ช่วยเหลือและอุดหนุนหน่วยงานของรัฐ สมาคม มูลนิธิ องค์กรเอกชน หรือบุคคล ที่เสนอโครงการหรือแผนงานในการดำเนินการส่งเสริม สนับสนุนการศึกษาวิจัยและการพัฒนางานด้าน ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๓) ค่าใช้จ่ายในการบริหารกองทุนและตามมาตรา ๓๐
(๔) สนับสนุนการดำเนินงานของสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ สภาพแวดล้อมในการทำงานตามความเหมาะสมเป็นรายปี
(๕) ให้นายจ้างกู้ยืมเพื่อแก้ไขสภาพความไม่ปลอดภัย หรือเพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุและ โรคอันเนื่องจากการทำงาน
(๖) เงินทดรองจ่ายในการดำเนนิ การตามมาตรา ๓๗ การดำเนินการตาม (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) และ (๖) ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการบริหารกองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานกำหนด และให้นำเงินดอกผลของกองทุนมาเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินการตาม (๑) (๒) และ (๓) ได้ไม่เกินร้อยละเจ็ดสิบห้าของดอกผลของกองทุนต่อปี
มาตรา ๔๗ เงินและทรัพย์สินที่กองทุนได้รับตามมาตรา ๔๕ ไม่ต้องนำส่งกระทรวงการคลัง เป็นรายได้แผ่นดิน
มาตรา ๔๘ ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่งเรียกว่า “คณะกรรมการบริหารกองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน” ประกอบด้วย อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เป็นประธานกรรมการ ผ้แู ทนกระทรวงการคลัง ผู้แทนสำนักงานประกันสังคม ผู้แทนสำนักงบประมาณ และผู้ทรงคุณวุฒิอีกคนหนึ่งซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง กับผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายลูกจ้างฝ่ายละห้าคน เป็นกรรมการ
ให้ข้าราชการกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งเป็นเลขานุการ การได้มาซึ่งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายลูกจ้างตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด โดยต้องคำนึงถึงการมีส่วนร่วมของทั้งหญิงและชาย
มาตรา ๔๙ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๒๖ มาตรา ๒๗ และมาตรา ๒๘ วรรคหนึ่ง วรรคสาม และวรรคสี่ มาใช้บังคับกับการดำ รงตำแหน่ง การพ้นจากตำแหน่ง การประชุมของคณะกรรมการบริหาร กองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน และให้นำมาตรา ๒๙ มาใช้บังคับ กับการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการของคณะกรรมการบริหารกองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ สภาพแวดล้อมในการทำงานโดยอนุโลม
มาตรา ๕๐ ให้คณะกรรมการบริหารกองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อม ในการทำงานมีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
(๑) กำกบั การจัดการและบริหารกองทุน
(๒) พิจารณาจัดสรรเงินกองทุนเพื่อการช่วยเหลือและการอุดหนุน การให้กู้ยืม การทดรองจ่าย และการสนับสนุนเงินในการดำเนินงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๓) วางระเบียบเกี่ยวกับการรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงินกองทุนและการจัดหา ผลประโยชน์ของเงินกองทุน โดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง
(๔) วางระเบียบเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ วธิีการ และเงื่อนไขการให้เงินช่วยเหลือและเงินอุดหนุน การขอเงินช่วยเหลือและเงินอุดหนุน การอนุมัติเงินทดรองจ่าย การขอเงินทดรองจ่าย การให้กู้ยืมเงิน และการชำระเงินคืนแก่กองทุน
(๕) ปฏิบัติการอื่นใดตามที่พระราชบัญญัตินี้หรือกฎหมายอื่นบัญญัติให้เป็นอำนาจหน้าที่ ของคณะกรรมการบริหารกองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงานหรือ ตามที่รัฐมนตรีมอบหมาย
มาตรา ๕๑ ภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันสิ้นปีบัญชี ให้คณะกรรมการบริหารกองทุน ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเสนองบดุลและรายงานการรับจ่ายเงิน กองทุนในปีที่ล่วงมาแล้วต่อสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินเพื่อตรวจสอบรับรองและเสนอต่อ คณะกรรมการ งบดุลและรายงานการรับจ่ายเงินดังกล่าว ให้คณะกรรมการเสนอต่อรัฐมนตรีและให้รัฐมนตรี เสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบและจัดให้มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษา
มาตรา ๕๒ ให้มีสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน และมีอำนาจ หน้าที่ดังต่อไปนี้
(๑) ส่งเสริมและแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการ ทำงาน
(๒) พัฒนาและสนับสนุนการจัดทำมาตรฐานเพื่อส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๓) ดำเนินการ ส่งเสริม สนับสนุน และร่วมดำเนินงานกับหน่วยงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของภาครัฐและเอกชน
(๔) จัดให้มีการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงาน ทั้งในด้านการพัฒนาบุคลากรและด้านวิชาการ
(๕) อำนาจหน้าที่อื่นตามที่กำหนดในกฎหมาย ให้กระทรวงแรงงานจัดตั้งสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานโดยอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐมนตรี ทั้งนี้ ภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ ใช้บังคับ
มาตรา ๕๓ นายจ้างผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตาม
มาตรา ๘ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสี่แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๕๔ ผู้ใดมีหน้าที่ในการรับรอง หรือตรวจสอบเอกสารหลักฐาน หรือรายงานตาม
เอกสารหลักฐานหรือรายงาน ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือนหรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๕๕ ผู้ใดให้บริการตรวจวัด ตรวจสอบ ทดสอบ รับรอง ประเมินความเสี่ยง จัดฝึกอบรม หรือให้คำปรึกษาโดยไม่ได้ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๙ หรือไม่ได้รับอนุญาตตามมาตรา ๑๑ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๕๖ นายจ้างผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๓ มาตรา ๑๖ หรือมาตรา ๓๒ ต้องระวางโทษ จำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๕๗ นายจ้างผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๔ หรือมาตรา ๓๔ ต้องระวางโทษปรับ ไม่เกินห้าหมื่นบาท
มาตรา ๕๘ นายจ้างผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๕ หรือมาตรา ๑๗ ต้องระวางโทษจำคุก ไม่เกินสามเดอื น หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๕๙ นายจ้างผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๘ วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน หนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสี่แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๖๐ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๘ วรรคสอง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรบั ไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๖๑ ผู้ใดขัดขวางการดำเนินการของนายจ้างตามมาตรา ๑๙ หรือขัดขวางการปฏิบัติ หน้าที่ของพนักงานตรวจความปลอดภัย หรือบุคคลซึ่งได้รับมอบหมายตามมาตรา ๓๗ วรรคหนึ่ง โดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือนหรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๖๒ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๒๒ วรรคหนึ่ง หรือมาตรา ๒๓ ต้องระวางโทษจำคุก ไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๖๓ ผู้ใดกระทำการเป็นผู้ชำนาญการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานโดยไม่ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๓๓ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๖๔ ผู้ใดขัดขวางหรือไม่อำนวยความสะดวกในการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานตรวจ ความปลอดภัยตามมาตรา ๓๕ หรือมาตรา ๓๖ วรรคสอง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๖๕ ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจความปลอดภัยตามมาตรา ๓๖ วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๖๖ ผู้ใดฝ่าฝืนหรือกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อให้สิ่งที่พนักงานตรวจ ความปลอดภัยสั่งให้ระงับการใช้หรือผูกมัดประทับตราไว้กลับใช้งานได้อีกระหว่างการปฏิบัติตามคำสั่ง ของพนักงานตรวจความปลอดภัยตามมาตรา ๓๖ วรรคสอง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกนิ แปดแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และปรับอีกเป็นรายวันไม่เกินวันละห้าพันบาทจนกว่า จะดำเนินการตามคำสั่ง
มาตรา ๖๗ นายจ้างผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๓๙ ต้องระวางโทษปรับครั้งละไม่เกินห้าหมื่นบาท
มาตรา ๖๘ นายจ้างผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๔๒ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับ ไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๖๙ ในกรณีที่ผู้กระทำความผิดเป็นนิติบุคคล ถ้าการกระทำความผิดของนิติบุคคลนั้น เกิดจากการสั่งการ หรือการกระทำของบุคคลใด หรือเกิดจากการไม่สั่งการ หรือไม่กระทำการอันเป็นหน้าที่ ที่ต้องกระทำของกรรมการผู้จัดการหรือบุคคลใดซึ่งรับผิดชอบในการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้น ผู้นั้นต้องรับโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้น ๆ ด้วย
มาตรา ๗๐ ผู้ใดเปิดเผยข้อเท็จจริงใดที่เกี่ยวกับกิจการของนายจ้างอันเป็นข้อเท็จจริง ที่ปกติวิสัยของนายจ้างจะพึงสงวนไว้ไม่เปิดเผยซึ่งผู้นั้นได้หรือล่วงรู้ข้อเท็จจริงดังกล่าวมาเนื่องจาก การปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ เว้นแต่เป็นการเปิดเผยในการปฏิบัติราชการเพื่อประโยชน์แห่งพระราชบัญญัตินี้ หรือเพื่อประโยชน์แก่การค้มุ ครองแรงงาน การแรงงานสัมพันธ์ หรือการสอบสวนหรือพิจารณาคดี
มาตรา ๗๑ บรรดาความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ที่มีอัตราโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับ ไม่เกินสี่แสนบาท ถ้าเจ้าพนักงานดังต่อไปนี้ เห็นว่าผู้กระทำผิดไม่ควรได้รับโทษจำคุกหรือไม่ควร ถูกฟ้องร้อง ให้มีอำนาจเปรียบเทียบดังนี้
(๑) อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมาย สำหรับความผิดที่เกิดขึ้นในกรุงเทพมหานคร
(๒) ผู้ว่าราชการจังหวัดหรือผู้ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดมอบหมาย สำหรับความผิดที่เกิดขึ้น ในจังหวัดอื่น ในกรณีที่มีการสอบสวน ถ้าพนักงานสอบสวนพบว่าบุคคลใดกระทำความผิดที่เจ้าพนักงาน มีอำนาจเปรียบเทียบได้ตามวรรคหนึ่งและบุคคลนั้นยินยอมให้เปรียบเทียบ ให้พนักงานสอบสวนส่งเรื่อง ให้อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี ภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่บุคคลนั้นแสดงความยินยอม ให้เปรียบเทียบ
เมื่อผู้กระทำผิดได้ชำระเงินค่าปรับตามจำนวนที่เปรียบเทียบภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีการ เปรียบเทียบแล้ว ให้ถือว่าคดีเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ถ้าผู้กระทำความผิดไม่ยินยอมให้เปรียบเทียบหรือเมื่อยินยอมแล้วไม่ชำระเงินค่าปรับภายใน กำหนดเวลาตามวรรคสาม ให้ดำเนินคดีต่อไป
มาตรา ๗๒ การกระทำความผิดตามมาตรา ๖๖ ถ้าคณะกรรมการเปรียบเทียบ ซึ่งประกอบด้วยอธิบดี ผู้บัญชาการสำนักงานตำรวจแห่งชาติหรือผู้แทน และอัยการสูงสุด หรือผู้แทน เห็นว่าผู้กระทำผิดไม่ควรได้รับโทษจำคุกหรือไม่ควรถูกฟ้องร้อง ให้มีอำนาจเปรียบเทียบได้ และให้นำ
มาตรา ๗๑ วรรคสอง วรรคสาม และวรรคสี่ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
มาตรา ๗๓ ในวาระเริ่มแรก ให้คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ ซึ่งดำรงตำแหน่งอยู่ ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ปฏิบัติหน้าที่คณะกรรมการตามพระราชบัญญัตินี้ไปจนกว่าจะมีการ แต่งตั้งคณะกรรมการตามพระราชบัญญัตินี้ ซึ่งต้องไม่เกินหนึ่งรอ้ ยแปดสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ ใช้บังคับ
มาตรา ๗๔ ในระหว่างที่ยังมิได้ออกกฎกระทรวง ประกาศ หรือระเบียบเพื่อปฏิบัติการ ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้นำกฎกระทรวงที่ออกตามความในหมวด ๘ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรฐั มนตรี
อัตราคาธรรมเนียม
(๑) ใบอนุญาตใหบริการดานความปลอดภัย ฉบับละ ๒๐,๐๐๐ บาท อาชีวอนามัย และสภาพแวดลอมในการทำงาน
(๒) ใบอนุญาตผูชำนาญการ ดานความปลอดภัย ฉบับละ ๕,๐๐๐ บาท อาชีวอนามัย และสภาพแวดลอมในการทำงาน
(๓) ใบสำคัญการขึ้นทะเบียนบุคลากร ฉบับละ ๕,๐๐๐ บาท ตามมาตรา ๙ และมาตรา ๑๓
(๔) ใบแทนใบอนุญาต ฉบับละ ๕๐๐ บาท
(๕) ใบแทนใบสำคัญการขึ้นทะเบียน ฉบับละ ๕๐๐ บาท
(๖) การตออายุใบอนุญาตหรือใบสำคัญ ครั้งละเทากับคาธรรมเนียมสำหรับ การขึ้นทะเบียน ใบอนุญาตหรือใบสำคัญนั้น
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากในปัจจุบันมีการนำเทคโนโลยี เครื่องมือ เครื่องจักร อุปกรณ์ สารเคมี และสารเคมีอันตรายมาใช้ในกระบวนการผลิต การก่อสร้าง และบริการ แต่ขาดการพัฒนาความรู้ความเข้าใจควบคู่กันไป ทำให้ส่งผลกระทบต่อผู้ใช้แรงงานในด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย สภาพแวดล้อมในการทำงาน และก่อให้เกิดอันตรายจากการทำงาน จนถึงแก่บาดเจ็บ พิการ ทุพพลภาพ เสียชีวิต หรือเกิดโรคอันเนื่องจากการทำงานซึ่งมีแนวโน้มสูงขึ้นและทวีความรุนแรงขึ้นด้วย ประกอบกับพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ มีหลักการส่วนใหญ่เป็นเรื่องการคุ้มครองแรงงานทั่วไป และมีขอบเขตจำกัดไม่สามารถกำหนดกลไกและมาตรการบริหารงานความปลอดภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น เพื่อประโยชน์ในการวางมาตรการควบคุม กำกับ ดูแล และบริหารจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานอย่างเหมาะสม สำหรับป้องกัน สงวนรักษาทรัพยากรบุคคลอันเป็นกำลัง สำคัญของชาติ สมควรมีกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เป็นการเฉพาะ จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้
กำหนดระบบเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม รวมถึงหน้าที่ของนายจ้างและหน่วยบริการ
ควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสงิ่ แวดล้อม
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ไว้ ณ วนั ที่ ๑๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ เป็นปทีี่ ๔ ในรัชกาลปัจจบุัน พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรมีกฎหมายว่าด้วยการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจาก สิ่งแวดล้อม
ซึ่งมาตรา ๒๖ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๓๗ และมาตรา ๔๐ ของรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย เหตุผลและความจำเป็นในการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามพระราชบัญญัตินี้ เพื่อกำหนด กลไกการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม โดยใช้ ระบบการแจ้งข้อมูลที่จำเป็นเกี่ยวกับการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพแก่ ลูกจ้าง หรือโรคจากสิ่งแวดล้อมแก่ประชาชนที่ได้รับหรืออาจได้รับมลพิษ ให้มีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ การส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรค และกำหนดให้บุคคลที่เกี่ยวขอ้ งมีหน้าที่แจ้งหรือรายงานเกยี่ วกบั การพบหรือมีเหตุสงสัยว่าเกิดโรคจากการประกอบอาชีพหรือโรคจากสิ่งแวดล้อมต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
หรือกรมควบคุมโรค เพื่อให้สามารถดำเนินการกับสถานการณ์การเกิดโรคดังกล่าวได้ทันท่วงที ซึ่งการตรา
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของ สภานิติบัญญัติแห่งชาติทำหน้าที่รัฐสภา ดังต่อไปนี้
มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพ และโรคจากสิ่งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๖๒”
มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันประกาศใน ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ พระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่
(๑) ราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค และราชการส่วนท้องถิ่น
(๒) กิจการอื่นทั้งหมดหรือแต่บางส่วน ทั้งนี้ ตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ให้ราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น และกิจการอื่นตามที่กำหนด ในกฎกระทรวงตาม (๒) ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และมาตรฐานการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุม โรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม โดยมีหลักเกณฑ์และมาตรฐานไม่ต่ ากว่าที่กำหนดใน
มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้ “โรคจากการประกอบอาชีพ” หมายความว่า โรคหรืออาการผิดปกติที่เกิดขึ้นจากหรือเป็นผล เนื่องมาจากการทำงานหรือการประกอบอาชีพ “โรคจากสิ่งแวดล้อม” หมายความว่า โรคหรืออาการผิดปกติที่เกิดขึ้นจากหรือเป็นผล เนื่องมาจากมลพิษ “มลพิษ” หมายความว่า ของเสีย วัตถุอันตราย สิ่งปนเปื้อน และมลสารอื่น ๆ รวมทั้งกาก ตะกอน หรือสิ่งตกค้างจากสิ่งเหล่านั้น ที่ถูกปล่อยทิ้งจากแหล่งกำเนิดมลพิษ หรือที่มีอยู่ในสิ่งแวดล้อม ตามธรรมชาติซึ่งก่อให้เกิดหรืออาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม หรือภาวะที่เป็นพิษภัย อันตรายต่อสุขภาพอนามัยของประชาชนได้ และให้หมายความรวมถึงรงั สี ความร้อน แสง เสียง กลิ่น ความสั่นสะเทือน หรือเหตุอื่น ๆ ที่เกิดหรือถูกปล่อยออกจากแหล่งกำเนิดมลพิษด้วย
“แหล่งกำเนิดมลพิษ” หมายความว่า โรงงานอุตสาหกรรม อาคาร สิ่งก่อสร้าง ยานพาหนะ และสถานที่ประกอบกิจการใด ๆ ซึ่งเป็นแหล่งที่มาของมลพิษ “การเฝ้าระวัง” หมายความว่า การสังเกต การเก็บรวบรวม และการวิเคราะห์ข้อมูล ตลอดจน การรายงาน และการติดตามผลของโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง ด้วยกระบวนการที่เป็นระบบ เพื่อประโยชน์ในการป้องกันและการควบคุมโรค “การสอบสวนโรค” หมายความว่า กระบวนการเพื่อหาสาเหตุและแหล่งที่เกิดโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม เพื่อประโยชน์ในการป้องกันและการควบคุมโรค “อาชีวเวชกรรม” หมายความว่า กระบวนการที่ประกอบด้วยการบ่งชี้และประเมินความเสี่ยง ของการเกิดโรคจากการประกอบอาชีพ การตรวจสุขภาพตามปัจจัยเสี่ยง การตรวจสุขภาพให้เหมาะสม กับงาน การตรวจสุขภาพก่อนกลับเข้าทำงาน การเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรค รวมทั้ง การวินิจฉัยสาเหตุของโรค การรักษาพยาบาล และการฟื้นฟูสมรรถภาพหรือสุขภาพของผู้ซึ่งเป็น โรคจากการประกอบอาชีพ “เวชกรรมสิ่งแวดล้อม” หมายความว่า กระบวนการที่ประกอบด้วยการบ่งชี้และประเมิน ความเสี่ยงของการเกิดโรคจากสิ่งแวดล้อม การเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรค รวมทั้ง การวินิจฉัยสาเหตุของโรค การรักษาพยาบาล และการฟื้นฟูสมรรถภาพหรือสุขภาพของผู้ซึ่งเป็น โรคจากสิ่งแวดล้อม “นายจ้าง” หมายความว่า นายจ้างตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน กฎหมายว่าด้วย ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน และให้หมายความรวมถึงผู้จ้างงาน ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน “ลูกจ้าง” หมายความว่า ลูกจ้างตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน กฎหมายว่าด้วย ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน และให้หมายความรวมถึงผู้รับงาน ไปทำที่บ้านตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน “แรงงานนอกระบบ” หมายความว่า บุคคลที่มีงานทำ แต่ไม่รวมถึงบุคคลซึ่งเป็นนายจ้างและ ลูกจ้างตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน กฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ สภาพแวดล้อมในการทำงาน และผู้รับงานไปทำที่บ้านตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน
“หน่วยบริการ” หมายความว่า สถานบริการสาธารณสุข หน่วยงานหรือหน่วยบริการด้านสุขภาพ ที่ดำเนินการภายในสถานประกอบกิจการ หรือองค์กรที่ให้บริการด้านอาชีวเวชกรรมหรือเวชกรรมสิ่งแวดล้อม “สถานบริการสาธารณสุข” หมายความว่า สถานบริการสาธารณสุขของรัฐ หรือเอกชน สภากาชาดไทย และหน่วยบริการการประกอบโรคศิลปะสาขาต่าง ๆ “หน่วยปฏิบัติการ” หมายความว่า หน่วยปฏิบัติการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อม “คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อม “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ “รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และ ให้มีอำนาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ กับออกกฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศเพื่อปฏิบัติการ ตามพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๖ ในกรณีที่มีกฎหมายว่าด้วยการใดบัญญัติเกี่ยวกับหลักเกณฑ์หรือมาตรฐาน การเฝ้าระวัง การป้องกัน หรือการควบคุมโรคในเรื่องใดไว้โดยเฉพาะแล้ว ให้บังคับตามบทบัญญัติ แห่งกฎหมายว่าด้วยการนั้น เว้นแต่กรณีมีเหตุจำเป็น ให้รัฐมนตรีโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ มีอำนาจประกาศกำหนดหลักเกณฑ์หรือมาตรฐานการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมในเรื่องนั้นได้
มาตรา ๗ เพื่อประโยชน์ในการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพ และโรคจากสิ่งแวดล้อม ให้รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการมีอำนาจประกาศกำหนด ดังต่อไปนี้
(๑) ชื่อหรืออาการสำคัญของโรคจากการประกอบอาชีพหรือโรคจากสิ่งแวดล้อมที่ต้องมี การเฝ้าระวัง การป้องกัน หรือการควบคุมโรคตามพระราชบัญญัตินี้
(๒) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการให้นายจ้างแจ้งข้อมูลที่จำเป็นเกี่ยวกับการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพแก่ลูกจ้าง
(๓) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกา เนิดมลพิษแจ้งขอ้ มลู ที่จำเป็นเกี่ยวกับการเฝ้าระวัง การป้องกัน หรือการควบคุมโรคจากสิ่งแวดล้อมแก่ประชาชนที่ได้รับหรือ อาจได้รับมลพิษตามมาตรา ๒๘ วรรคสอง
มาตรา ๘ ให้นายจ้าง เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษ แจ้งข้อมูลที่จำเป็นเกี่ยวกับ การเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพแก่ลูกจ้าง หรือประชาชนที่ได้รับ หรืออาจได้รับมลพิษ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในมาตรา ๗ (๒) หรือ (๓) แล้วแต่กรณี
มาตรา ๙ บรรดาข้อมูลส่วนบคุ คลจากการเฝ้าระวัง การสอบสวนโรค การแจ้ง หรือการรายงาน ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ถือเป็นความลับ ห้ามมิให้ผู้ซึ่งมีหน้าที่ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้เปิดเผยข้อมูลนั้นแก่บุคคลซึ่งไม่มีหน้าที่ ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ เว้นแต่มีความจำเป็นเพื่อประโยชน์สาธารณะ ให้เปิดเผยข้อมูลดังกลา่ วได้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดโดยคำแนะนำของคณะกรรมการ
มาตรา ๑๐ ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่ง เรียกว่า “คณะกรรมการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม” ประกอบด้วย
(๑) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานกรรมการ
(๒) กรรมการโดยตำแหน่ง ได้แก่ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปลัดกระทรวง ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อม ปลัดกระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ปลัดกระทรวง อุตสาหกรรม อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน อธิบดีกรมอนามัย เลขาธิการสำนักงานประกันสงั คม และเลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
(๓) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวนเจ็ดคน ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งจากผู้มีความรู้ มีความเชี่ยวชาญ มีผลงานและประสบการณ์เป็นที่ประจักษ์ในด้านการแพทย์ ด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย
ด้านกฎหมาย ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม ด้านสังคม หรือด้านอื่นที่เป็นประโยชน์ใน การป้องกันและการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมด้านละหนึ่งคน โดยใน จำนวนนี้ต้องแต่งตั้งจากองค์กรพัฒนาเอกชนซึ่งมีวัตถุประสงค์ที่มิใช่เป็นการแสวงหาผลกำไรและดำเนิน กิจกรรมเกี่ยวกับการคุ้มครองสุขภาพอนามัยของประชาชน อย่างน้อยสองคน ให้อธิบดีกรมควบคุมโรคเป็นกรรมการและเลขานุการ และให้รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ซึ่งรับผิดชอบงานด้านโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม และผู้อำนวยการสำนักโรคจาก การประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมเป็นผู้ช่วยเลขานุการ การแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรี ประกาศกำหนด
มาตรา ๑๑ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้ ก. คุณสมบัติ
(๑) มีสัญชาติไทย
(๒) มีอายุไม่ต่ ากว่าสามสิบห้าปี ข. ลักษณะต้องห้าม
(๑) เป็นบุคคลล้มละลายหรือเคยเป็นบุคคลล้มละลายทุจริต
(๒) เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ
(๓) ติดยาเสพติดให้โทษ
(๔) เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิด ที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ
(๕) เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดินเพราะร่ ารวย ผิดปกติหรือมีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติ
(๖) เคยถูกไล่ออก ปลดออก หรือให้ออกจากหน่วยงานของรัฐหรือเลิกจ้างจากหน่วยงาน ของเอกชน เพราะทุจริตต่อหน้าที่ ประพฤติชั่วอย่างร้ายแรง หรือถือว่ากระทำการทุจริตและประพฤติ มิชอบในวงราชการ
(๗) เป็นผู้ประกอบการหรือผู้มีส่วนได้เสียในกิจการที่อาจก่อให้เกิดโรคจากการประกอบอาชพี และโรคจากสิ่งแวดล้อม
มาตรา ๑๒ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละสี่ปีนับแต่วันที่ได้รับ การแต่งตั้ง ผู้ซึ่งพ้นจากตำแหน่งแล้วอาจได้รับการแต่งตั้งอีกได้แต่จะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกิน สองวาระไม่ได้ ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ ให้รัฐมนตรีแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ด้านเดียวกันแทน และให้ผู้ได้รับแต่งตงั้ ให้ดำรงตำแหน่งแทนอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งตนแทน เว้นแต่วาระของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจะเหลืออยู่ไม่ถึงเก้าสิบวัน รัฐมนตรี จะไม่ดำเนินการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวฒุิแทนก็ได้ และในการนี้ ให้คณะกรรมการประกอบดว้ ยกรรมการ เท่าที่เหลืออยู่ เมื่อครบกำหนดตามวาระในวรรคหนึ่ง หากยังมิได้แต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่ ให้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระนั้นอยู่ในตำแหน่งเพื่อปฏิบัติหน้าที่ต่อไป จนกว่า กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งได้รับแต่งตั้งใหม่เข้ารับหน้าที่
มาตรา ๑๓ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่ง เมื่อ
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) รัฐมนตรีให้ออกเพราะมีพฤติกรรมเสื่อมเสีย บกพร่องหรือไม่สุจริตต่อหน้าที่ หรือ หย่อนความสามารถ
(๔) ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามอย่างหนึ่งอย่างใดตามมาตรา ๑๑
มาตรา ๑๔ คณะกรรมการมีหน้าที่และอำนาจ ดังต่อไปนี้
(๑) เสนอนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมระดับชาติต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อให้ความเห็นชอบ
(๒) เสนอเขตพื้นที่ที่ต้องมีการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพ และโรคจากสิ่งแวดล้อมเป็นการเฉพาะต่อคณะรัฐมนตรี
(๓) เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีในการออกกฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศเพื่อปฏิบัติการ ตามพระราชบัญญัตินี้
(๔) กำหนดแผนปฏิบัติการ ระบบ และแนวทางปฏิบัติในการเฝ้าระวัง การป้องกัน และ การควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม เพื่อให้หน่วยงานของรัฐ หน่วยงานของเอกชน คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัด และคณะกรรมการ ควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร ดำเนินการให้เป็นไป ตามพระราชบัญญัตินี้
(๕) ประสานข้อมูลระหว่างหน่วยงานของรัฐ และหน่วยงานของเอกชนที่เกี่ยวข้อง เพื่อประโยชน์ ในการปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้
(๖) รายงานเกี่ยวกับผลงานและอุปสรรคในการดำเนินงาน ตลอดจนสถานการณ์ด้านโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมต่อคณะรัฐมนตรีปีละหนึ่งครั้ง
(๗) กำหนดหลักเกณฑ์การเปรียบเทียบตามมาตรา ๔๙
(๘) ให้คำปรึกษา แนะนำ และประสานงานในการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุม โรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมแก่หน่วยงานของรัฐ หน่วยงานของเอกชน และหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้อง
(๙) ติดตามและรับทราบผลการดำเนินการของคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพ และโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัด และคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจาก สิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร เพื่อให้มีการปฏิบัติตามนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมระดับชาติตาม (๑) รวมถึงแผนปฏิบัติการ ระบบ และแนวทางปฏิบัติตาม (๔)
(๑๐) ปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นหน้าที่และอำนาจของคณะกรรมการหรือ ตามที่คณะรัฐมนตรีมอบหมาย
มาตรา ๑๕ การประชุมคณะกรรมการต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวน กรรมการทั้งหมด จึงจะเป็นองค์ประชุม ในการประชุมคณะกรรมการ ถ้าประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้ที่ประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุม การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือเสียงข้างมาก กรรมการคนหนึ่งให้มีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถ้าคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด
มาตรา ๑๖ คณะกรรมการจะแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อพิจารณาหรือปฏิบัติการอย่างหนงึ่ อย่างใดตามที่คณะกรรมการมอบหมายก็ได้ การประชุมคณะอนุกรรมการ ให้นำความในมาตรา ๑๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
มาตรา ๑๗ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้คณะกรรมการและคณะอนุกรรมการ มีอำนาจให้บุคคลที่เกี่ยวข้องมาให้ข้อเท็จจริงหรือแสดงความคิดเห็น หรือให้จัดส่งข้อมูลหรือเอกสารหรือ หลักฐานใด ๆ ที่จำเป็นหรือเกี่ยวข้อง หรือข้อคิดเห็นมาเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาได้
มาตรา ๑๘ ให้กรมควบคุมโรคเป็นสำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการและคณะอนุกรรมการ โดยให้มีหน้าที่และอำนาจ ดังต่อไปนี้
(๑) จัดทำนโยบาย ยุทธศาสตร์ แผนการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมระดับชาติ แผนปฏิบัติการ ระบบ แนวทางปฏิบัติ และรายงาน เกี่ยวกับผลงานและอุปสรรคในการดำเนินงาน ตลอดจนสถานการณ์ด้านโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อมตามมาตรา ๑๔ (๑) (๔) และ (๖) เสนอต่อคณะกรรมการ
(๒) กำหนดเขตพื้นที่เปน็ การเฉพาะที่ต้องมีการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมตามมาตรา ๑๔ (๒) เสนอต่อคณะกรรมการ
(๓) ประสานงาน ติดตาม และร่วมมือกับหน่วยงานของรัฐ หน่วยงานของเอกชน และหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ เกี่ยวกับการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม
(๔) ส่งเสริมและสนับสนุนการรณรงค์และสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดำเนินการหรือ สนับสนุนให้มีการศึกษา วิเคราะห์ และวิจัยเกี่ยวกับการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม
(๕) ขึ้นทะเบียนหน่วยบริการ และประเมินคุณภาพการให้บริการของหน่วยบริการที่ได้ขึ้นทะเบยี น กับกรมควบคุมโรคตามมาตรา ๒๕
(๖) ตรวจวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยงของการเกิดโรค หรืออาการของโรคที่รัฐมนตรีประกาศ กำหนดตามมาตรา ๗ (๑) ในการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อม
(๗) เป็นศูนย์ข้อมูลกลางในการประสาน จัดการข้อมูล และเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับ โรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม
(๘) ปฏิบัติการอื่นใดตามที่รัฐมนตรี คณะกรรมการ หรือคณะอนุกรรมการมอบหมาย หรือ ตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นหน้าที่และอำนาจของกรมควบคุมโรค
มาตรา ๑๙ ในแต่ละจังหวัด ให้มีคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัด ประกอบด้วย
(๑) ผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นประธานกรรมการ
(๒) ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด ผู้อำนวยการสำนักงาน ป้องกันควบคุมโรคที่รับผิดชอบในเขตจังหวัด เกษตรจังหวัด ประกันสังคมจังหวัด สวัสดิการและ คุ้มครองแรงงานจังหวัด อุตสาหกรรมจังหวัด และนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด เป็นกรรมการ
(๓) นายกเทศมนตรี จำนวนหนึ่งคน และนายกองค์การบริหารส่วนตำบล จำนวนหนึ่งคน ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้ง เป็นกรรมการ
(๔) ผู้อำนวยการโรงพยาบาลศูนย์หรือผู้อำนวยการโรงพยาบาลทั่วไป จำนวนหนึ่งคน และ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลชุมชน จำนวนหนึ่งคน ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้ง เป็นกรรมการ ในกรณีที่จังหวัดใดมโี รงพยาบาลในสังกัดของหนว่ ยงานอื่นของรัฐนอกจาก (๔) ให้ผู้ว่าราชการจงั หวดั แต่งตั้งผู้อำนวยการโรงพยาบาลในสังกัดหน่วยงานของรัฐนั้น จำนวนไม่เกินสามคน เป็นกรรมการด้วย
(๕) แพทย์ผู้ปฏิบัติงานด้านอาชีวเวชกรรมหรือเวชกรรมสิ่งแวดล้อม จำนวนหนึ่งคน ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้ง เป็นกรรมการ
(๖) ผู้ดำเนินการสถานพยาบาลตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล จำนวนหนึ่งคน ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้ง เป็นกรรมการ ให้นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด เป็นกรรมการและเลขานุการ และให้ผู้ว่าราชการจังหวัด แต่งตั้งข้าราชการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดที่รับผิดชอบงานด้านโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อมจำนวนสองคนเป็นผู้ช่วยเลขานุการ
มาตรา ๒๐ ให้มีคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร ประกอบด้วย
(๑) ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นประธานกรรมการ
(๒) ผู้แทนกรมควบคุมมลพิษ ผู้แทนกรมควบคุมโรค ผู้แทนกรมโรงงานอุตสาหกรรม ผู้แทน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ผู้แทนกรมอนามัย ผู้แทนสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ผู้แทนสำนักงานประกันสังคม ผู้แทนสำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร และผู้แทน สภากาชาดไทย เป็นกรรมการ
(๓) ผู้อำนวยการโรงพยาบาลในสังกัดกรุงเทพมหานคร จำนวนหนึ่งคน ซึ่งผู้ว่าราชการ กรุงเทพมหานครแต่งตั้ง เป็นกรรมการ
(๔) แพทย์ผู้ปฏิบัติงานด้านอาชีวเวชกรรมหรือเวชกรรมสิ่งแวดล้อม จำนวนหนึ่งคน ซึ่งผู้ว่าราชการ กรุงเทพมหานครแต่งตั้ง เป็นกรรมการ
(๕) ผู้อำนวยการโรงพยาบาลในสังกัดหน่วยงานของรัฐ นอกจาก (๓) จำนวนสี่คน ซึ่งผู้ว่าราชการ กรุงเทพมหานครแต่งตั้ง เป็นกรรมการ
(๖) ผู้ดำเนินการสถานพยาบาลตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาลในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวนหนึ่งคน ซึ่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครแต่งตั้ง เป็นกรรมการ ให้ผู้อำนวยการสำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร เป็นกรรมการและเลขานุการ และให้ผู้ว่าราชการ กรุงเทพมหานครแต่งตั้งข้าราชการกรุงเทพมหานครที่รับผิดชอบงานด้านโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจาก สิ่งแวดล้อมจำนวนสองคนเป็นผู้ช่วยเลขานุการ
มาตรา ๒๑ คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวดั และคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร มีหน้าที่ และอำนาจในเขตจังหวัดหรือในเขตกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี ดังต่อไปนี้
(๑) ดำเนินการตามนโยบาย ยุทธศาสตร์ แผนการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมระดับชาติ แผนปฏิบัติการ ระบบ และแนวทางปฏิบัติ ตามมาตรา ๑๔ (๑) และ (๔)
(๒) ส่งเสริม สนับสนุน ให้คำปรึกษา แนะนำ ประสานงาน และเสนอมาตรการในการเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมแก่หน่วยงานของรัฐ และหน่วยงานของเอกชนที่เกี่ยวข้องภายในจังหวัด
(๓) พิจารณาให้ความเห็นชอบการจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการตามมาตรา ๓๒
(๔) รวบรวมข้อมูลและเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจาก สิ่งแวดล้อม
(๕) ประสานความร่วมมือระหว่างคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัดด้วยกัน หรือกับคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจาก สิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี
(๖) ให้บุคคลที่เกี่ยวข้องมาให้ข้อเท็จจริงหรือแสดงความคิดเห็น หรือให้จัดส่งข้อมูล เอกสาร หรือหลักฐานใด ๆ ที่จำเป็นหรือเกี่ยวข้อง หรือข้อคิดเห็นมาเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาได้
(๗) ปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นหน้าที่และอำนาจของคณะกรรมการควบคุม โรคจากการประกอบอาชพี และโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวดั หรอื คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชพี และโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานครหรือตามที่คณะกรรมการมอบหมาย
มาตรา ๒๒ การแต่งตั้ง วาระการดำรงตำแหน่ง และการพ้นจากตำแหน่งของกรรมการ ตามมาตรา ๑๙ (๓) (๔) (๕) และ (๖) และกรรมการตามมาตรา ๒๐ (๓) (๔) (๕) และ (๖) ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
มาตรา ๒๓ คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวดั หรือคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร จะแต่งตั้ง คณะอนุกรรมการเพื่อพิจารณาหรือปฏิบัติการอย่างหนึ่งอย่างใดตามที่คณะกรรมการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัดหรือคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพ และโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานครมอบหมายก็ได้ การประชุมคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัด คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร และ คณะอนุกรรมการตามวรรคหนึ่ง ให้นำความในมาตรา ๑๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
มาตรา ๒๔ เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการเกี่ยวกับอาชีวเวชกรรมและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม ให้รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการมีอำนาจออกกฎกระทรวง ดังต่อไปนี้
(๑) กำหนดมาตรฐานการให้บริการของหน่วยบริการอาชีวเวชกรรม
(๒) กำหนดมาตรฐานการให้บริการของหน่วยบริการเวชกรรมสิ่งแวดล้อม
มาตรา ๒๕ การให้บริการอาชีวเวชกรรมหรือเวชกรรมสิ่งแวดล้อมต้องดำเนินการโดยหน่วยบริการ ที่ได้ขึ้นทะเบียนกับกรมควบคุมโรค หรือหน่วยงานอื่นใดของรัฐ ซึ่งต้องมีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดโดยคำแนะนำของคณะกรรมการ หน่วยบริการตามวรรคหนึ่ง ต้องให้บริการทางอาชีวเวชกรรมหรือเวชกรรมสิ่งแวดล้อม ตามมาตรฐานที่กำหนดในมาตรา ๒๔ การขอขึ้นทะเบียน การขึ้นทะเบียน อายุและการต่ออายุการขึ้นทะเบียน การออกใบแทน การขึ้นทะเบียน การเพิกถอนทะเบียน และการประเมินคุณภาพการให้บริการของหน่วยบริการที่ได้ ขึ้นทะเบียน ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๒๖ เพื่อประโยชน์ในการเฝ้าระวังโรคจากการประกอบอาชีพ ให้นายจ้างจัดให้มี การตรวจสุขภาพลูกจ้างตามกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมใน การทำงาน โดยหน่วยบริการที่ได้ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๒๕
มาตรา ๒๗ เพื่อประโยชน์ในการเฝ้าระวังโรคจากการประกอบอาชีพของแรงงานนอกระบบ ให้บุคคลดังกล่าวมีสิทธิได้รับการตรวจสุขภาพ โดยหน่วยบริการที่ได้ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๒๕ การตรวจสุขภาพตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดใน
มาตรา ๒๘ เพื่อประโยชน์ในการเฝ้าระวังโรคจากสิ่งแวดล้อม ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครอง แหล่งกำเนิดมลพิษจัดให้มีการเฝ้าระวังสุขภาพของประชาชนที่ได้รับหรืออาจได้รับมลพิษ โดยหน่วยบริการ ที่ได้ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๒๕ ประเภท ขนาด และลักษณะของแหล่งกำเนิดมลพิษ และประเภทหรือกลุ่มของประชาชน ที่ได้รับหรืออาจได้รับมลพิษตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
มาตรา ๒๙ เพื่อประโยชน์ในการเฝ้าระวังโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม ให้หน่วยบริการที่ได้ขึ้นทะเบียนที่ดำเนินการตามมาตรา ๒๖ มาตรา ๒๗ หรือมาตรา ๒๘ แจ้งข้อมูล การตรวจสุขภาพของลูกจ้างหรือแรงงานนอกระบบ หรือการเฝ้าระวังสุขภาพของประชาชนที่ได้รับหรือ อาจได้รับมลพิษ แล้วแต่กรณี ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับแจ้งข้อมูลตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้รายงานต่อกรมควบคุมโรคและ คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัดหรือคณะกรรมการ ควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี การดำเนินการตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดโดยคำแนะนำของคณะกรรมการ เพื่อประโยชน์ในการเฝ้าระวังโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม ให้หน่วยงาน ของรัฐหรือหน่วยงานของเอกชนสามารถขอข้อมูลตามวรรคหนึ่ง ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ที่กำหนดไว้ในมาตรา ๙ ได้
มาตรา ๓๐ ในกรณีที่บุคคลดังต่อไปนี้พบผู้ซึ่งเป็นหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรคจาก การประกอบอาชีพหรือโรคจากสิ่งแวดล้อม ให้แจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
(๑) นายจ้าง ในกรณีที่พบลูกจ้างซึ่งเป็นหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรคจากการประกอบอาชีพ ในสถานประกอบกิจการ
(๒) ผู้รับผิดชอบในสถานพยาบาล ในกรณีที่พบลูกจ้าง แรงงานนอกระบบ หรือประชาชน ที่ได้รับหรืออาจได้รับมลพิษตามมาตรา ๒๘ วรรคสอง ซึ่งเป็นหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรคจาก การประกอบอาชีพหรือโรคจากสิ่งแวดล้อมในสถานพยาบาล หลักเกณฑ์และวิธีการแจ้งตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดโดยคำแนะนำ ของคณะกรรมการ
มาตรา ๓๑ ในกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่พบผู้ซึ่งเป็นหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรคจาก การประกอบอาชีพหรือโรคจากสิ่งแวดล้อม หรือได้รับแจ้งตามมาตรา ๓๐ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่รายงานต่อ กรมควบคุมโรค และคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัด หรือคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร การรายงานของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด โดยคำแนะนำของคณะกรรมการ
มาตรา ๓๒ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัด หรือผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครโดยความเห็นชอบของ คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี จัดตั้งหน่วยปฏิบัติการอย่างน้อยหนึ่งหน่วยขึ้นในทุกจังหวัดและกรุงเทพมหานคร เพื่อทำหน้าที่ใน การสอบสวนโรค การเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจาก สิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ หลักเกณฑ์การจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด โดยคำแนะนำของคณะกรรมการ หน่วยปฏิบัติการตามวรรคหนึ่ง อย่างน้อยต้องประกอบด้วยพนักงานเจ้าหน้าที่หนึ่งคน เจ้าหน้าที่ ทางการแพทย์และการสาธารณสุขสองคน และอาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง หรือเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานภาคเอกชนตามจำนวนที่ผู้ว่าราชการจังหวัดหรือผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เห็นสมควรเป็นหน่วยปฏิบัติการร่วมด้วยก็ได้
มาตรา ๓๓ ในกรณีที่พบลูกจ้างซึ่งเป็นหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรคจากการประกอบอาชีพ หรือพบประชาชนที่ได้รับหรืออาจได้รับมลพิษตามมาตรา ๒๘ วรรคสอง ซึ่งเป็นหรือมีเหตุอันควร สงสัยว่าเป็นโรคจากสิ่งแวดล้อมในเขตพื้นที่ใด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือหน่วยปฏิบัติการในพื้นที่นั้น ทำการสอบสวนโรค โดยพนักงานเจ้าหน้าที่อาจสั่งให้นายจ้าง เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษ นำลูกจ้างหรือประชาชนที่ไดร้ ับหรืออาจได้รบั มลพิษ แล้วแต่กรณี เข้ารับการตรวจวนิิจฉัยโรค รักษาพยาบาล หรือฟื้นฟูสมรรถภาพ
เมื่อได้ดำเนินการตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่จัดทำรายงานการสอบสวนโรคเสนอ ต่อคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัดหรือคณะกรรมการ ควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี เพื่อรายงาน การดำเนินการให้กรมควบคุมโรคทราบ การสอบสวนโรค การออกคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ และการรายงานตามวรรคหนึ่งและ วรรคสอง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดโดยความเห็นชอบ ของคณะกรรมการ
มาตรา ๓๔ ในกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่พบว่านายจ้าง เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิด มลพิษ ไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๓๓ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจออกคำสั่งเปน็ หนังสือให้ผู้นนั้ ดำเนินการ ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้ ในกรณีที่นายจ้าง เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษละเลยไม่ดำเนินการตามคำสั่ง ภายในเวลาที่กำหนด ให้อธิบดีกรมควบคุมโรคหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมควบคุมโรคมอบหมายสั่งให้พนักงาน เจ้าหน้าที่เข้าดำเนินการได้ โดยให้นายจ้าง เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษชดใช้ค่าใช้จ่าย ในการดำเนินการนั้นตามจำนวนที่จ่ายจริง ทั้งนี้ ตามระเบียบที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด การดำเนินการออกคำสั่งตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ
มาตรา ๓๕ เพื่อประโยชน์ในการป้องกันและควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจาก สิ่งแวดล้อม ซึ่งหากปล่อยไว้อาจเกิดหรือก่อให้เกิดอันตรายอย่างร้ายแรงต่อชีวิต ร่างกาย หรือ สุขภาพอนามัยของประชาชนในเขตพื้นที่ ให้อธิบดีกรมควบคุมโรคหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมควบคุมโรคมอบหมาย โดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัดหรือ คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี มีอำนาจประกาศเขตพื้นที่ที่จำเป็นต้องเฝ้าระวัง ป้องกัน หรือควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพหรือ โรคจากสิ่งแวดล้อม รวมทั้งประกาศยกเลิกเมื่อมีเหตุอันสมควรหรือสภาวการณ์ของโรคนั้นสงบลง การประกาศกำหนดเขตพื้นที่ตามวรรคหนึ่ง ให้กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข เกี่ยวกับการเฝ้าระวัง การป้องกัน หรือการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพหรือโรคจากสิ่งแวดล้อม ที่ก่อหรืออาจก่อให้เกิดความเสียหายอย่างรวดเร็วหรือกว้างขวาง เพื่อให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการ
สำหรับเขตพื้นที่นั้นเป็นการเฉพาะ หรือกำหนดมาตรการอื่นใดที่เหมาะสมแก่สภาพของพื้นที่นั้นเป็น การเฉพาะก็ได้
มาตรา ๓๖ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจ ดังต่อไปนี้
(๑) เข้าไปในสถานประกอบกิจการของนายจ้าง แหล่งกำเนิดมลพิษ ยานพาหนะ หรือ สถานที่ใด ๆ ในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก หรือในเวลาทำการของสถานประกอบ กิจการหรือสถานที่นั้น เพื่อควบคุม ตรวจสอบ ตรวจวัด หรือเก็บตัวอย่างซึ่งวัตถุ สารเคมี หรือ ผลิตภัณฑ์ใด ๆ ทั้งหมดหรือบางส่วนที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์ในการเฝ้าระวัง การป้องกัน การควบคุม และการสอบสวนโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม และหากยังดำเนนิ การ ไม่แล้วเสร็จในเวลาดังกล่าวให้สามารถดำเนินการต่อไปได้จนกว่าจะแล้วเสร็จ
(๒) มีหนังสือเรียกบุคคลใดมาให้ข้อเท็จจริงหรือแสดงความคิดเห็น ให้ส่งข้อมูล เอกสาร หรือ หลักฐานใด ๆ ที่จำเป็นหรือเกี่ยวข้อง หรือข้อคิดเห็นมาเพื่อตรวจสอบหรือเพื่อใช้ประกอบการพิจารณา การดำเนินการตาม (๑) ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด ในการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ให้บุคคลที่เกี่ยวข้องอำนวยความสะดวกตามสมควร
มาตรา ๓๗ ในการปฏิบตัิหนา้ ที่ พนักงานเจ้าหน้าที่ตอ้ งแสดงบัตรประจำตัวตอ่ บคุ คลที่เกี่ยวข้อง บัตรประจำตัวตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามแบบที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
มาตรา ๓๘ ในการปฏิบัติหน้าทตี่ ามพระราชบัญญัตนิี้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่เป็นเจ้าพนักงาน ตามประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา ๓๙ นายจ้าง เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๘ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าหมื่นบาท
มาตรา ๔๐ ผู้ใดไม่มาให้ถ้อยคำหรือไม่ส่งข้อมูล เอกสาร หรือหลักฐานใด ๆ ต่อคณะกรรมการ หรือคณะอนุกรรมการตามมาตรา ๑๗ หรือต่อคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัดหรือคณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานครตามมาตรา ๒๑ (๖) หรือตามที่พนักงานเจ้าหน้าที่มีหนังสือเรียกตามมาตรา ๓๖ (๒) โดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท
มาตรา ๔๑ ผู้ใดให้บริการอาชีวเวชกรรมหรือเวชกรรมสิ่งแวดล้อมโดยไม่ได้ขึ้นทะเบียน ตามมาตรา ๒๕ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๔๒ ผู้ให้บริการอาชีวเวชกรรมหรือเวชกรรมสิ่งแวดล้อมที่ได้ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๒๕ ผู้ใด ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎกระทรวงที่ออกตามความในมาตรา ๒๔ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๔๓ นายจ้างที่จัดให้มีการตรวจสุขภาพลูกจ้างตามมาตรา ๒๖ แต่หน่วยบริการนั้น ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๒๕ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าหมื่นบาท
มาตรา ๔๔ เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษที่ไม่จัดให้มีการเฝ้าระวังสุขภาพของ ประชาชนที่ได้รับหรืออาจได้รับมลพิษตามมาตรา ๒๘ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าหมื่นบาท
มาตรา ๔๕ นายจ้างหรือผู้รับผิดชอบในสถานพยาบาลผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๓๐ วรรคหนึ่ง หรือไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการแจ้งตามมาตรา ๓๐ วรรคสอง โดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท
มาตรา ๔๖ นายจ้าง เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง ของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๓๓ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท
มาตรา ๔๗ ผู้ใดขัดขวางการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๓๕ วรรคสอง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท
มาตรา ๔๘ ในกรณีที่ผู้กระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้เป็นนิติบุคคล ถ้าการกระทำ ความผิดของนิติบุคคลนั้นเกิดจากการสั่งการ หรือการกระทำของบุคคลใด หรือเกิดจากการไม่สั่งการ หรือไม่กระทำการอันเป็นหน้าที่ที่ต้องกระทำของกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือบุคคลใดซึ่งรับผิดชอบใน การดำเนินงานของนิติบุคคลนั้น ผู้นั้นต้องรับโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้น ๆ ด้วย
มาตรา ๔๙ บรรดาความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ที่มีโทษปรับสถานเดียวหรือมีโทษจำคุก ไม่เกินหนึ่งปี ให้อธิบดีกรมควบคุมโรคหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมควบคุมโรคมอบหมายมีอำนาจเปรียบเทียบได้ ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการประกาศในราชกิจจานุเบกษา และเมื่อผู้กระทำผิดได้ชำระเงินค่าปรับ ตามจำนวนที่เปรียบเทียบภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีการเปรียบเทียบแล้ว ให้ถือว่าคดีเลิกกัน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ถ้าผู้กระทำความผิดไม่ยินยอมให้เปรียบเทียบหรือยินยอมแต่ไม่ชำระเงิน ให้ดำเนินคดีต่อไป
มาตรา ๕๐ ในวาระเริ่มแรก ให้คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อมประกอบด้วยประธานกรรมการและกรรมการตามมาตรา ๑๐ (๑) และ (๒) และ ให้อธิบดีกรมควบคุมโรคเป็นกรรมการและเลขานุการ ปฏิบัติหน้าที่คณะกรรมการควบคุมโรคจาก การประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมไปพลางก่อนจนกว่าจะมีการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ตามมาตรา ๑๐ (๓) ซึ่งต้องไม่เกินเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ทั้งนี้ ให้รองอธิบดี กรมควบคุมโรคซึ่งรับผิดชอบงานด้านโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม และผู้อำนวยการ สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม เป็นผู้ช่วยเลขานุการ
มาตรา ๕๑ ในวาระเริ่มแรก ให้คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและ โรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัดประกอบด้วยประธานกรรมการและกรรมการตามมาตรา ๑๙ (๑) และ (๒) และให้นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเป็นกรรมการและเลขานุการ ปฏิบัติหน้าที่คณะกรรมการควบคุมโรค จากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจังหวัดไปพลางก่อนจนกว่าจะมีการแต่งตั้งกรรมการ ตามมาตรา ๑๙ (๓) (๔) (๕) และ (๖) ซึ่งต้องไม่เกินหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ ใช้บังคับ ทั้งนี้ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งข้าราชการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดที่รับผิดชอบงาน ด้านโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจำนวนสองคนเป็นผู้ช่วยเลขานุการ
มาตรา ๕๒ ในวาระเริ่มแรก ให้คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจาก สิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานครประกอบด้วยประธานกรรมการและกรรมการตามมาตรา ๒๐ (๑) และ (๒) และให้ผู้อำนวยการสำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร เป็นกรรมการและเลขานุการ ปฏิบัติหน้าที่ คณะกรรมการควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานครไปพลางก่อน
จนกว่าจะมีการแต่งตั้งกรรมการตามมาตรา ๒๐ (๓) (๔) (๕) และ (๖) ซึ่งต้องไม่เกินหนึ่งร้อยยี่สิบวัน นับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ทั้งนี้ ให้ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครแต่งตั้งข้าราชการกรุงเทพมหานคร ที่รับผิดชอบงานด้านโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมจำนวนสองคนเป็นผู้ช่วยเลขานุการ
มาตรา ๕๓ บรรดากฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ หากไม่สามารถดำเนินการได้ ให้รัฐมนตรีรายงานเหตุผลที่ไม่อาจดำเนินการได้ต่อคณะรัฐมนตรี ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรฐั มนตรี
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ปัจจุบันสถานการณ์ของโรคที่เกิดจาก การประกอบอาชีพและโรคที่เกิดจากสิ่งแวดล้อมมีแนวโน้มจะมีความรุนแรงมากขึ้น และยังไม่มีกลไกใน การเฝ้าระวัง การป้องกัน และการควบคุมโรคอย่างเป็นระบบ สมควรกำหนดให้มีแนวทางในการควบคุมโรค อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อยับยั้งมิให้เกิดโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม จึงจำเป็นต้องตรา
กฎหมาย
ข้อกำหนดสำหรับการตรวจสุขภาพลูกจ้างตามปัจจัยเสี่ยง การบันทึกผล และการติดตามสุขภาพจากการทำงาน
กำหนดประเภทงานที่มีปัจจัยเสี่ยง การตรวจสุขภาพครั้งแรกและตามระยะ การแจ้งผล ตลอดจนการเก็บรักษาสมุดสุขภาพของลูกจ้าง
กำหนดมำตรฐำนกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง
อำศัยอำนำจตำมควำมในมำตรำ ๕ วรรคหนึ่ง และมำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบญั ญตัิ ควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำร กระทรวงแรงงำนออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีกำรตรวจสุขภำพของลูกจ้ำง และส่งผลกำรตรวจแก่พนักงำนตรวจแรงงำน พ.ศ. ๒๕๔๗
ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้ “กำรตรวจสุขภำพ” หมำยควำมว่ำ กำรตรวจร่ำงกำยและสภำวะทำงจิตใจตำมวิธีทำงกำรแพทย์ เพื่อให้ทรำบถึงควำมเหมำะสมของสภำวะสุขภำพของลูกจ้ำง หรือผลกระทบต่อสุขภำพของลูกจ้ำง อันอำจเกิดจำกกำรทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง “งำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง” หมำยควำมว่ำ งำนที่ลูกจ้ำงทำเกี่ยวกับ
(๑) สำรเคมีอันตรำยตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด
(๒) จุลชีวันเป็นพิษที่อำจเป็นเชื้อไวรัส แบคทีเรีย รำ หรือสำรชีวภำพอื่น
(๓) กัมมันตภำพรังสี
(๔) ควำมร้อน ควำมเย็น ควำมสั่นสะเทือน ควำมกดดันบรรยำกำศ แสง หรือเสียง
(๕) สภำพแวดล้อมอื่นที่อำจเป็นอันตรำยต่อสุขภำพของลูกจ้ำง เช่น ฝุ่นฝ้ำย ฝุ่นไม้ ไอควันจำกกำรเผำไหม้ “แพทย”์ หมำยควำมว่ำ ผู้ประกอบวิชำชีพเวชกรรมตำมกฎหมำยว่ำด้วยวิชำชีพเวชกรรม
ข้อ ๓ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง ตำมระยะเวลำ ดังต่อไปนี้
(๑) กำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงครั้งแรกให้เสร็จสิ้นภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่รับลูกจ้ำง เข้ำทำงำน และจัดให้มีกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงครั้งต่อไปอย่ำงน้อยปีละหนึ่งครั้ง
(๒) ในกรณีที่ลักษณะหรือสภำพของงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงที่มีควำมจำเป็นต้องตรวจสุขภำพ ตำมระยะเวลำอื่นตำมผลกำรตรวจสุขภำพ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงตำมระยะเวลำนั้น
(๓) ในกรณีที่นำยจ้ำงเปลี่ยนงำนที่มีปัจจัยเสี่ยงของลูกจ้ำงแตกต่ำงไปจำกเดิม ให้นำยจ้ำง จัดให้มีกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงทุกครั้งให้เสร็จสิ้นภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่เปลี่ยนงำน กำรตรวจสุขภำพตำมวรรคหนึ่ง ให้กระทำโดยแพทย์ซึ่งได้รับวุฒิบัตรหรือหนังสืออนุมัติ สำขำเวชศำสตร์ป้องกัน แขนงอำชีวเวชศำสตร์ หรือผ่ำนกำรอบรมด้ำนอำชีวเวชศำสตร์ ตำมหลักสูตร ที่กระทรวงสำธำรณสุขรับรอง
ข้อ ๔ ในกรณีที่ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงหยุดงำนตั้งแต่สำมวันทำงำนติดต่อกัน ขึ้นไป เนื่องจำกประสบอันตรำยหรือเจ็บป่วยไม่ว่ำกรณีใด ๆ ก่อนให้ลูกจ้ำงกลับเข้ำทำงำน ให้นำยจ้ำง ขอควำมเห็นจำกแพทย์ผู้รักษำหรือแพทย์ประจำสถำนประกอบกิจกำร หรือจัดให้มีกำรตรวจสุขภำพ ลูกจ้ำงโดยแพทย์ซึ่งได้รับวุฒิบัตรหรือหนังสืออนุมัติสำขำเวชศำสตร์ป้องกัน แขนงอำชีวเวชศำสตร์ หรือผ่ำนกำรอบรมด้ำนอำชีวเวชศำสตร์ตำมหลักสูตรที่กระทรวงสำธำรณสุขรับรอง
ข้อ ๕ กำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงตำมข้อ ๓ และข้อ ๔ ให้แพทย์ผู้ตรวจบันทึกรำยละเอียดเกี่ยวกับผลกำรตรวจสุขภำพ โดยให้ระบุควำมเห็นที่บ่งบอกถึง สภำวะสุขภำพของลูกจ้ำงที่มีผลกระทบหรือเป็นอุปสรรคต่อกำรทำงำนหรือลักษณะงำนที่ได้รับมอบหมำย ของลูกจ้ำง พร้อมทั้งลงลำยมือชื่อและวันที่ตรวจหรือให้ควำมเห็นนั้นด้วย บันทึกผลกำรตรวจสุขภำพตำมวรรคหนึ่ง แพทย์ผู้ตรวจจะจัดทำในรูปข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้
ข้อ ๖ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีสมุดสุขภำพประจำตัวของลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง ตำมแบบที่อธิบดีประกำศกำหนด และให้นำยจ้ำงบันทึกผลกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงในสมุดสุขภำพประจำตัว ของลูกจ้ำงตำมผลกำรตรวจของแพทย์ทุกครั้งที่มีกำรตรวจสุขภำพ สมุดสุขภำพตำมวรรคหนึ่ง นำยจ้ำงจะจัดทำในรูปข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้
ข้อ ๗ ให้นำยจ้ำงเก็บบันทึกผลกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงตำมข้อ ๕ รวมทั้งข้อมูลสุขภำพอื่นที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ตลอดเวลำ โดยให้เก็บไว้ ณ สถำนประกอบกิจกำรของนำยจ้ำงไม่น้อยกว่ำสองปีนับแต่วันสิ้นสุดของกำรจ้ำง แต่ละรำย เว้นแต่ผลกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงที่อำจทำให้เกิดโรคมะเร็ง จำกกำรทำงำนตำมประกำศกระทรวงแรงงำนว่ำด้วยกำรกำหนดชนิดของโรคที่เกิดขึ้นตำมลักษณะหรือ สภำพของงำนหรือเนื่องจำกกำรทำงำนให้เก็บไว้ไม่น้อยกว่ำสิบปีนับแต่วันสิ้นสุดของกำรจ้ำงแต่ละรำย
ข้อ ๘ ให้นำยจ้ำงแจ้งผลกำรตรวจสุขภำพให้แก่ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงทรำบ ภำยในระยะเวลำ ดังต่อไปนี้
(๑) กรณีผลกำรตรวจสุขภำพผิดปกติ ให้แจ้งแก่ลูกจ้ำงผู้นนั้ ภำยในสำมวันนับแตว่ นั ที่ทรำบผล กำรตรวจ
(๒) กรณีผลกำรตรวจสุขภำพปกติ ให้แจ้งแก่ลูกจ้ำงผู้นั้นภำยในเจ็ดวันนับแต่วันที่ทรำบผล กำรตรวจ
ข้อ ๙ ในกรณีที่พบผลกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงผิดปกติ หรือลูกจ้ำงนั้นมีอำกำรหรือเจ็บป่วยเนื่องจำกกำรทำงำน ให้นำยจ้ำงจัดให้ลูกจ้ำงดังกล่ำวได้รับ กำรรักษำพยำบำลทันทีและให้ตรวจสอบหำสำเหตุควำมผิดปกติเพื่อประโยชน์ในกำรป้องกัน ให้นำยจ้ำงส่งผลกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงที่ผิดปกติหรือที่มีอำกำรหรือเจ็บป่วยเนื่องจำก กำรทำงำน กำรให้กำรรักษำพยำบำล และกำรป้องกันแก้ไขต่อพนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตำมแบบ และวิธีกำรที่อธิบดีประกำศกำหนดภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่ทรำบควำมผิดปกติหรือกำรเจ็บป่วย ของลูกจ้ำง
ข้อ ๑๐ ในกรณีลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงผู้ใดมีหลักฐำนทำงกำรแพทย์ จำกสถำนพยำบำลของรำชกำรหรือที่หน่วยงำนของรัฐจัดตั้งขึ้น แสดงว่ำไม่อำจทำงำนในหน้ำที่เดิมได้ ให้นำยจ้ำงเปลี่ยนงำนให้ลูกจ้ำงผู้นั้นตำมที่เห็นสมควร ทั้งนี้ ต้องคำนึงถึงสุขภำพและควำมปลอดภัย ของลูกจ้ำงเป็นสำคัญ
ข้อ ๑๑ ให้นำยจ้ำงมอบสมุดสุขภำพประจำตัวให้แก่ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง เมื่อสิ้นสุดกำรจ้ำง
ข้อ ๑๒ กำรดำเนินกำรของนำยจ้ำงตำมกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีกำรตรวจสุขภำพ ของลูกจ้ำงและส่งผลกำรตรวจแก่พนักงำนตรวจแรงงำน พ.ศ. ๒๕๔๗ อยู่ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ ใช้บังคับ ให้ถือว่ำเป็นกำรดำเนินกำรตำมกฎกระทรวงนี้ และกำรดำเนินกำรต่อไปให้เป็นไป ตำมกฎกระทรวงนี้
ข้อ ๑๓ ภำยในสำมปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ถือว่ำแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่ง ซึ่งผ่ำนกำรอบรมด้ำนอำชีวเวชศำสตร์ ผ่ำนกำรอบรมด้ำนอำชีวเวชศำสตร์ตำมหลักสูตรที่กระทรวง สำธำรณสุขรับรองตำมกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีกำรตรวจสุขภำพของลูกจ้ำงและส่งผล กำรตรวจแก่พนักงำนตรวจแรงงำน พ.ศ. ๒๕๔๗ เป็นแพทย์ซึ่งสำมำรถตรวจสุขภำพของลูกจ้ำง ซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงตำมกฎกระทรวงนี้ ให้ไว้ ณ วนั ที่ 11 กันยำยน พ.ศ. ๒๕๖3 สุชำติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงำน
หมำยเหตุ :- เหตุผลในกำรประกำศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้ นำยจ้ำงบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ให้เป็นไปตำมมำตรฐำนที่กำหนดในกฎกระทรวง และเพื่อให้ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงมีควำมปลอดภัย ในกำรทำงำน สมควรกำหนดหลักเกณฑ์กำรตรวจสุขภำพของลูกจ้ำงดังกล่ำว จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
กฎหมาย
กฎกระทรวงเฉพาะด้านสำหรับควบคุมปัจจัยคุกคามและงานที่มีความเสี่ยงสูงในสถานประกอบกิจการ
ครอบคลุมบัญชีสารเคมี ข้อมูลความปลอดภัย ฉลาก การจัดเก็บ การควบคุมการสัมผัส การตรวจวัด และอุปกรณ์คุ้มครองส่วนบุคคล
กำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ อันเป็นกฎหมายที่มี บทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓
มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัย อำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ “สารเคมีอันตราย” หมายความว่า ธาตุ สารประกอบ หรือสารผสม ตามบัญชีรายชื่อ ที่อธิบดีประกาศกำหนด ซึ่งมีสถานะเป็นของแข็ง ของเหลว หรือก๊าซ ไม่ว่าจะอยู่ในรูปของเส้นใย ฝุ่น ละออง ไอ หรือฟูม ที่มีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกัน ดังต่อไปนี้
(๑) มีพิษ กัดกร่อน ระคายเคือง ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการแพ้ การก่อมะเร็ง การเปลี่ยนแปลง ทางพันธุกรรม เป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์หรือสุขภาพอนามัย หรือทำให้ถึงแก่ความตาย
(๒) เป็นตัวทำปฏิกิริยาที่รุนแรง เป็นตัวเพิ่มออกซิเจนหรือไวไฟ ซึ่งอาจทำให้เกิดการระเบิด หรือไฟไหม้ “ขีดจำกัดความเข้มข้นของสารเคมีอันตราย” หมายความว่า ระดับความเข้มข้นของสารเคมี อันตรายที่กำหนดให้มีอยู่ได้ในบรรยากาศแวดล้อมในการทำงานที่ลูกจ้างซึ่งมีสุขภาพปกติสามารถสัมผัส หรือได้รับเข้าสู่ร่างกายได้ทุกวันตลอดเวลาที่ทำงานโดยไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ “การทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย” หมายความว่า การกระทำใด ๆ ซึ่งอาจทำให้ลูกจ้าง ได้รับสารเคมีอันตราย เช่น การผลิต การติดฉลาก การห่อหุ้ม การเคลื่อนย้าย การเก็บรักษา การถ่ายเท การขนถ่าย การขนส่ง การกำจัด การทำลาย การเก็บสารเคมีอันตรายที่ไม่ใช้แล้ว รวมทั้ง
การบำรุงรักษา การซ่อมแซม และการทำความสะอาดเครื่องมือ เครื่องใช้ ตลอดจนภาชนะบรรจุ สารเคมีอันตราย “ผลิต” หมายความว่า ทำ ผสม ปรุง ปรุงแต่ง เปลี่ยนรูป แปรสภาพ และหมายความรวมถึง การบรรจุ และแบ่งบรรจุ “ครอบครอง” หมายความว่า การมีไว้เพื่อตนเองหรือผู้อื่นไม่ว่าจะมีไว้เพื่อขาย ขนส่ง ใช้ หรือเพื่อประการอื่นใด และรวมถึงการทิ้งไว้ หรือปรากฏอยู่ในบริเวณที่ครอบครองด้วย “ก๊าซ” หมายความว่า ของไหลมีปริมาตรหรือรูปทรงไม่แน่นอนที่สามารถฟุ้งกระจายและ เปลี่ยนสภาพเป็นของเหลวหรือของแข็งได้ โดยการเพิ่มความดันหรือลดอุณหภูมิ “เส้นใย” หมายความว่า สารที่มีลักษณะเรียวยาวคล้ายเส้นด้าย มีต้นกำเนิดจากแร่ พืช สัตว์ หรอื ใยสังเคราะห์ “ฝุ่น” หมายความว่า อนุภาคของของแข็งที่สามารถฟุ้ง กระจาย ปลิวหรือลอยอยู่ในอากาศได้ “ละออง” หมายความว่า อนุภาคของของเหลวที่สามารถลอยอยู่ในอากาศได้ “ไอ” หมายความว่า ก๊าซที่เกิดขึ้นจากของเหลวหรือของแข็งในสภาวะปกติ “ฟูม” หมายความว่า อนุภาคของของแข็งที่เกิดจากการรวมตัวของไอสามารถลอยตัวอยู่ใน อากาศได้
ข้อ ๒ ให้นายจ้างที่มีสารเคมีอันตรายอยู่ในครอบครองจัดทำบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตราย และรายละเอียดข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมีอันตรายตามแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด พร้อมทั้ง แจ้งต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีสารเคมีอันตรายอยู่ในครอบครอง ภายในเดือนมกราคมของทุกปี ให้นายจ้างแจ้งบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตราย และรายละเอียด ข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมีอันตรายที่ตนมีอยู่ในครอบครองต่ออธิบดี หรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายด้วย
ข้อ ๓ ให้นายจ้างแจ้งให้ลูกจ้างทราบและอธิบายให้ลูกจ้างเข้าใจข้อมูลความปลอดภัยของ สารเคมีอันตรายที่อยู่ในครอบครองของนายจ้าง ข้อความและเครื่องหมายต่าง ๆ ที่ปรากฏในเอกสาร คู่มือ ฉลาก ป้าย หรอื ข่าวสารที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งข้อมูลต่าง ๆ ตามที่ได้กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้
ข้อ ๔ ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างที่ทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตรายทราบและเข้าใจวิธีการใน การทำงานที่ถูกต้องและปลอดภัย รวมทั้งต้องจัดให้มีมาตรการควบคุมลูกจ้างให้ปฏิบัติตามวิธีการดังกล่าว ในการนี้ให้นายจ้างจัดทำคู่มือเกี่ยวกับแนวปฏิบัติและขั้นตอนในการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย คำแนะนำลูกจ้างเกี่ยวกับการป้องกันอันตราย ความหมายของข้อมูลที่มีบนฉลากและเอกสารข้อมูล ความปลอดภัยของสารเคมีอันตราย
ข้อ ๕ ลูกจ้างต้องปฏิบัติตามวิธีการทำงานที่ถูกต้องและปลอดภัยตามคู่มือการปฏิบัติงาน ที่นายจ้างจัดทำขึ้นตามข้อ ๔ และเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย ลูกจ้างต้องบรรเทาเหตุ และแจ้งให้หัวหน้างานทราบทันที
ข้อ ๖ ให้นายจ้างจัดให้มีการปิดฉลากที่เป็นภาษาไทยมีขนาดใหญ่พอสมควร อ่านง่าย คงทน ไว้ที่หีบห่อบรรจุภัณฑ์ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มสารเคมีอันตราย และฉลากนั้นอย่างน้อย ต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับรายการ ดังต่อไปนี้
(๑) ชื่อผลิตภัณฑ์ (product name)
(๒) ชื่อสารเคมอีันตราย (hazardous substances)
(๓) รูปสัญลักษณ์ (pictograms)
(๔) คำสัญญาณ (signal words)
(๕) ข้อความแสดงอันตราย (hazard statements)
(๖) ข้อควรระวังหรือข้อปฏิบัติเพื่อป้องกันอันตราย (precautionary statements) ในกรณีที่ไม่สามารถปิดฉลากตามวรรคหนึ่งได้เนื่องจากขนาดหรือลักษณะของหีบห่อบรรจุภัณฑ์ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มสารเคมีอันตราย ให้นายจ้างกำหนดวิธีการที่มีประสิทธิภาพเพื่อแสดงให้ลูกจ้าง ได้รู้ถึงรายละเอียดของสารเคมีอันตรายตามวรรคหนึ่ง ณ บริเวณที่มีการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตรายนั้น
ข้อ ๗ ให้นายจ้างจัดให้มีป้ายห้าม ป้ายให้ปฏิบัติ หรือป้ายเตือน ในการทำงานเกี่ยวกับ สารเคมีอันตรายไว้ในที่เปิดเผยเห็นได้ชัดเจน ณ สถานที่ทำงานของลูกจ้าง
ข้อ ๘ ในกรณีที่อธิบดีประกาศให้สารเคมีอันตรายใดต้องควบคุมเป็นพิเศษ ให้นายจ้าง ปิดประกาศหรือจัดทำป้ายแจ้งข้อความเกี่ยวกับอันตรายและมาตรการป้องกันอันตรายที่อาจเกิดจาก สารเคมีอันตรายดังกล่าว
ข้อ ๙ ให้นายจ้างปิดประกาศหรือจัดทำป้ายแจ้งข้อความ “ห้ามสูบบุหรี่ รับประทานอาหาร หรือเครื่องดื่ม ประกอบอาหาร หรือเก็บอาหาร” ด้วยตัวอักษรขนาดที่เห็นได้ชัดเจนไว้ ณ บริเวณ สถานที่ทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย สถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตราย หรือในยานพาหนะขนส่ง สารเคมีอันตราย และจะต้องควบคุมดูแลมิให้มีการฝ่าฝืนข้อห้ามดังกล่าว
ข้อ ๑๐ ในบริเวณที่ลูกจ้างทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย ให้นายจ้างจัดให้มีสภาพและคุณลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑) ถูกสุขลักษณะ สะอาด และเป็นระเบียบเรียบร้อย พื้นที่ปฏิบัติงานต้องเรียบ สม่ําเสมอ ไม่ลื่น และไม่มีวัสดุเกะกะกีดขวางทางเดิน
(๒) มีระบบระบายอากาศแบบทั่วไป หรือแบบที่ทำให้สารเคมีอันตรายเจือจาง หรือแบบที่มี เครื่องดูดอากาศเฉพาะที่ ที่เหมาะสมกับประเภทของสารเคมีอันตราย โดยให้มีออกซิเจนในบรรยากาศ ไม่ต่ํากว่าร้อยละสิบเก้าจุดห้าโดยปริมาตร
(๓) มีระบบป้องกันและกำจัดอากาศเสียโดยใช้ระบบระบายอากาศเฉพาะที่ ระบบเปียก การปิดคลุม หรือระบบอื่น เพื่อมิให้มีสารเคมีอันตรายในบรรยากาศเกินปริมาณที่กำหนด และป้องกัน มิให้อากาศที่ระบายออกไปเป็นอันตรายต่อผู้อื่น
ข้อ ๑๑ ในบริเวณที่ลูกจ้างทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย ให้นายจ้างจัดให้มีสถานที่และอุปกรณ์ เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยตามรายการ ดังต่อไปนี้
(๑) ที่ชำระล้างสารเคมีอันตรายที่ลูกจ้างสามารถใช้ได้ทันทีในกรณีฉุกเฉิน อย่างน้อยต้องมี ที่ล้างตาและฝักบัวชำระล้างร่างกายจากสารเคมีอันตราย
(๒) ที่ล้างมือและล้างหน้า ไม่น้อยกว่าหนึ่งที่ต่อลูกจ้างสิบห้าคนและให้เพิ่มจำนวนขึ้นตามสัดส่วน ของลูกจ้าง ส่วนที่เกินเจ็ดคนให้ถือเป็นสิบห้าคน
(๓) ห้องอาบน้ําเพื่อใช้ชำระล้างร่างกายไม่น้อยกว่าหนึ่งห้องตอ่ ลูกจ้างสิบห้าคนและให้เพิ่มจำนวนขึ้น ตามสัดส่วนของลูกจ้าง ส่วนที่เกินเจ็ดคนให้ถือเป็นสิบห้าคน ทั้งนี้ จะต้องจัดของใช้ที่จำเป็นสำหรับ การชำระล้างสารเคมีอันตรายออกจากร่างกายให้เพียงพอและใช้ได้ตลอดเวลา
(๔) อุปกรณ์และเวชภัณฑ์ที่จำเป็นสำหรับการปฐมพยาบาลลูกจ้างที่ได้รับอันตรายจากสารเคมี อันตราย
(๕) อุปกรณ์ดับเพลิงที่เหมาะสมกับสารเคมีอันตรายแต่ละชนิด และเพียงพอสำหรับการผจญเพลิง เบื้องต้น
(๖) ชุดทำงานเฉพาะสำหรับลูกจ้างซึ่งทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย และที่เก็บชุดทำงาน ที่ใช้แล้วดังกล่าวให้เหมาะสมกับสารเคมีอันตรายประเภทนั้น
ข้อ ๑๒ ให้นายจ้างจัดอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลตามลักษณะอันตรายและ ความรุนแรงของสารเคมีอันตราย หรือลักษณะของงาน ให้ลูกจ้างใช้หรือสวมใส่เพื่อป้องกันอันตราย ที่อาจจะเกิดแก่ชีวิต ร่างกาย หรือสุขภาพอนามัยของลูกจ้าง
ข้อ ๑๓ ให้ลูกจ้างซึ่งทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตรายใช้หรือสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัย ส่วนบุคคลตามข้อ ๑๒ ในกรณีที่ลูกจ้างไม่ใช้หรือไม่สวมใส่อุปกรณ์นั้น ให้นายจ้างสั่งลูกจ้าง หยุดการทำงานทันที จนกว่าลูกจ้างจะได้ใช้หรือสวมใส่อุปกรณ์ดังกล่าว
ข้อ ๑๔ นายจ้างต้องดูแลสถานที่ทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตรายและตรวจสอบอุปกรณ์ คุ้มครองความปลอดภัยที่จัดไว้ ให้สามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยตลอดเวลา
ข้อ ๑๕ ห้ามนายจ้างยินยอมหรือปล่อยปละละเลยให้ลูกจ้างหรือบุคคลใดเข้าพักอาศัย หรือ พักผ่อนในสถานที่ทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย สถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตราย หรือในยานพาหนะ ขนส่งสารเคมีอันตราย
ข้อ ๑๖ ในกรณีที่มีการร้องเรียนหรือมีปัญหาด้านความไม่ปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับ สารเคมีอันตราย ให้นายจ้างที่มีสารเคมีอันตรายอยู่ในครอบครองดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงและ หากพบว่ามีผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมในการทำงานหรือสุขภาพอนามัย ให้ดำเนินการแก้ไขให้เกิด ความปลอดภัยโดยไม่ชักช้า
ข้อ ๑๗ ให้นายจ้างจัดสถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตรายให้มีสภาพและคุณลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑) ต้องสามารถทนไฟได้ไม่น้อยกว่าหกสิบนาที เว้นแต่ในกรณีที่เป็นสถานที่เก็บรักษาสารเคมี อันตรายที่มีคุณสมบัติเป็นตัวทำปฏิกิริยาที่รุนแรง เป็นตัวเพิ่มออกซิเจน หรือไวไฟซึ่งอาจทำให้เกิด การระเบิดหรือไฟไหม้ต้องสามารถทนไฟได้ไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยแปดสิบนาที หรือไม่น้อยกว่าเก้าสิบนาที หากสถานที่ดังกล่าวมีระบบน้ําดับเพลิงอัตโนมัติ
(๒) มีพื้นเรียบ ไม่ขรุขระ ไม่เปียก ไม่ลื่น สามารถรับน้ําหนักได้ และไม่ดูดซับสารเคมีอันตราย รวมทั้งต้องดูแลปรับปรุงสถานที่มิให้ชำรุด ผุ กร่อน และรักษาความสะอาดพื้นมิให้มีเศษขยะ เศษวัสดุ หรือสิ่งที่เป็นเชื้อเพลิง
(๓) มีระยะห่างจากอาคารที่ลูกจ้างทำงานในระยะที่ปลอดภัยตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
(๔) มีทางเดินภายในและภายนอกกว้างเพียงพอที่จะนำเครื่องมือและอุปกรณ์ดับเพลิงมาใช้ได้ อย่างสะดวก ไม่มีสิ่งกีดขวาง และให้มีมาตรการเพื่อให้เกิดความปลอดภัยตลอดทาง
(๕) มีทางเข้าออกสถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตรายไม่น้อยกว่าสองทาง ใช้ประตูทนไฟและ เป็นชนิดเปิดออกสู่ภายนอก และปิดกุญแจห้องทุกครั้งเมื่อไม่มีการปฏิบัติงาน
(๖) มีระบบระบายอากาศที่เหมาะสม และเกิดความปลอดภัยแก่ลูกจ้างที่ปฏิบัติงานและ จัดการป้องกันมิให้อากาศที่ระบายออกเป็นอันตรายแก่ผู้อื่น
(๗) มีการป้องกันสาเหตุที่อาจทำให้เกิดอัคคีภัยในบริเวณสถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตราย เช่น ประกายไฟ เปลวไฟ อุปกรณ์ไฟฟ้า การเสียดสี ท่อร้อน การลุกไหม้ได้เอง เป็นต้น
(๘) จัดทำเขื่อน กำแพง ทำนบ ผนัง หรือสิ่งอื่นใดที่มีลักษณะคล้ายกัน เพื่อกักมิให้สารเคมี อันตรายที่เป็นของเหลว ไหลออกภายนอกบริเวณสถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตราย และมีรางระบาย สารเคมีอันตรายที่รั่วไหลไปยังที่ที่สามารถรวบรวมเพื่อนำไปกำจัดอย่างปลอดภัย เพื่อไม่ให้มีการสะสมตกค้าง โดยรางระบายต้องแยกจากระบบระบายน้ํา
(๙) จัดทำรั้วล้อมรอบสถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตรายที่อยู่นอกอาคาร
(๑๐) มีป้ายข้อความว่า “สถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตราย ห้ามเข้าโดยไม่ได้รับอนุญาต” ปิดประกาศไว้ที่ทางเข้าสถานที่นั้นให้เห็นได้ชัดเจนตลอดเวลา
(๑๑) มีเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ที่แสดงถึงอันตรายของสารเคมีอันตรายให้เห็นได้ชัดเจน ตลอดเวลา
(๑๒) มีแผนผังแสดงที่ตั้งของอุปกรณ์ดับเพลิง อุปกรณ์ผจญเพลิง อุปกรณ์ที่ใช้ในกรณีฉุกเฉิน ติดไว้บริเวณทางเข้าออกให้เห็นได้ชัดเจนตลอดเวลา
ข้อ ๑๘ ให้นายจ้างจัดให้มีมาตรการป้องกันอันตรายที่อาจเกิดจากสารเคมีอันตรายในบริเวณ สถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตราย รวมทั้งมาตรการเบื้องต้นในการแก้ไขเยียวยาอันตรายที่เกิดขึ้น
ข้อ ๑๙ การจัดเก็บสารเคมีอันตรายให้นายจ้างปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) เก็บรักษาสารเคมีอันตรายตามมาตรฐานการเก็บรักษาที่อธิบดีประกาศกำหนด
(๒) จัดทำบัญชีรายชื่อ ปริมาณสารเคมีอันตรายทุกชนิดที่จัดเก็บในสถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตราย แต่ละแห่งอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งตามปีปฏิทิน
(๓) ระมัดระวังมิให้หีบห่อ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มสารเคมีอันตรายชำรุดหรือพังทลาย
(๔) มีมาตรการป้องกันความเสียหายหรืออันตรายที่เกิดจากการขุดเจาะ หรือมีเครื่องหมาย แสดงตำแหน่งจัดเก็บให้เห็นชัดเจนในกรณีที่เก็บสารเคมีอันตรายไว้ใต้ดิน
ข้อ ๒๐ ให้นายจ้างดำเนินการเกี่ยวกับหีบห่อ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มสารเคมีอันตราย ดังต่อไปนี้
(๑) ใช้วัสดุที่แข็งแรง ไม่ชำรุด ผุ กร่อน และสามารถเคลื่อนย้ายหรือขนส่งได้ด้วยความปลอดภัย สามารถรองรับความดันของสารเคมีอันตรายได้ในสภาพการใช้งานปกติ มีอุปกรณ์นิรภัยเพื่อระบายความดัน ให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยได้ในกรณีเกิดความดันผิดปกติ
(๒) ตรวจสอบ และบำรุงรักษาให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้อย่างปลอดภัยตลอดเวลา หากพบว่ามี สารเคมีอันตรายรั่วไหล หรือคาดว่าจะรั่วไหลออกมา ต้องทำการแยกเก็บไว้ต่างหากในที่ที่ปลอดภัยและ ทำความสะอาดสิ่งรั่วไหลโดยเร็ว รวมทั้งทำการซ่อมแซมหรือเปลี่ยนให้อยู่ในสภาพที่ปลอดภัย
(๓) บรรจุสารเคมีอันตรายไม่เกินพิกัดที่กำหนดไว้สำหรับภาชนะนั้น
(๔) มีมาตรการป้องกันไม่ให้ยานพาหนะหรือสิ่งอื่นใดชน หรือกระแทกหีบห่อ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มที่มีสารเคมีอันตรายบรรจุอยู่
(๕) ควบคุมดูแลหีบห่อ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มที่มีสารเคมีอันตรายบรรจุมิให้เปิดทิ้งไว้ เว้นแต่เพื่อการตรวจสอบหรือใช้ประโยชน์
ข้อ ๒๑ การบรรจุสารเคมีอันตรายที่มีคุณสมบัติไวไฟหรือระเบิดได้ ต้องห่างจากแหล่งความร้อน และแหล่งที่ก่อให้เกิดประกายไฟในระยะที่ปลอดภัย หากสารเคมีอันตรายที่บรรจุอยู่ในภาชนะหรือวัสดุ ห่อหุ้มทำให้ผิวภายนอกของภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มสารเคมีอันตรายนั้นมีความร้อนต้องมีฉนวน หุ้มโดยรอบ ในกรณีที่ไม่สามารถทำฉนวนหุ้มโดยรอบได้ ให้จัดทำป้ายเตือน
การต่อท่อหรืออุปกรณ์ต่าง ๆ เข้ากับภาชนะบรรจุ หากมีลิ้นปิดเปิด ต้องจัดให้อยู่ในตำแหน่ง ที่ผู้ปฏิบัติงานสามารถปิดเปิดได้อย่างรวดเร็วในกรณีฉุกเฉิน
ข้อ ๒๒ การถ่ายเทสารเคมีอันตรายไปยังภาชนะหรือเครื่องมืออื่น นายจ้างต้องติดชื่อสารเคมีอันตราย และสัญลักษณ์เกี่ยวกับความปลอดภัยบนภาชนะหรือเครื่องมือที่บรรจุใหม่ด้วย
ข้อ ๒๓ นายจ้างต้องเก็บหีบห่อ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มสารเคมีอันตรายที่ใช้แล้วซึ่งปนเปื้อน และยังมิได้กำจัด ให้อยู่ในที่ปลอดภัยและเหมาะสมกับชนิดของสารเคมีอันตราย
ข้อ ๒๔ ให้นายจ้างปฏิบัติเกี่ยวกับการขนถ่าย เคลื่อนย้าย หรือขนส่งสารเคมีอันตราย ดังต่อไปนี้
(๑) มีมาตรการป้องกันการฟุ้งกระจายรวมทั้งการกระเด็น หก ล้น รั่ว ไหล หรือตกหล่น ของสารเคมีอันตราย
(๒) ตรวจสอบความพร้อมของลูกจ้างที่ขับยานพาหนะ และยานพาหนะที่ใช้ในการขนถ่าย เคลื่อนย้าย หรือขนส่งสารเคมีอันตรายให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์พร้อมที่จะปฏิบัติงานได้อย่างปลอดภัย และต้องปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องด้วย
(๓) จัดให้มีคู่มือหรือข้อปฏิบัติในการแก้ไขปัญหากรณีฉุกเฉินได้อย่างปลอดภัยเป็นภาษาไทย เก็บไว้ในยานพาหนะ พร้อมที่จะนำไปใช้ได้ทันที และจัดให้มีการฝึกอบรมและฝึกซ้อมวิธีการแก้ไขปัญหา เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินแก่ลูกจ้างอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง และบันทึกไว้เป็นหนังสือ พร้อมที่จะให้พนักงาน ตรวจความปลอดภัยตรวจสอบได้
(๔) จัดให้มีเครื่องดับเพลิงชนิดเคลื่อนย้ายได้ที่มีคุณสมบัติสามารถดับเพลิงจากสารเคมีอันตราย ตามความเหมาะสม และจัดให้มีหน้ากากป้องกันสารเคมีอันตรายหรือเครื่องช่วยหายใจตามความจำเป็นของ ชนิดสารเคมีอันตราย ติดไว้ในยานพาหนะที่บรรทุกสารเคมีอันตรายอย่างเพียงพอพร้อมที่จะใช้ได้ทันที
(๕) หีบห่อ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มสารเคมีอันตรายที่บรรทุกในยานพาหนะต้องยึดแน่นกับ ฐานรองรับและยานพาหนะเพื่อมิให้เคลื่อนที่หรือลอยตัวได้ ฐานรองรับและยานพาหนะต้องมีความมั่นคง แข็งแรงเพียงพอที่จะรับน้ําหนักของหีบห่อ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มรวมกับน้ําหนักของสารเคมีอันตราย ในอัตราสูงสุดไม่เกินน้ําหนักที่จะบรรทุกได้
(๖) ห้ามบรรทุกสารเคมีอันตรายที่อาจเกิดปฏิกิริยาต่อกันไว้รวมกันในยานพาหนะ เว้นแต่ได้จัด ให้มีมาตรการขนส่งที่ปลอดภัยตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง หรือตามมาตรฐานที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๒๕ ในการส่งสารเคมีอันตรายโดยใช้ท่อ ให้นายจ้างปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) ใช้ท่อและข้อต่อที่แข็งแรง ไม่ชำรุด ผุ กร่อน หรือรั่ว
(๒) ตรวจสอบและบำรุงรักษาท่อและข้อต่อที่ใช้ในการส่งสารเคมีอันตรายให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์ พร้อมใช้งานได้อย่างปลอดภัยตลอดเวลา
(๓) ติดตั้งหรือวางท่อในลักษณะที่มีการป้องกันที่จะไม่ทำให้เกิดการชำรุดเสียหายอันเนื่องจาก การชน การทับ หรือการกระแทก จากยานพาหนะหรือสิ่งอื่นใด
(๔) การวางท่อใต้ดินหรือใต้น้ํา ต้องใช้ท่อหรือข้อต่อประเภทที่ทนทานต่อการกัดกร่อนและ ต้องมีเครื่องหมายแสดงตำแหน่งของท่อเป็นระยะตลอดแนวให้เห็นได้โดยชัดเจน
(๕) การส่งสารเคมีอันตรายต่างชนิดกัน ต้องใช้ท่อที่มีสีหรือทาสีต่างกัน และทำเครื่องหมาย แสดงความแตกต่างให้เห็นได้ชัดเจน
(๖) การส่งสารเคมีอันตรายที่มีความร้อนทำให้ผิวภายนอกท่อมีอุณหภูมิสูงขึ้น ต้องมีฉนวนกัน ความร้อนหุ้มท่อไว้ด้วย
(๗) การส่งสารเคมีอันตรายที่มีคุณสมบัติไวไฟหรือระเบิดได้ ต้องวางท่อส่งให้มีระยะห่าง ที่เพียงพอและปลอดภัยจากแหล่งความร้อนหรือแหล่งที่ก่อให้เกิดประกายไฟ และให้ต่อสายดินที่ท่อนั้นด้วย
ข้อ ๒๖ ให้นายจ้างทำความสะอาดหรือกำจัดสารเคมีอันตรายที่หก รั่วไหล หรือไม่ใช้แล้ว โดยวิธีที่กำหนดในข้อมูลความปลอดภัยตามชนิดของสารเคมีอันตรายนั้น การกำจัดกากสารเคมีอันตรายหรือสารเคมีอันตรายที่เสื่อมสภาพ อาจกำจัดโดยการเผา ฝัง หรือใช้สารเคมี ด้วยวิธีการที่ปลอดภัยตามหลักวิชาการ และเป็นไปตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ข้อ ๒๗ ให้นายจ้างปฏิบัติต่อหีบห่อ ภาชนะบรรจุ หรือวัสดุห่อหุ้มสารเคมีอันตรายที่ปนเปื้อน และไม่ต้องการใช้แล้ว ดังต่อไปนี้
(๑) ไม่ใช้บรรจุสิ่งของอื่น และควบคุมดูแลลูกจ้างมิให้นำไปใช้บรรจุสิ่งของอื่นด้วย
(๒) เก็บรวบรวมไว้ในภาชนะหรือในที่ที่ปลอดภัยนอกบริเวณที่ลูกจ้างทำงาน
(๓) กำจัดโดยวิธีการที่ปลอดภัยและเหมาะสมกับชนิดของสารเคมีอันตรายและเป็นไปตาม กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ข้อ ๒๘ ให้นายจ้างจัดให้มีระบบป้องกันและควบคุม เพื่อมิให้มีระดับความเข้มข้นของสารเคมี อันตรายในบรรยากาศของสถานที่ทำงานและสถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตรายเกินขีดจำกัดความเข้มข้น ของสารเคมีอันตรายตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๒๙ ให้นายจ้างจัดให้มีการตรวจวัดและวิเคราะห์ระดับความเข้มข้นของสารเคมีอันตราย ในบรรยากาศของสถานที่ทำงานและสถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตราย และส่งรายงานผลการตรวจวัด ให้แก่อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ทราบผลการตรวจวัด หลักเกณฑ์ วิธีการตรวจวัด และการวิเคราะห์ผลการตรวจวัดระดับความเข้มข้นของสารเคมีอันตราย ตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่อธิบดีประกาศกำหนด ในกรณีที่นายจ้างไม่สามารถดำเนินการตามวรรคสองได้เอง จะต้องให้ผู้ขึ้นทะเบียนหรือได้รับ ใบอนุญาตจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน แล้วแต่กรณี เป็นผู้ดำเนินการให้
ข้อ ๓๐ ในกรณีที่ระดับความเข้มข้นของสารเคมีอันตรายในบรรยากาศของสถานที่ทำงานหรือ สถานที่เก็บรักษาสารเคมีอันตรายมีระดับเกินขีดจำกัดความเข้มข้นของสารเคมีอันตรายตามที่อธิบดี ประกาศกำหนดตามข้อ ๒๘ ให้นายจ้างใช้มาตรการกำจัดหรือควบคุมสารเคมีอันตรายทางวิศวกรรม และการบริหารจัดการสภาพแวดล้อม เพื่อลดระดับความเข้มข้นของสารเคมีอันตรายมิให้เกินขีดจำกัด ดังกล่าว และต้องมีมาตรการป้องกันอันตรายส่วนบุคคลด้วยวิธีการที่เหมาะสม
ข้อ ๓๑ ให้นายจ้างจัดให้มีการประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพของลูกจ้างในกรณีที่มีการใช้ สารเคมีอันตรายตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีประกาศกำหนด และจัดทำรายงานการประเมินนั้น ส่งให้แก่อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ทราบผลการประเมิน ในกรณีที่ผลการประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพของลูกจ้างอยู่ในระดับที่อาจก่อให้เกิดอันตราย ให้นายจ้างดำเนินการแก้ไขปรับปรุงให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย และให้นายจ้างนำผลการประเมินไปใช้ ประกอบการวางแผนการตรวจสุขภาพของลูกจ้างที่ทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงและการเฝ้าระวังสุขภาพอนามัย ของลูกจ้าง
ข้อ ๓๒ ให้นายจ้างที่มีสารเคมีอันตรายไว้ในครอบครองตามรายชื่อและปริมาณที่อธิบดี ประกาศกำหนด จัดให้มีการประเมินความเสี่ยงในการก่อให้เกิดอันตรายและจัดทำรายงานการประเมิน ความเสี่ยงนั้นอย่างน้อยห้าปีต่อหนึ่งครั้ง ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างสำคัญเกี่ยวกับสถานที่ครอบครอง รายชื่อ ปริมาณ หรือ กระบวนการผลิตสารเคมีอันตราย ให้นายจ้างจัดให้มีการประเมินความเสี่ยงในการก่อให้เกิดอันตราย และจัดทำรายงานการประเมินความเสี่ยงเพิ่มเติมด้วย
การประเมินความเสี่ยงและการจัดทำรายงานการประเมินความเสี่ยงตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกำหนด ทั้งนี้ ให้ส่งรายงานดังกล่าวต่อ อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ทราบผลการประเมิน นายจ้างที่ต้องประเมินความเสี่ยงและจัดทำรายงานการประเมินความเสี่ยงในการก่อให้เกิดอันตราย ตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน ให้ถือว่าได้ประเมินความเสี่ยงตามข้อนี้แล้ว ทั้งนี้ ให้แจ้งต่ออธิบดีหรือ ผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายเพื่อทราบ
ข้อ ๓๓ ให้นายจ้างตามข้อ ๓๒ จัดทำแผนปฏิบัติการกรณีมีเหตุฉุกเฉินของสถานประกอบกิจการ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีประกาศกำหนด และเก็บแผนดังกล่าวไว้ ณ สถานประกอบกิจการ พร้อมที่จะให้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบได้ ตลอดจนปรับปรุงแผนให้ทันสมัยและฝึกซ้อม ตามแผนอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
ข้อ ๓๔ ให้นายจ้างจัดให้มีการฝึกอบรมลูกจ้างที่มีหน้าที่ควบคุมและระงับเหตุอันตรายตาม หลักสูตรที่อธิบดีประกาศกำหนด และทำการฝึกอบรมทบทวนอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง และเก็บหลักฐาน การฝึกอบรมพร้อมที่จะให้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๓๕ ในกรณีที่สารเคมีอันตรายรั่วไหล ฟุ้งกระจาย เกิดอัคคีภัย หรือเกิดการระเบิด นายจ้าง ต้องสั่งให้ลูกจ้างทุกคนที่ทำงานในบริเวณนั้น หรือบริเวณใกล้เคียงหยุดทำงานทันที และออกไปให้พ้นรัศมี ที่อาจได้รับอันตราย พร้อมทั้งให้นายจ้างดำเนินการให้ผู้ที่เกี่ยวข้องตรวจสอบและระงับเหตุทันที ในกรณีที่การเกิดเหตุตามวรรคหนึ่งอาจส่งผลกระทบถึงประชาชนที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียง ให้นายจ้างดำเนินการให้มีการเตือนอันตรายให้ประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบทราบทันที
ข้อ ๓๖ ให้นายจ้างที่มีสารเคมีอันตรายอยู่ในครอบครองอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้มี ผลใช้บังคับ จัดทำบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตรายและรายละเอียดข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมีอันตราย ตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้ โดยแจ้งต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่
ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ ร้อยตำรวจเอก เฉลิม อยู่บำรุง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่ปัจจุบันสถานประกอบกิจการได้นำ สารเคมีอันตรายมาใช้ในวิธีการที่หลากหลาย แตกต่างกันไปตามชนิดและปริมาณของสารเคมีอันตราย ซึ่งสารเคมีอันตรายแต่ละชนิดจะมีคุณสมบัติและอันตรายแตกต่างกัน ประกอบกับมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานให้นายจ้างบริหาร จัดการ และ ดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ดังนั้น เพื่อให้ลูกจ้างที่ทำงาน เกี่ยวกับสารเคมีอันตรายได้รับความปลอดภัยในการทำงาน จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
กำหนดมาตรการสำหรับการติดตั้ง ใช้งาน ตรวจสอบ และบำรุงรักษาระบบไฟฟ้า รวมถึงการอบรมและอุปกรณ์ป้องกันอันตราย
กำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้า
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงแรงงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป
ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้ “บริภัณฑ์ไฟฟ้า” หมายความว่า อุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้ วัสดุ เครื่องประกอบหรือเครื่องจักร ที่ใช้ไฟฟ้าเป็นต้นกำลังหรือเป็นส่วนประกอบ หรือที่ใช้เกี่ยวเนื่องกับไฟฟ้า “ฉนวนไฟฟ้า” หมายความว่า วัสดุที่มีคุณสมบัติในการกั้นหรือขัดขวางการไหลของกระแสไฟฟ้า หรือวัสดุที่กระแสไฟฟ้าไม่สามารถไหลผ่านได้ง่าย เช่น ยาง ไฟเบอร์ พลาสติก “แรงดันไฟฟ้า” หมายความว่า ค่าความต่างศักย์ของไฟฟ้าระหว่างสายกับสายหรือสายกับดิน หรือระหว่างจุดหนึ่งกับจุดอื่น โดยมีหน่วยวัดค่าความต่างศักย์เป็นโวลต์ “กระแสไฟฟ้า” หมายความว่า การถ่ายโอนประจุไฟฟ้าสุทธิต่อหนึ่งหน่วยเวลา โดยมีหน่วยวัด เป็นแอมแปร์ “เครื่องกำเนิดไฟฟ้า” หมายความว่า เครื่องจักรที่เปลี่ยนพลังงานใด ๆ เป็นพลังงานไฟฟ้า “สวิตช์” หมายความว่า เครื่องปิดเปิดวงจรไฟฟ้าและบริภัณฑ์ไฟฟ้าที่ใช้ทำหน้าที่ตัดหรือ ต่อวงจรไฟฟ้า
“การไฟฟ้าประจำท้องถิ่น” หมายความว่า การไฟฟ้านครหลวง การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค การไฟฟ้า ฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย หรือหน่วยงานอื่นที่อธิบดีประกาศกำหนด “วิศวกร” หมายความว่า ผู้ซึ่งได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม สาขาวิศวกรรมไฟฟ้าตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร “ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงานเกี่ยวกับไฟฟ้า” หมายความว่า ลูกจ้างซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการติดตั้ง ตรวจสอบ ทดสอบ ซ่อมแซม บำรุงรักษา หรือหน้าที่อื่นในลักษณะเดียวกัน กับระบบไฟฟ้า บริภัณฑ์ไฟฟ้า หรือสายไฟฟ้า
ข้อ ๓ ให้นายจ้างจัดให้มีข้อบังคับเกี่ยวกับการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้า โดยให้มีมาตรฐานไม่ต่ํากว่าที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้ เพื่อให้ลูกจ้างปฏิบัติตาม
ข้อ ๔ ให้นายจ้างจัดให้มีการฝึกอบรมให้กับลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงานเกี่ยวกับไฟฟ้าให้มีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะที่จำเป็นในการทำงานอย่างปลอดภัยตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๕ ให้นายจ้างจัดให้มีและเก็บรักษาแผนผังวงจรไฟฟ้าที่ติดตั้งภายในสถานประกอบ กิจการทั้งหมดซึ่งได้รับการรับรองจากวิศวกรหรือการไฟฟ้าประจำท้องถิ่นไว้ให้พนักงาน ตรวจความปลอดภัยตรวจสอบ หากมีการแก้ไขเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมต้องดำเนินการแก้ไข แผนผังนั้นให้ถูกต้อง
ข้อ ๖ ให้นายจ้างจัดให้มีแผ่นป้ายที่มีตัวอักษรหรือสัญลักษณ์เตือนให้ระวังอันตราย จากไฟฟ้าที่มองเห็นได้ชัดเจนติดตั้งไว้โดยเปิดเผยในบริเวณที่อาจเกิดอันตรายจากกระแสไฟฟ้า ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามแบบที่กำหนดไว้ในมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมหรือมาตรฐานอื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๗ ห้ามนายจ้างให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงานเกี่ยวกับไฟฟ้าเข้าใกล้หรือนำสิ่งที่เป็นตัวนำไฟฟ้า ที่ไม่มีที่ถือหุ้มด้วยฉนวนไฟฟ้าที่เหมาะสมกับแรงดันไฟฟ้าเข้าใกล้สิ่งที่มีกระแสไฟฟ้าในระยะที่น้อยกว่า ระยะห่างตามมาตรฐานของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หากยังไม่มี มาตรฐานดังกล่าวให้ใช้มาตรฐานตามที่การไฟฟ้าประจำท้องถิ่นกำหนด เว้นแต่นายจ้างจะได้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้
(๑) ให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่เป็นฉนวนไฟฟ้าที่เหมาะสม กับแรงดันไฟฟ้า หรือนำฉนวนไฟฟ้าที่สามารถป้องกันแรงดันไฟฟ้านั้นได้มาหุ้มสิ่งที่มีกระแสไฟฟ้า และ
(๒) จัดให้มีวิศวกร หรือกรณีการไฟฟ้าประจำท้องถิ่นอาจจัดให้ผู้ที่ได้รับการรับรองเป็น ผู้ควบคุมงานจากการไฟฟ้าประจำท้องถิ่นดังกล่าว เพื่อควบคุมการปฏิบัติงานของลูกจ้าง
ข้อ ๘ ห้ามนายจ้างให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงานอื่นหรืออนุญาตให้ผู้ซึ่งไม่เกี่ยวข้องเข้าใกล้สิ่งที่มี กระแสไฟฟ้าในระยะที่น้อยกว่าระยะห่างตามมาตรฐานของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หากยังไม่มีมาตรฐานดังกล่าวให้ใช้มาตรฐานตามที่การไฟฟ้าประจำท้องถิ่นกำหนด
ข้อ ๙ ให้นายจ้างดูแลมิให้ลูกจ้างสวมใส่เครื่องนุ่งห่มที่เปียกหรือเป็นสื่อไฟฟ้าปฏิบัติงาน เกี่ยวกับสิ่งที่มีกระแสไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้าเกินกว่าห้าสิบโวลต์ โดยไม่มีฉนวนไฟฟ้าปิดกั้น เว้นแต่ นายจ้างจะได้จัดให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลหรือใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตราย ที่เหมาะสมกับแรงดันไฟฟ้าสำหรับการปฏิบัติงานของลูกจ้าง
ข้อ ๑๐ ในกรณีที่นายจ้างให้ลูกจ้างทำงานโดยใช้อุปกรณ์ในการปฏิบัติงานเกี่ยวกับกระแสไฟฟ้า หรืออยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับสิ่งที่มีกระแสไฟฟ้า ให้นายจ้างจัดหาอุปกรณ์ชนิดที่เป็นฉนวนไฟฟ้า หรือหุ้มด้วยฉนวนไฟฟ้า หรืออุปกรณ์ป้องกันอันตรายที่เหมาะสมกับแรงดันไฟฟ้าสำหรับการปฏิบัติงาน ของลูกจ้าง
ข้อ ๑๑ ให้นายจ้างดูแลบริภัณฑ์ไฟฟ้าและสายไฟฟ้าให้ใช้งานได้โดยปลอดภัย หากพบว่าชำรุด หรือมีกระแสไฟฟ้ารั่ว หรืออาจก่อให้เกิดอันตรายแก่ผู้ใช้งาน ให้ซ่อมแซมหรือดำเนินการให้อยู่ในสภาพ ที่ใช้งานได้อย่างปลอดภัย และจัดให้มีหลักฐานในการดำเนินการเพื่อให้พนักงานตรวจความปลอดภัย ตรวจสอบได้
ข้อ ๑๒ นายจ้างตอ้ งจัดให้มีการตรวจสอบและจัดให้มีการบำรุงรักษาระบบไฟฟ้าและบริภัณฑ์ไฟฟ้า เพื่อให้ใช้งานได้อย่างปลอดภัย และให้บุคคลที่ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๙ หรือนิติบุคคลที่ได้รับ ใบอนุญาตตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ แล้วแต่กรณี เป็นผู้จัดทำบันทึกผลการตรวจสอบและรับรองไว้ เพื่อให้ พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๑๓ ให้นายจ้างจัดให้มีแผ่นภาพพร้อมคำบรรยายติดไว้ในบริเวณที่ทำงานที่ลูกจ้างสามารถ มองเห็นได้ชัดเจนในเรื่อง ดังต่อไปนี้
(๑) วิธีปฏิบัติเมื่อประสบอันตรายจากไฟฟ้า
(๒) การปฐมพยาบาลและการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานโดยการผายปอดด้วยวิธีปากเป่าอากาศ เข้าทางปากหรือจมูกของผู้ประสบอันตราย และวิธีการนวดหัวใจจากภายนอก
ข้อ ๑๔ การติดตั้งบริภัณฑ์ไฟฟ้า ให้นายจ้างปฏิบัติตามมาตรฐานของสมาคมวิศวกรรมสถาน แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หากยังไม่มีมาตรฐานดังกล่าวให้ใช้มาตรฐานตามที่การไฟฟ้า ประจำท้องถิ่นกำหนด
ข้อ ๑๕ ให้นายจ้างจัดให้มีการใช้กุญแจป้องกันการสับสวิตช์เชื่อมต่อวงจร หรือจัดให้มีระบบ ระวังป้องกันมิให้เกิดการสับสวิตช์เชื่อมต่อวงจรตลอดเวลาที่ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงานเกี่ยวกับไฟฟ้าทำงาน ติดตั้ง ตรวจสอบ ซ่อมแซม หรือซ่อมบำรุงระบบไฟฟ้าหรือบริภัณฑ์ไฟฟ้า และให้ติดป้ายแสดง เครื่องหมายหรอื สัญลักษณ์ห้ามสับสวิตช์เชื่อมต่อวงจรไว้ด้วย
ข้อ ๑๖ ห้ามนายจ้างให้ลูกจ้างทำความสะอาดบริภัณฑ์ไฟฟ้าที่มีกระแสไฟฟ้า เว้นแต่ มีมาตรการด้านความปลอดภัยรองรับไว้อย่างครบถ้วน
ข้อ ๑๗ ในกรณีที่ส่วนของบริภัณฑ์ไฟฟ้าใช้แรงดันไฟฟ้าเกินกว่าห้าสิบโวลต์ให้นายจ้างจัดให้มี ที่ปิดกั้นอันตรายหรือจัดให้มีแผ่นฉนวนไฟฟ้าปูไว้ที่พื้นเพื่อป้องกันอันตรายจากการสัมผัส
ข้อ ๑๘ ให้นายจ้างติดตั้งเต้ารับ สายไฟฟ้า อุปกรณ์ และเครื่องป้องกันกระแสไฟฟ้าเกิน ที่มีขนาด ชนิด และประเภทที่เหมาะสมไว้ให้เพียงพอแก่การใช้งาน ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามมาตรฐาน ของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หากยังไม่มีมาตรฐานดังกล่าว ให้ใช้มาตรฐานตามที่การไฟฟ้าประจำท้องถิ่นกำหนด
ข้อ ๑๙ การใช้เครื่องกำเนิดไฟฟ้า ให้นายจ้างปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) ติดตั้งในบริเวณพื้นที่กว้างพอที่จะปฏิบัติงานได้อย่างสะดวกและปลอดภัย
(๒) จัดให้มีการระบายอากาศอย่างเพียงพอ กรณีติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าไว้ภายในห้อง หากมีไอเสียจากเครื่องยนต์ให้ต่อท่อไอเสียออกสู่ภายนอก
(๓) จัดให้มีเครื่องป้องกันกระแสไฟฟ้าเกิน
(๔) จัดให้มีอุปกรณ์ดับเพลิงชนิดที่ใช้ดับเพลิงที่เกิดจากไฟฟ้าและน้ํามันในห้องเครื่องได้ ทั้งนี้ การออกแบบและติดตั้งให้เป็นไปตามมาตรฐานของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ในกรณีการใช้เครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง นอกจากต้องปฏิบัติตามวรรคหนึ่งแล้ว นายจ้างต้องจัดให้มี เครื่องป้องกันการใช้ผิดหรือสวิตช์สับโยกสองทาง หรืออุปกรณ์อย่างอื่นที่มีคุณลักษณะเดียวกัน เพื่อมิให้ มีโอกาสต่อขนานกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้าประจำท้องถิ่น เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากการไฟฟ้า ประจำท้องถิ่นนั้น
ข้อ ๒๐ ให้นายจ้างจัดให้มีระบบป้องกันฟ้าผ่าตามมาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่าของสมาคม วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือมาตรฐานสมาคมป้องกันอัคคีภัยแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา (National Fire Protection Association : NFPA) หรือมาตรฐานคณะกรรมาธิการ ระหว่างประเทศว่าด้วยมาตรฐานสาขาอิเล็กทรอเทคนิกส์ (International Electrotechnical Commission : IEC) หรือมาตรฐานอื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนด ไว้ที่สถานประกอบกิจการ อาคาร ปล่องควัน รวมถึงบริเวณที่มีถังเก็บของเหลวไวไฟหรือก๊าซไวไฟ
ข้อ ๒๑ ให้นายจ้างจัดอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่เหมาะสมกับลักษณะงาน เช่น ถุงมือหนัง ถุงมือยาง แขนเสื้อยาง หมวกนิรภัย รองเท้าพื้นยางหุ้มข้อชนิดมีส้นหรือรองเท้า พื้นยางหุ้มส้น ให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงานเกี่ยวกับไฟฟ้าสวมใส่ตลอดเวลาที่ปฏิบัติงานและจัดให้มีอุปกรณ์ป้องกัน อันตรายจากไฟฟ้าที่เหมาะสมกับลักษณะงาน เช่น แผ่นฉนวนไฟฟ้า ฉนวนหุ้มสาย ฉนวนครอบลูกถ้วย กรงฟาราเดย์ (Faraday Cage) ชุดตัวนำไฟฟ้า (Conductive Suit) ในกรณีที่ลูกจ้างต้องปฏิบัติงานในที่สูงกว่าพื้นตั้งแต่ส่ีเมตรขึ้นไป ให้นายจ้างจัดให้มีการใช้สาย หรือเชือกช่วยชีวิตและเข็มขัดนิรภัยพร้อมอุปกรณ์ หรืออุปกรณ์ที่ป้องกันการตกจากที่สูงได้อย่างมี ประสิทธิภาพ และหมวกนิรภัยที่เหมาะสมตามมาตรฐานที่กำหนดสำหรับให้ลูกจ้างสวมใส่ตลอดเวลา ที่ปฏิบัติงาน เว้นแต่อุปกรณ์ดังกล่าวจะทำให้ลูกจ้างเสี่ยงต่ออันตรายมากขึ้น ให้นายจ้างจัดให้มีอุปกรณ์ เพื่อความปลอดภัยอื่นที่สามารถใช้คุ้มครองความปลอดภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพแทน
ข้อ ๒๒ อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลและอุปกรณ์ป้องกันอันตรายจากไฟฟ้า ต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดไว้และต้องมีคุณสมบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลและอุปกรณ์ที่ใช้ป้องกันกระแสไฟฟ้า ต้องเหมาะสมกับแรงดันไฟฟ้าสูงสุดในบริเวณที่ปฏิบัติงานหรือบริเวณใกล้เคียงที่อาจก่อให้เกิดอันตรายได้
(๒) ถุงมือยางป้องกันไฟฟ้า ต้องมีลักษณะสวมกับนิ้วมือได้ทุกนิ้ว
(๓) ถุงมือหนังที่ใช้สวมทับถุงมือยาง ต้องมีความยาวหุ้มถึงข้อมือและมีความคงทนต่อการฉีกขาดได้ดี การใช้ถุงมือยางต้องใช้ร่วมกับถุงมือหนังทุกครั้งที่ปฏิบัติงาน
ข้อ ๒๓ การปฏิบัติงานเกี่ยวกับไฟฟ้าที่อยู่ใกล้หรือเหนือน้ําซึ่งอาจทำให้ลูกจ้างเกิดอันตราย จากการจมน้ํา ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างสวมใส่ชูชีพกันจมน้ํา เว้นแต่การสวมใส่ชูชีพอาจทำให้ลูกจ้าง ได้รับอันตรายมากกว่าเดิม ให้นายจ้างใช้วิธีการอื่นที่สามารถคุ้มครองความปลอดภัยได้อย่างมี ประสิทธิภาพแทน
ข้อ ๒๔ นายจ้างต้องบำรุงรักษาและจัดเก็บอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล และอุปกรณ์ป้องกันอันตรายจากไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้อย่างปลอดภัย รวมทั้งต้องตรวจสอบ และทดสอบตามมาตรฐานและวิธีที่ผู้ผลิตกำหนด
ข้อ ๒๕ ให้วิศวกรตามคำนิยาม “วิศวกร” ในกฎกระทรวงนี้ เป็นผู้ตรวจสอบและรับรอง การดำเนินการตามข้อ ๑๒ จนกว่าจะได้มีบุคคลที่ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๙ หรือนิติบุคคลได้รับ ใบอนุญาตตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ แล้วแต่กรณี ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๘ พลเอก สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงแรงงานมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดให้นายจ้างบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ซึ่งในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้าสมควรจะต้องมีระบบการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ที่ได้มาตรฐาน อันจะทำให้ลูกจ้างมีความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้ายิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ใช้กำกับการประเมินและควบคุมปัจจัยคุกคามทางกายภาพที่พบบ่อยในงานอุตสาหกรรมและบริการ
กำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ “อุณหภูมิเวตบัลบ์โกลบ” (Wet Bulb Globe Temperature - WBGT) หมายความว่า
(๑) อุณหภูมิที่วัดเป็นองศาเซลเซียสซึ่งวัดนอกอาคารที่ไม่มีแสงแดดหรือในอาคารมีระดับ ความร้อนเท่ากับ ๐.๗ เท่าของอุณหภูมิที่อ่านค่าจากเทอร์โมมิเตอร์กระเปาะเปียกตามธรรมชาติ (natural wet bulb thermometer) บวก ๐.๓ เท่าของอุณหภูมิที่อ่านค่าจากโกลบเทอร์โมมิเตอร์ (globe thermometer) หรือ
(๒) อุณหภูมิที่วัดเป็นองศาเซลเซียสซึ่งวัดนอกอาคารที่มีแสงแดด มีระดับความร้อนเท่ากับ ๐.๗ เท่าของอุณหภูมิที่อ่านค่าจากเทอร์โมมิเตอร์กระเปาะเปียกตามธรรมชาติ บวก ๐.๒ เท่าของอุณหภูมิ ที่อ่านค่าจากโกลบเทอร์โมมิเตอร์ และบวก ๐.๑ เท่าของอุณหภูมิที่อ่านค่าจากเทอร์โมมิเตอร์กระเปาะแห้ง (dry bulb thermometer) “ระดับความร้อน” หมายความว่า อุณหภูมิเวตบัลบ์โกลบในบริเวณที่ลูกจ้างทำงานตรวจวัด โดยค่าเฉลี่ยในช่วงเวลาสองชั่วโมงที่มีอุณหภูมิเวตบัลบ์โกลบสูงสุดของการทำงานปกติ “สภาวะการทำงาน” หมายความว่า สภาวะแวดล้อมซึ่งปรากฏอยู่ในบริเวณที่ทำงานของลูกจ้าง ซึ่งรวมถึงสภาพต่าง ๆ ในบริเวณที่ทำงาน เครื่องจักร อาคาร สถานที่ การระบายอากาศ ความร้อน แสงสว่าง เสียง ตลอดจนสภาพและลักษณะการทำงานของลูกจ้างด้วย
“งานเบา” หมายความว่า ลักษณะงานที่ใช้แรงน้อยหรือใช้กำลังงานที่ทำให้เกิดการเผาผลาญอาหาร ในร่างกายไม่เกิน ๒๐๐ กิโลแคลอรีต่อชั่วโมง เช่น งานเขียนหนังสือ งานพิมพ์ดีด งานบันทึกข้อมูล งานเย็บจักร งานนั่งตรวจสอบผลิตภัณฑ์ งานประกอบชิ้นงานขนาดเล็ก งานบังคับเครื่องจักรด้วยเท้า การยืนคุมงาน “งานปานกลาง” หมายความว่า ลักษณะงานที่ใช้แรงปานกลางหรือใช้กำลังงานที่ทำให้เกิด การเผาผลาญอาหารในร่างกายเกิน ๒๐๐ กิโลแคลอรีต่อชั่วโมง ถึง ๓๕๐ กิโลแคลอรีต่อชั่วโมง เช่น งานยก ลาก ดัน หรือเคลื่อนยา้ ยสิ่งของด้วยแรงปานกลาง งานตอกตะปู งานตะไบ งานขับรถบรรทุก งานขับรถแทรกเตอร์ “งานหนัก” หมายความว่า ลักษณะงานที่ใช้แรงมากหรือใช้กำลังงานที่ทำให้เกิดการเผาผลาญอาหาร ในร่างกายเกิน ๓๕๐ กิโลแคลอรีต่อชั่วโมง เช่น งานที่ใช้พลั่วตักหรือเครื่องมือลักษณะคล้ายกัน งานขุด งานเลื่อยไม้ งานเจาะไม้เนื้อแข็ง งานทุบโดยใช้ค้อนขนาดใหญ่ งานยก หรือเคลื่อนย้ายของหนัก ขึ้นที่สูงหรือที่ลาดชัน
ข้อ ๒ ให้นายจ้างควบคุมและรักษาระดับความร้อนภายในสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้าง ทำงานอยู่มิให้เกินมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) งานที่ลูกจ้างทำในลักษณะงานเบาต้องมีมาตรฐานระดับความร้อนไม่เกินค่าเฉลี่ยอุณหภูมิ เวตบัลบ์โกลบ ๓๔ องศาเซลเซียส
(๒) งานที่ลูกจ้างทำในลักษณะงานปานกลางต้องมีมาตรฐานระดับความร้อนไม่เกินค่าเฉลี่ย อุณหภูมิเวตบัลบ์โกลบ ๓๒ องศาเซลเซียส
(๓) งานที่ลูกจ้างทำในลักษณะงานหนักต้องมีมาตรฐานระดับความร้อนไม่เกินค่าเฉลี่ย อุณหภูมิเวตบัลบ์โกลบ ๓๐ องศาเซลเซียส
ข้อ ๓ ในกรณีที่ภายในสถานประกอบกิจการมีแหล่งความร้อนที่อาจเป็นอันตราย ให้นายจ้างติดป้ายหรือประกาศเตือนอันตรายในบริเวณดังกล่าว โดยให้ลูกจ้างสามารถมองเห็นไดช้ ัดเจน ในกรณีที่บริเวณการทำงานตามวรรคหนึ่งมีระดับความร้อนเกินมาตรฐานที่กำหนดในข้อ ๒ ให้นายจ้างดำเนินการปรับปรุงหรือแก้ไขสภาวะการทำงานทางด้านวิศวกรรม เพื่อควบคุมระดับความร้อน ให้เป็นไปตามมาตรฐาน และจัดให้มีการปิดประกาศและเอกสารหรือหลักฐานในการดำเนินการปรับปรุง หรือแก้ไขดังกล่าวไว้ เพื่อให้พนักงานตรวจความปลอดภัยสามารถตรวจสอบได้ ในกรณีที่ไม่สามารถดำเนินการให้เป็นไปตามวรรคสองได้ ให้นายจ้างจัดให้มีมาตรการควบคุม หรือลดภาระงาน และต้องจัดให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลตามที่กำหนดไว้ ในหมวด ๔ ตลอดเวลาที่ทำงาน
ข้อ ๔ นายจ้างต้องจัดให้สถานประกอบกิจการมีความเข้มของแสงสว่างไม่ต่ํากว่ามาตรฐาน ที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๕ นายจ้างต้องใช้หรือจัดให้มีฉาก แผ่นฟิล์มกรองแสง หรือมาตรการอื่นที่เหมาะสม และเพียงพอเพื่อป้องกันมิให้แสงตรงหรือแสงสะท้อนจากแหล่งกำเนิดแสงหรือดวงอาทิตย์ที่มีแสงจ้า ส่องเขา้ นัยน์ตาลูกจ้างโดยตรงในขณะทำงาน ในกรณีที่ไม่อาจป้องกันได้ ต้องจัดให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์ คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๔ ตลอดเวลาที่ทำงาน
ข้อ ๖ ในกรณีที่ลูกจ้างต้องทำงานในสถานที่มืด ทึบ และคับแคบ เช่น ในถ้ํา อุโมงค์ หรือในที่ที่มีลักษณะเช่นว่าน้ัน นายจ้างต้องจัดให้มีอุปกรณ์ส่องแสงสว่างที่เหมาะสมแก่สภาพและ ลักษณะงาน โดยอาจเป็นชนิดที่ติดอยู่ในพื้นที่ทำงานหรือติดที่ตัวบุคคลได้ หากไม่สามารถจัดหา หรือดำเนินการได้ ต้องจัดให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลตามที่กำหนดไว้ใน หมวด ๔ ตลอดเวลาที่ทำงาน
ข้อ ๗ นายจ้างต้องควบคุมระดับเสียงมิให้ลูกจ้างได้รับสัมผัสเสียงในบริเวณสถานประกอบกิจการ ที่มีระดับเสียงสูงสุด (peak sound pressure level) ของเสียงกระทบหรือเสียงกระแทก (impact or impulse noise) เกิน ๑๔๐ เดซิเบล หรือได้รับสัมผัสเสียงที่มีระดับเสียงดังต่อเนื่องแบบคงที่ (continuous steady noise) เกินกว่า ๑๑๕ เดซิเบลเอ
ข้อ ๘ นายจ้างต้องควบคุมระดับเสียงที่ลูกจ้างได้รับเฉลี่ยตลอดเวลาการทำงานในแต่ละวัน (Time Weighted Average-TWA) มิให้เกินมาตรฐานตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๙ ภายในสถานประกอบกิจการที่สภาวะการทำงานมีระดับเสียงเกินมาตรฐาน ที่กำหนดในข้อ ๗ หรือมีระดับเสียงที่ลูกจ้างได้รับเกินมาตรฐานที่กำหนดในข้อ ๘ นายจ้างต้องให้ลูกจ้าง หยุดทำงานจนกว่าจะได้ปรับปรุงหรือแก้ไขให้ระดับเสียงเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด และให้นายจ้าง ดำเนินการปรับปรุงหรือแก้ไขทางด้านวิศวกรรม โดยการควบคุมที่ต้นกำเนิดของเสียงหรือทางผ่านของเสียง หรือบริหารจัดการเพื่อควบคุมระดับเสียงที่ลูกจ้างจะได้รับให้ไม่เกินมาตรฐานที่กำหนด และจัดให้มี การปิดประกาศและเอกสารหรือหลักฐานในการดำเนินการปรับปรุงหรือแก้ไขดังกล่าวไว้ เพื่อให้พนักงาน ตรวจความปลอดภัยสามารถตรวจสอบได้
ในกรณีที่ไม่สามารถดำเนินการตามวรรคหนึ่งได้ นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์ คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๔ ตลอดเวลาที่ทำงาน เพื่อลดระดับเสียง ที่สัมผัสในหูเมื่อสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลแล้ว โดยให้อยู่ในระดับท่ีไม่เกิน มาตรฐานตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๗ และข้อ ๘ การคำนวณระดับเสียงที่สัมผัสในหูเมื่อสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล ตามวรรคสองให้เป็นไปตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๑๐ ในบริเวณที่มีระดับเสียงเกินมาตรฐานที่กำหนดในข้อ ๗ หรือข้อ ๘ นายจ้างต้อง จัดให้มีเครื่องหมายเตือนให้ใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลติดไว้ให้ลูกจ้างเห็นได้โดยชัดเจน
ข้อ ๑๑ ในกรณีที่สภาวะการทำงานในสถานประกอบกิจการมีระดับเสียงที่ลูกจ้างได้รับเฉลี่ย ตลอดระยะเวลาการทำงานแปดชั่วโมงตั้งแต่ ๘๕ เดซิเบลเอขึ้นไป ให้นายจ้างจัดให้มีมาตรการอนุรักษ์ การได้ยินในสถานประกอบกิจการตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๑๒ นายจ้างต้องจัดให้มีและดูแลให้ลูกจ้างใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล ตามความเหมาะสมกับลักษณะงานตลอดเวลาที่ทำงาน ดังต่อไปนี้
(๑) งานที่มีระดับความร้อนเกินมาตรฐานที่กำหนด ให้สวมใส่ชุดแต่งกาย รองเท้า และถุงมือ สำหรับป้องกันความร้อน
(๒) งานที่มีแสงตรงหรือแสงสะท้อนจากแหล่งกำเนิดแสงหรือดวงอาทิตย์ที่มีแสงจ้า ส่องเข้านัยน์ตาโดยตรง ให้สวมใส่แว่นตาลดแสงหรือกระบังหน้าลดแสง
(๓) งานที่ทำในสถานที่มืด ทึบ และคับแคบ ให้สวมใส่หมวกนิรภัยที่มีอุปกรณ์ส่องแสงสว่าง
(๔) งานที่มีระดับเสียงเกินมาตรฐานที่กำหนด ให้สวมใส่ปลั๊กลดเสียงหรือที่ครอบหูลดเสียง
ข้อ ๑๓ ให้นายจ้างบำรุงรักษาอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลให้อยู่ในสภาพ ที่ใช้งานได้อย่างปลอดภัย รวมทั้งจัดให้ลูกจ้างได้รับการฝึกอบรมเกี่ยวกับวิธีการใช้และบำรุงรักษา อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล และเก็บหลักฐานการฝึกอบรมไว้ ณ สถานประกอบกิจการ เพื่อให้พนักงานตรวจความปลอดภัยสามารถตรวจสอบได้
ข้อ ๑๔ นายจ้างต้องจัดให้มีการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงานเกี่ยวกับระดับ ความร้อน แสงสว่าง หรือเสียงภายในสถานประกอบกิจการ
หลักเกณฑ์ วิธีการตรวจวัด และการวิเคราะห์สภาวะการทำงานเกี่ยวกับระดับความร้อน แสงสว่าง หรือเสียง รวมทั้งระยะเวลาและประเภทกิจการที่ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามที่อธิบดี ประกาศกำหนด ในกรณีที่นายจ้างไม่สามารถตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงานตามวรรคหนึ่งได้ ต้องให้ ผู้ที่ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๙ หรือนิติบุคคลที่ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ เพื่อเป็นผู้ให้บริการ ในการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงานเกี่ยวกับระดับความร้อน แสงสว่าง หรือเสียงภายใน สถานประกอบกิจการ แล้วแต่กรณี เป็นผู้ดำเนนิ การแทน ให้นายจ้างเก็บผลการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงานดังกล่าวไว้ ณ สถานประกอบกิจการ เพื่อให้พนักงานตรวจความปลอดภัยสามารถตรวจสอบได้
ข้อ ๑๕ ให้นายจ้างจัดทำรายงานผลการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงานตามแบบ ที่อธิบดีประกาศกำหนด พร้อมทั้งส่งรายงานผลดังกล่าวต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่เสร็จสิ้นการตรวจวัด และเก็บรายงานผลการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงานดังกล่าวไว้ ณ สถานประกอบกิจการ เพื่อให้พนักงานตรวจความปลอดภัยสามารถตรวจสอบได้
ข้อ ๑๖ ให้นายจ้างจัดให้มีการตรวจสุขภาพลูกจ้างที่ทำงานในสภาวะการทำงานที่อาจได้รับ อันตรายจากความร้อน แสงสว่าง หรือเสียง และรายงานผล รวมทั้งดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสุขภาพ ของลูกจ้างตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔
ข้อ ๑๗ ให้ผู้ซึ่งขึ้นทะเบียนเป็นผู้รับรองรายงานการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงาน กับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารและการจัดการ ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. ๒๕๔๙ มีสิทธิดำเนินการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงานเกี่ยวกับระดับความร้อน แสงสว่าง หรือเสียงภายในสถานประกอบกิจการตามข้อ ๑๔ ต่อไปจนกว่าการขึ้นทะเบียนจะสิ้นอายุ ในกรณีที่ไม่มีผู้ซึ่งขึ้นทะเบียนตามวรรคหนึ่ง และยังไม่มีการออกกฎกระทรวงกำหนดรายละเอียด ของบุคคลที่จะขอขึ้นทะเบียนหรือนิติบุคคลที่จะขอรับใบอนุญาตตามมาตรา ๙ หรือมาตรา ๑๑ แห่ง
เพื่อเป็นผู้ให้บริการในการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงานเกี่ยวกับระดับความร้อน แสงสว่าง
หรือเสียงภายในสถานประกอบกิจการ แล้วแต่กรณี ให้ผู้ซึ่งสำเร็จการศึกษาไม่ต่ํากว่าระดับปริญญาตรี สาขาอาชีวอนามัย หรือเทียบเท่า ที่เคยขึ้นทะเบียนตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารและ การจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. ๒๕๔๙ หรือให้ผู้ซึ่งสำเร็จการศึกษาไม่ต่ํากว่าระดับปริญญาตรี สาขาอาชีวอนามัย หรือเทียบเท่า และมีประสบการณ์เป็นผู้รับรองรายงานการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงาน ไม่น้อยกว่าสามปี สามารถดำเนินการตรวจวัดแทนผู้ทำการตรวจวัดตามกฎกระทรวงนี้ไปพลางก่อนได้
ข้อ ๑๘ กรณีที่นายจ้างทำการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงานเกี่ยวกับระดับความร้อน แสงสว่าง หรือเสียงภายในสถานประกอบกิจการตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารและ การจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. ๒๕๔๙ ก่อนที่กฎกระทรวงนี้จะมีผลใช้บังคับ และมีระยะเวลายังไม่ครบหนึ่งปีนับแต่ วันที่ทำการตรวจวัด ให้ถือว่านายจ้างได้ดำเนินการตรวจวัดตามกฎกระทรวงนี้แล้ว จนกว่าจะครบ ระยะเวลาหนึ่งปี ให้ไว้ ณ วันที่ ๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ พลเอก ศิริชัย ดิษฐกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงแรงงานมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดให้นายจ้างบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ซึ่งในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง สมควรจะต้องมีระบบการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานที่ได้มาตรฐาน อันจะทำให้ลูกจ้างมีความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียงยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
กำหนดการประเมินบรรยากาศ การอนุญาตเข้าทำงาน ผู้ควบคุมงาน ผู้ช่วยเหลือ การฝึกอบรม และแผนฉุกเฉินในที่อับอากาศ
กำหนดมำตรฐำนในกำรบรหิ ำร จดั กำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำ งำนเกี่ยวกับที่อับอำกำศ
อำศัยอำนำจตำมควำมในมำตรำ ๕ วรรคหนึ่ง และมำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบญั ญตัิ ควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงำน ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ “ที่อับอำกำศ” (Confined Space) หมำยควำมว่ำ ที่ซึ่งมีทำงเข้ำออกจำกัดและไม่ได้ออกแบบไว้ สำหรับเป็นสถำนที่ทำงำนอย่ำงต่อเนื่องเป็นประจำ และมีสภำพอันตรำยหรือมีบรรยำกำศอันตรำย เช่น อุโมงค์ ถ้ ำ บ่อ หลุม ห้องใต้ดิน ห้องนิรภัย ถังน้ ำมัน ถังหมัก ถัง ไซโล ท่อ เตำ ภำชนะ หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ำยกัน “สภำพอันตรำย” หมำยควำมว่ำ สภำพหรือสภำวะที่อำจทำให้ลูกจ้ำงไดร้ ับอันตรำยจำกกำรทำ งำน อย่ำงหนึ่งอย่ำงใด ดังต่อไปนี้
(๑) มีวัตถุหรือวัสดุที่อำจก่อให้เกิดกำรจมลงของลูกจ้ำงหรือถมทับลูกจ้ำงที่เข้ำไปทำงำน
(๒) มีสภำพที่อำจทำให้ลูกจ้ำงตก ถูกกัก หรือติดอยู่ภำยใน
(๓) มีสภำวะที่ลูกจ้ำงมีควำมเสี่ยงที่จะได้รับอันตรำยจำกบรรยำกำศอันตรำย
(๔) สภำพอื่นใดที่อำจเป็นอันตรำยต่อร่ำงกำยหรือชีวิตตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด “บรรยำกำศอันตรำย” หมำยควำมว่ำ สภำพอำกำศที่อำจทำให้ลูกจ้ำงได้รับอันตรำยจำกสภำวะ อย่ำงหนึ่งอย่ำงใด ดังต่อไปนี้
(๑) มีออกซิเจนต่ ำกว่ำร้อยละ ๑๙.๕ หรือมำกกว่ำร้อยละ ๒๓.๕ โดยปริมำตร
(๒) มีก๊ำซ ไอ หรือละอองที่ติดไฟหรือระเบิดได้ เกินร้อยละ ๑๐ ของค่ำควำมเข้มข้นขนั้ ตำ่ ของสำรเคมีแต่ละชนิดในอำกำศที่อำจติดไฟหรือระเบิดได้ (lower flammable limit หรือ lower explosive limit)
(๓) มีฝุ่นที่ติดไฟหรือระเบิดได้ ซึ่งมีค่ำควำมเข้มข้นเท่ำกับหรือมำกกว่ำค่ำควำมเข้มข้นขั้นต่ ำสุด ของฝุ่นที่ติดไฟหรือระเบิดได้แต่ละชนิด (minimum explosible concentration)
(๔) มีค่ำควำมเข้มข้นของสำรเคมีแต่ละชนิดเกินมำตรฐำนที่กำหนดตำมกฎกระทรวงว่ำด้วย กำรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับสำรเคมีอันตรำย
(๕) สภำวะอื่นใดที่อำจเป็นอันตรำยต่อร่ำงกำยหรือชีวิตตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๒ ให้นำยจ้ำงจัดทำป้ำยแจ้งข้อควำมว่ำ “ที่อับอำกำศ อันตรำย ห้ำมเข้ำ” ให้มีขนำด มองเห็นได้ชัดเจน ติดตั้งไว้โดยเปิดเผยบริเวณทำงเข้ำออกของที่อับอำกำศทุกแห่ง สำหรับที่อับอำกำศ ซึ่งต้องมีอุปกรณ์เฉพำะในกำรเปิดทำงเข้ำออก ให้นำยจ้ำงจัดให้มีมำตรกำรควบคุมเพื่อควำมปลอดภัย ในกำรเปิดทำงเข้ำออกและต้องติดป้ำยแจ้งข้อควำมดังกล่ำวด้วย
ข้อ ๓ ห้ำมนำยจ้ำงให้ลูกจ้ำงหรือบุคคลใดเข้ำไปในที่อับอำกำศ เว้นแต่นำยจ้ำงได้ดำเนินกำร ให้มีควำมปลอดภัยตำมกฎกระทรวงนี้แล้ว และลูกจ้ำงหรือบุคคลนั้นได้รับอนุญำตจำกผู้มีหน้ำที่รับผิดชอบ ในกำรอนุญำตตำมข้อ ๑๗ และเป็นผู้ได้รับกำรฝึกอบรมควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในที่อับอำกำศ ตำมข้อ ๒๐
ข้อ ๔ ห้ำมนำยจ้ำงอนุญำตให้ลูกจ้ำงหรือบุคคลใดเข้ำไปในที่อับอำกำศ หำกนำยจ้ำงรู้ หรือควรรู้ว่ำลูกจ้ำงหรือบุคคลนั้นเป็นโรคเกี่ยวกับทำงเดินหำยใจ โรคหัวใจ หรือโรคอื่นซึ่งแพทย์เห็นว่ำ กำรเข้ำไปในที่อับอำกำศอำจเป็นอันตรำยต่อบุคคลดังกล่ำว
ข้อ ๕ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีกำรประเมินสภำพอันตรำยในที่อับอำกำศ หำกพบว่ำมีสภำพอันตรำย นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรควบคุมสภำพอันตรำยเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยต่อลูกจ้ำง และให้นำยจ้ำง เก็บหลักฐำนกำรดำเนินกำรไว้ ณ สถำนประกอบกิจกำร หรือสถำนที่ทำงำน เพื่อให้พนักงำน ตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๖ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีกำรตรวจวัด บันทึกผลกำรตรวจวัด และประเมินสภำพอำกำศ ในที่อับอำกำศก่อนให้ลูกจ้ำงเข้ำไปทำงำนและในระหว่ำงที่ลูกจ้ำงทำงำนในที่อับอำกำศ หำกพบว่ำ มีสภำวะที่เป็นบรรยำกำศอันตรำย ให้นำยจ้ำงดำเนินกำร ดังต่อไปนี้
(๑) ห้ำมบุคคลใดเข้ำไปในที่อับอำกำศ
(๒) กรณีที่มีลูกจ้ำงอยู่ระหวำ่ งกำรทำงำนในที่อับอำกำศ ให้นำลูกจ้ำงออกจำกบรเิ วณนนั้ ทนั ที
(๓) ประเมินและค้นหำสำเหตุของกำรเกิดบรรยำกำศอันตรำย
(๔) ดำเนินกำรเพื่อทำให้สภำพอำกำศในที่อับอำกำศนั้นไม่มีบรรยำกำศอันตรำย เช่น กำรระบำยอำกำศหรือกำรปฏิบัติตำมมำตรกำรอื่นเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยในกำรทำงำนแก่ลูกจ้ำง ให้นำยจ้ำงเก็บบันทึกผลกำรตรวจวัด กำรประเมินสภำพอำกำศ และกำรดำเนินกำรเพื่อให้ สภำพอำกำศในที่อับอำกำศไม่มีบรรยำกำศอันตรำยไว้ ณ สถำนประกอบกิจกำร หรือสถำนที่ทำงำน เพื่อให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้อย่ำงน้อยหนึ่งปี
ข้อ ๗ หำกนำยจ้ำงได้ดำเนินกำรตำมข้อ ๖ แล้ว ที่อับอำกำศยังมีบรรยำกำศอันตรำยอยู่ แต่นำยจ้ำงมีควำมจำเป็นที่จะต้องให้ลูกจ้ำงหรือบุคคลใดเข้ำไปในที่อับอำกำศที่มีบรรยำกำศอันตรำยนั้น ให้นำยจ้ำงจัดให้ลูกจ้ำงหรือบุคคลนั้นสวมใส่หรือใช้อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคลที่เหมำะสม กับลักษณะงำน และใช้อุปกรณ์กำรทำงำนชนิดที่ทำให้บุคคลดังกล่ำวทำงำนในที่อับอำกำศได้โดยปลอดภัย
ข้อ ๘ กรณีที่นำยจ้ำงให้ลูกจ้ำงทำงำนในที่อับอำกำศ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีลูกจ้ำงซึ่งได้รับ กำรฝึกอบรมควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในที่อับอำกำศตำมข้อ ๒๐ คนหนึ่งหรือหลำยคนตำมควำมจำเป็น เป็นผู้ควบคุมงำนประจำในบริเวณพื้นที่ทำงำนตลอดเวลำเพื่อทำหน้ำที่ ดังต่อไปนี้
(๑) จัดทำแผนกำรปฏิบัติงำนและกำรป้องกันอันตรำยที่อำจเกิดขึ้นจำกกำรทำงำนและ แผนช่วยเหลือผู้ปฏิบัติงำนในกรณเีกิดเหตฉุุกเฉนิ และปิดประกำศหรือแจ้งให้ลูกจ้ำงทรำบเป็นลำยลักษณ์อักษร
(๒) ชี้แจงและซักซ้อมหน้ำที่ควำมรับผิดชอบ วิธีกำรปฏิบัติงำน และวิธีกำรป้องกันอันตรำย ให้เป็นไปตำมแผนที่กำหนดไว้
(๓) ควบคุมดูแลให้ลูกจ้ำงใช้เครื่องป้องกันอันตรำยและอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล และให้ตรวจตรำอุปกรณ์ดังกล่ำวให้อยู่ในสภำพพร้อมที่จะใช้งำน
(๔) สั่งให้หยุดกำรทำงำนไว้ชั่วครำวในทันที ในกรณีที่มีเหตุซึ่งอำจก่อให้เกิดอันตรำยต่อลูกจ้ำง หรือลูกจ้ำงแจ้งว่ำอำจเกิดอันตรำย จนกว่ำเหตุนั้นจะหมดไป และหำกจำเป็นจะขอให้ผู้มีหน้ำที่รับผิดชอบ ในกำรอนุญำตตำมข้อ ๑๗ ยกเลิกกำรอนุญำตให้ลูกจ้ำงทำงำนในที่อับอำกำศนั้นเสียก็ได้ ผู้ควบคุมงำนตำมวรรคหนงึ่ อำจทำหน้ำที่ควบคุมกำรทำงำนในที่อับอำกำศหลำยจุด กำรทำงำน ในบริเวณพื้นที่เดียวกันในครำวเดียวกันก็ได้ ทั้งนี้ ต้องสำมำรถมำถึงแต่ละจุดกำรทำงำนได้อย่ำงรวดเร็ว ในทันทีที่มีเหตุฉุกเฉิน
ข้อ ๙ ให้นำยจ้ำงดำเนินกำร ดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้มีอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล อุปกรณ์ช่วยเหลือ และช่วยชีวิต ที่เหมำะสมกับลักษณะงำนตำมมำตรฐำนที่กำหนดตำมกฎหมำยว่ำด้วยควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน และต้องควบคุมดูแลให้ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนในที่อับอำกำศและผู้ช่วยเหลือ สวมใส่หรือใช้อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคลและอุปกรณ์ช่วยเหลือและช่วยชีวิตนั้น
(๒) จัดให้ลูกจ้ำงซึ่งได้รับกำรฝึกอบรมควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในที่อับอำกำศตำมข้อ ๒๐ คนหนึ่งหรือหลำยคนตำมควำมจำเป็น เป็นผู้ช่วยเหลือ พร้อมด้วยอุปกรณ์ช่วยเหลือและช่วยชีวิต
ที่เหมำะสมกับลักษณะงำน คอยเฝ้ำดูแลบริเวณทำงเขำ้ ออกที่อบั อำกำศ โดยให้สำมำรถติดต่อสื่อสำรกบั ลูกจ้ำงที่ทำงำนในที่อับอำกำศและช่วยเหลือลูกจ้ำงออกจำกที่อับอำกำศได้ตลอดเวลำ
ข้อ ๑๐ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีสิ่งปิดกั้นที่สำมำรถป้องกันมิให้บุคคลใดเข้ำหรือตกลงไปในที่อับอำกำศ ที่มีลักษณะเป็นช่อง โพรง หลุม ถังเปิด หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ำยกัน
ข้อ ๑๑ กรณีที่ที่อับอำกำศที่ให้ลูกจ้ำงทำงำนมีผนังต่อหรือมีโอกำสที่พลังงำน สำร หรือสิ่งที่ เป็นอันตรำยจะรั่วไหลเข้ำสู่บริเวณที่อับอำกำศที่ทำงำนอยู่ ให้นำยจ้ำงปิดกั้นหรือกระทำโดยวิธีกำรอื่นใด ที่มีผลในกำรป้องกันมิให้พลังงำน สำร หรือสิ่งที่เป็นอันตรำยเข้ำสู่บริเวณที่อับอำกำศในระหว่ำงที่ลูกจำ้ ง กำลังทำงำน
ข้อ ๑๒ ให้นำยจ้ำงจัดบริเวณทำงเดินหรือทำงเข้ำออกที่อับอำกำศให้มีควำมสะดวก และปลอดภัย
ข้อ ๑๓ ให้นำยจ้ำงประกำศห้ำมลูกจ้ำงหรอื บุคคลใดสูบบุหรี่ หรือพกพำอุปกรณ์สำหรับจุดไฟ หรือติดไฟที่ไม่เกี่ยวขอ้ งกับกำรทำงำนเขำ้ ไปในที่อับอำกำศ โดยปิดหรือแสดงไว้บริเวณทำงเขำ้ ออกที่อับอำกำศ
ข้อ ๑๔ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีอุปกรณ์ไฟฟ้ำที่เหมำะสมในกำรใช้งำนในที่อับอำกำศและ ตรวจสอบให้อุปกรณ์ไฟฟ้ำนั้นมีสภำพสมบูรณ์และปลอดภัยพร้อมใช้งำน ในกรณีที่ที่อับอำกำศนั้น มีบรรยำกำศอันตรำยที่ไวไฟหรือระเบิดได้ ต้องเป็นอุปกรณ์ไฟฟ้ำชนิดที่ไม่เป็นต้นเหตุที่ก่อให้เกิดกำรติดไฟ หรือระเบิดได้
ข้อ ๑๕ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีอุปกรณ์ดับเพลิงที่เหมำะสมและมีประสิทธิภำพในจำนวนเพียงพอ ที่จะใช้ได้ทันทีที่มีกำรทำงำนที่อำจก่อให้เกิดกำรลุกไหม้
ข้อ ๑๖ ห้ำมนำยจ้ำงอนุญำตให้ลูกจ้ำงทำงำนต่อไปนี้ในที่อับอำกำศ
(๑) งำนที่ก่อให้เกิดควำมร้อนหรือประกำยไฟในที่อับอำกำศ เช่น กำรเชื่อม กำรเผำไหม้ กำรย้ ำหมุด กำรเจำะ กำรขัด หรืองำนอื่นที่มีลักษณะคล้ำยกัน
(๒) งำนที่ใช้สำรระเหยง่ำย สำรพิษ หรือสำรไวไฟ มิให้นำควำมในวรรคหนึ่งมำใช้บังคับกับกรณีที่นำยจ้ำงได้จัดให้มีมำตรกำรควำมปลอดภัย ตำมกฎกระทรวงนี้ ทั้งนี้ ลูกจ้ำงผู้ปฏิบัติงำนอำจปฏิเสธกำรทำงำนในครำวใดก็ได้ หำกเห็นว่ำกำรทำงำน ในครำวนั้นไม่มีมำตรกำรรองรับเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยต่อลูกจ้ำง
ข้อ ๑๗ ให้นำยจ้ำงเป็นผู้มีหน้ำที่รับผิดชอบในกำรอนุญำตให้ลูกจ้ำงทำงำนในที่อับอำกำศ ในกำรนี้ นำยจ้ำงจะมอบหมำยเป็นหนังสือให้ลูกจ้ำงซึ่งได้รับกำรฝึกอบรมควำมปลอดภัยในกำรทำงำน ในที่อับอำกำศตำมข้อ ๒๐ คนหนึ่งหรือหลำยคนตำมควำมจำเป็น เป็นผู้มีหน้ำที่รับผิดชอบใน กำรอนุญำตแทนก็ได้
ให้นำยจ้ำงเก็บหนังสือมอบหมำยไว้ ณ สถำนประกอบกิจกำร หรือสถำนที่ทำงำน เพื่อให้ พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๑๘ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีหนังสืออนุญำตให้ลูกจ้ำงทำงำนในที่อับอำกำศทุกครั้ง โดยอย่ำงน้อย ต้องมีรำยละเอียด ดังต่อไปนี้
(๑) ท่ีอับอำกำศที่อนุญำตให้ลูกจ้ำงเข้ำไปทำงำน
(๒) วัน เวลำในกำรทำงำน
(๓) งำนที่ให้ลูกจ้ำงเข้ำไปทำ
(๔) ชื่อลูกจ้ำงที่อนุญำตให้เข้ำไปทำงำน
(๕) ชื่อผู้ควบคุมงำนตำมข้อ ๘
(๖) ชื่อผู้ช่วยเหลือตำมข้อ ๙ (๒)
(๗) อันตรำยที่ลูกจ้ำงอำจได้รับ และวิธีกำรปฏิบัติตนและกำรช่วยเหลือลูกจ้ำงออกจำกที่อับอำกำศ ในกรณีฉุกเฉิน และวิธีกำรหลีกหนีภัย
(๘) ผลกำรประเมินสภำพอันตรำยและบรรยำกำศอันตรำย
(๙) มำตรกำรควำมปลอดภัยที่เตรียมไว้ก่อนกำรให้ลูกจ้ำงเข้ำไปทำงำน
(๑๐) อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล และอุปกรณ์ช่วยเหลือและช่วยชีวิต
(๑๑) ชื่อและลำยมือชื่อผู้ขออนุญำต และชื่อและลำยมือชื่อผู้มีหน้ำที่รับผิดชอบในกำรอนุญำต ตำมข้อ ๑๗
(๑๒) ผลกำรตรวจสุขภำพของลูกจ้ำงที่ทำงำนในที่อับอำกำศโดยมีใบรับรองแพทย์
ข้อ ๑๙ ให้นำยจ้ำงเก็บหนังสืออนุญำตให้ลูกจ้ำงทำงำนในที่อับอำกำศตำมข้อ ๑๘ ไว้ ณ สถำนประกอบกิจกำรหรือสถำนที่ทำงำน เพื่อให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้และ ให้ปิดหรือแสดงสำเนำหนังสือดังกล่ำวไว้ที่บริเวณทำงเข้ำที่อับอำกำศให้เห็นชัดเจนตลอดเวลำที่ลูกจ้ำงทำงำน
ข้อ ๒๐ ให้นำยจ้ำงจัดให้มีกำรฝึกอบรมควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในที่อับอำกำศแก่ลูกจ้ำงทุกคน ที่ทำงำนในที่อับอำกำศรวมทั้งผู้ที่เกี่ยวข้อง ให้มีควำมรู้ควำมเข้ำใจในทักษะที่จำเป็นในกำรทำงำน อย่ำงปลอดภัยตำมหน้ำที่ที่ได้รับมอบหมำย พร้อมทั้งวิธีกำรและขั้นตอนในกำรปฏิบัติงำน ตำมหลักเกณฑ์ วิธีกำร และหลักสูตรที่อธิบดีประกำศกำหนด ในกรณีที่นำยจ้ำงไม่สำมำรถดำเนินกำรฝึกอบรมตำมวรรคหนึ่งได้เอง จะต้องให้นิติบุคคล ที่ได้รับใบอนุญำตตำมมำตรำ ๑๑ เป็นผู้ดำเนินกำร
ข้อ ๒๑ ให้นำยจ้ำงเก็บหลักฐำนกำรฝึกอบรมควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในที่อับอำกำศ ตำมข้อ ๒๐ ไว้ ณ สถำนประกอบกิจกำรหรือสถำนที่ทำงำน เพื่อให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้ บทเฉพำะกำล
ข้อ ๒๒ ให้ประกำศกรมสวัสดิกำรและคุ้มครองแรงงำน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีกำร และหลักสูตร กำรฝึกอบรมควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในที่อับอำกำศ พ.ศ. ๒๕๔๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ใช้ได้ต่อไป เท่ำที่ไม่ขัดหรือแย้งกับกฎกระทรวงนี้ จนกว่ำจะมีประกำศตำมข้อ ๒๐ ใช้บังคับ ให้หน่วยงำนฝึกอบรมควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในที่อับอำกำศที่ไดข้ ึ้นทะเบยี น ตำมประกำศ กรมสวัสดิกำรและคุ้มครองแรงงำน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีกำรและหลักสูตรกำรฝึกอบรมควำมปลอดภัย ในกำรทำงำนในที่อับอำกำศ พ.ศ. ๒๕๔๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ดำเนินกำรตำมประกำศดังกล่ำวต่อไป และให้ถือเป็นนิติบุคคลที่ได้รับใบอนุญำตตำมมำตรำ ๑๑ ตำมข้อ ๒๐ วรรคสอง จนกว่ำจะมีนิติบุคคลที่ได้รับใบอนุญำตตำมมำตรำ ๑๑ ดำเนินกำร
ข้อ ๒๓ ในกรณีที่นำยจ้ำงจัดให้มีกำรฝึกอบรมควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในที่อับอำกำศ ตำมกฎกระทรวงกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำรและกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนในที่อับอำกำศ พ.ศ. ๒๕๔๗ ให้ถือว่ำนำยจ้ำงได้จัดให้มีกำรฝึกอบรม แก่ลูกจ้ำงและลูกจ้ำงได้รับกำรฝึกอบรมตำมข้อ ๒๐ แล้ว ให้ไว้ ณ วนั ที่ 11 กุมภำพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖2 พลตำรวจเอก อดุลย์ แสงสิงแกว้ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงำน
หมำยเหตุ :- เหตุผลในกำรประกำศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติ ควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้นำยจ้ำงบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนให้เป็นไป ตำมมำตรฐำนที่กำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งในกำรทำงำนเกี่ยวกับที่อับอำกำศสมควรจะต้องมีระบบกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนที่ได้มำตรฐำน อันจะทำให้ลูกจ้ำงและผู้เกี่ยวข้องมีควำมปลอดภัยในกำรทำงำนเกี่ยวกับที่อับอำกำศมำกยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้อง ออกกฎกระทรวงนี้
กำหนดคุณสมบัติผู้ปฏิบัติงาน ทีมประดาน้ำ อุปกรณ์ แผนการดำน้ำ การตรวจสุขภาพ และการช่วยเหลือฉุกเฉิน
กำหนดมำตรฐำนในกำรบรหิ ำร จดั กำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำ งำนเกี่ยวกับงำนประดำนำ
อำศัยอำนำจตำมควำมในมำตรำ ๕ วรรคหนึ่ง และมำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบญั ญตัิ ควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำร กระทรวงแรงงำนออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี “งำนประดำนำ” หมำยควำมว่ำ งำนที่ทำใต้นำโดยกำรดำนำ “นักประดำนำ” หมำยควำมว่ำ ลูกจ้ำงซึ่งเป็นผู้ชำนำญในกำรทำงำนประดำนำ “หัวหน้ำนักประดำนำ” หมำยควำมว่ำ นักประดำนำซึ่งได้รับมอบหมำยจำกนำยจ้ำงให้ทำ หน้ำที่วำงแผนและควบคุมกำรทำงำนประดำนำทั งหมด “พี่เลี ยงนักประดำนำ” หมำยควำมว่ำ นักประดำนำซึ่งทำหน้ำที่คอยดูแลช่วยเหลือนักประดำนำ ในกำรทำงำนประดำนำ “นักประดำนำพร้อมดำ” หมำยควำมว่ำ นักประดำนำซึ่งทำหน้ำที่เตรียมพร้อมจะลงไป ช่วยเหลือนักประดำนำที่ทำงำนประดำนำได้ทันทีเมื่อมีเหตุฉุกเฉินเกิดขึ น “ผู้ควบคุมระบบกำรจ่ำยอำกำศและกำรติดต่อสื่อสำร” หมำยควำมว่ำ นักประดำนำซึ่งทำหน้ำที่ ควบคุมดูแลระบบกำรจ่ำยอำกำศและกำรติดต่อสื่อสำรกับนักประดำนำซึ่งทำงำนประดำนำ
ข้อ ๒ กฎกระทรวงนี ให้ใช้บังคับสำหรับงำนประดำนำที่ทำในนำลึกตั งแต่สิบฟุตแต่ไม่เกิน สำมร้อยฟุต
ข้อ ๓ นำยจ้ำงจะให้ลูกจ้ำงทำงำนประดำนำ ณ สถำนที่ใด หรือเปลี่ยนสถำนที่กำรทำงำน ประดำนำ ต้องแจ้งสถำนที่นั นให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยในเขตพื นที่รับผิดชอบทรำบล่วงหน้ำ
ก่อนกำรทำงำนไม่น้อยกว่ำเจ็ดวัน โดยอำจแจ้งทำงไปรษณีย์ โทรศัพท์ โทรสำร สื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือสื่อเทคโนโลยีสำรสนเทศประเภทอื่นก็ได้ ทั งนี ตำมแบบที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๔ นำยจ้ำงต้องจัดให้ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนประดำนำได้รับกำรตรวจสุขภำพตำมกำหนด ระยะเวลำและจัดทำบัตรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงไว้ ทั งนี ตำมหลักเกณฑ์ที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๕ ลูกจ้ำงซึ่งนำยจ้ำงจะให้ทำงำนประดำนำต้อง
(๑) มีอำยุไม่ต่ ำกว่ำสิบแปดปีบริบูรณ์
(๒) มีสุขภำพสมบูรณ์ ร่ำงกำยแข็งแรง และไม่เป็นโรคตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด
(๓) มีควำมรู้ควำมสำมำรถและประสบกำรณ์ในงำนประดำนำโดยต้องผ่ำนกำรทดสอบ ตำมหลักสูตรที่เป็นไปตำมมำตรฐำนสำกลหรือหน่วยงำนของรัฐรับรอง หรือหลักสูตรที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๖ ให้นำยจ้ำงจัดและดูแลให้ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนประดำนำปฏิบัติหน้ำที่ ดังต่อไปนี
(๑) หัวหน้ำนักประดำนำ (ก) วำงแผนกำรทำงำนและควบคุมกำรดำนำ ตลอดจนกำรติดต่อสื่อสำรระหว่ำงลูกจ้ำง ผู้ทำงำนใต้นำกับลูกจ้ำงผู้ทำงำนบนผิวนำ (ข) วำงแผนกำรป้องกันอันตรำยอันอำจจะเกิดขึ นจำกงำนประดำนำ (ค) ชี แจงและมอบหมำยหน้ำที่ควำมรับผิดชอบของนักประดำนำ ลูกจ้ำงผู้ทำงำนแต่ละคน ตำมแผนกำรทำงำนแต่ละครั ง ตลอดจนวิธีกำรทำงำนประดำนำ กำรป้องกันอันตรำยอันอำจจะเกิดขึ น จำกงำนประดำนำ และดูแลให้นักประดำนำทุกคนตรวจสอบเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับงำนประดำนำ ที่จะใช้ในกำรทำงำนให้อยู่ในสภำพพร้อมที่จะทำงำนประดำนำ (ง) ตรวจสอบควำมพร้อมของนักประดำนำ เครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับงำนประดำนำ ก่อนกำรทำงำนประดำนำ และปริมำณอำกำศในขวดอำกำศดำนำก่อนและหลังกำรทำงำนประดำนำ (จ) ควบคุมเวลำในกำรทำงำนประดำนำ ตั งแต่เวลำเริ่มดำนำ เวลำในกำรทำงำนใต้นำ เวลำที่กลับขึ นสู่ผิวนำ เวลำที่ต้องพักในระดับควำมลึกต่ำง ๆ และเวลำพักเพื่อปรับสภำพร่ำงกำยก่อนลงไป ทำงำนใต้นำครั งต่อไป รวมทั งระยะเวลำกำรดำนำครั งต่อไป (ฉ) อยู่สั่งกำรและควบคุมตลอดเวลำที่มีกำรทำงำนประดำนำ
(๒) พี่เลี ยงนักประดำนำ (ก) ศึกษำและทำควำมเข้ำใจแผนกำรทำงำนที่ได้รับมอบหมำยโดยตลอด (ข) ซักซ้อมและทำควำมเข้ำใจแผนกำรทำงำน แผนกำรติดต่อสื่อสำร และแผน กำรป้องกันอันตรำยอันอำจจะเกิดขึ นกับนักประดำนำ (ค) ตรวจสอบเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับงำนประดำนำ และช่วยแต่งชุดดำนำ ให้นักประดำนำและนักประดำนำพร้อมดำ (ง) บันทึกปริมำณอำกำศที่อยู่ในขวดอำกำศดำนำก่อนและหลังกำรดำนำ และรำยงำน กำรบันทึกเวลำกำรทำงำนใต้นำของนักประดำนำให้หัวหน้ำนักประดำนำทรำบทุกขั นตอน
(จ) ช่วยเหลือนักประดำนำในกำรทำงำนประดำนำ
(๓) นักประดำนำ (ก) ศึกษำและทำควำมเข้ำใจแผนกำรทำงำนที่ได้รับมอบหมำยโดยตลอด (ข) ตรวจสอบเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับงำนประดำนำให้อยู่ในสภำพพร้อมที่จะ ใช้ทำงำนประดำนำ (ค) ปฏิบัติตำมแผนกำรทำงำน กฎเกณฑ์กำรดำนำ และมำตรกำรควำมปลอดภัยในกำรดำ นำ โดยเคร่งครัด โดยเฉพำะอย่ำงยิ่ง แผนกำรดำขึ นโดยจะต้องพักในระดับควำมลึกต่ำง ๆ ตำมเวลำ ที่กำหนดไว้
(๔) นักประดำนำพร้อมดำ (ก) เตรียมพร้อมดำนำเพื่อช่วยเหลือนักประดำนำตำมคำสั่งของหัวหน้ำนักประดำนำ (ข) ตรวจสอบเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับงำนประดำนำให้อยู่ในสภำพพร้อมที่จะ ใช้ทำงำนประดำนำ
(๕) ผู้ควบคุมระบบกำรจ่ำยอำกำศและกำรติดต่อสื่อสำร (ก) ตรวจสอบและควบคุมกำรจ่ำยอำกำศให้นักประดำนำตำมควำมลึก (ข) ควบคุมระบบกำรติดต่อสื่อสำรระหว่ำงหัวหน้ำนักประดำนำกับนักประดำนำ
ข้อ ๗ นำยจ้ำงต้องควบคุมให้ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนประดำนำปฏิบัติตำมตำรำงมำตรฐำนกำรดำนำ และกำรลดควำมกดดัน ตลอดจนกำรพักเพื่อปรับสภำพร่ำงกำยก่อนลงไปทำงำนใต้นำในครั งต่อไป ทั งนี ตำมหลักเกณฑ์ที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๘ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีลูกจ้ำงซึ่งทำงำนประดำนำ เจ้ำหน้ำที่เวชศำสตร์ใต้นำ แพทย์เวชศำสตร์ใต้นำ หรือแพทย์เวชศำสตร์ทำงทะเล และอุปกรณ์สำหรับงำนประดำนำ ทั งนี ตำมหลักเกณฑ์ที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๙ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีบริกำรกำรปฐมพยำบำลเบื องต้น และออกซิเจนหนึ่งร้อยเปอร์เซ็นต์ พร้อมหน้ำกำกช่วยหำยใจ เพื่อช่วยเหลือลูกจ้ำงซึ่งทำงำนประดำนำตลอดระยะเวลำที่มีกำรดำนำ
ข้อ ๑๐ ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนประดำนำอำจปฏิเสธกำรดำนำในครำวใดก็ได้ หำกเห็นว่ำกำรดำนำ ครำวนั นอำจก่อให้เกิดอันตรำยต่อชีวิต ร่ำงกำย หรือสุขภำพอนำมัยของตน
ข้อ ๑๑ นำยจ้ำงและหัวหน้ำนักประดำนำต้องสั่งให้ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนประดำนำหยุดหรือเลิก กำรดำนำในกรณี ดังต่อไปนี
(๑) เมื่อพี่เลี ยงนักประดำนำและนักประดำนำไม่สำมำรถติดต่อสื่อสำรได้
(๒) เมื่อนักประดำนำต้องใช้อำกำศสำรองจำกขวดอำกำศหรือขวดอำกำศสำรอง
(๓) เมื่อกำรดำนำในพื นที่บริเวณนั นไม่ปลอดภัย
ข้อ ๑๒ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีอุปกรณ์สำหรับงำนประดำนำ ดังต่อไปนี
(๑) เครื่องประดำนำ ประเภทขวดอำกำศ (scuba) ประกอบด้วยอุปกรณ์อย่ำงน้อย ดังต่อไปนี (ก) ขวดอำกำศ (ข) เข็มขัดนำหนัก (ค) เครื่องผ่อนกำลังดันอำกำศและสำยผ่อนอำกำศสำรอง (ง) เครื่องวัดควำมลึก (จ) เครื่องวัดอำกำศ (ฉ) ชุดดำนำ (ช) ชูชีพ (ซ) เชือกช่วยชีวิตและทุ่นแสดงตำแหน่ง (ฌ) ตีนกบ (ญ) นำฬิกำดำนำ (ฎ) มีดดำนำ (ฏ) สำยผ่อนอำกำศสำรอง (ฐ) หน้ำกำกดำนำ (ฑ) ไฟฉำยดำนำ (ฒ) เข็มทิศดำนำ
(๒) เครื่องประดำนำประเภทใช้อำกำศจำกผิวนำ (surface supply) ประกอบด้วยอุปกรณ์ อย่ำงน้อย ดังต่อไปนี (ก) ขวดอำกำศสำรอง (ข) เครื่องอัดอำกำศ (ค) ชุดดำนำ (ง) ชุดสำยรัดตัว (จ) ตะกั่วถ่วงหรือนำหนักถ่วง (ฉ) ตีนกบหรือรองเท้ำ (ช) ตู้ควบคุมระบบกำรจ่ำยอำกำศและกำรติดต่อสื่อสำร (ซ) ถังพักอำกำศและทุ่นแสดงตำแหน่ง (ฌ) มีดดำนำ
(ญ) สำยอำกำศ สำยโทรศัพท์ สำยวัดควำมลึก และเชือกช่วยชีวิต (ฎ) หัวครอบดำนำหรือหน้ำกำกดำนำ (ฏ) ไฟฉำยดำนำ (ฐ) เข็มทิศดำนำ อุปกรณ์สำหรับงำนประดำนำต้องได้มำตรฐำนตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๑๓ นำยจ้ำงต้องบำรุงรักษำและตรวจสอบอุปกรณ์สำหรับงำนประดำนำตำมที่กำหนด ในคู่มือของผู้ผลิตอุปกรณ์แต่ละชนิด บทเฉพำะกำล
ข้อ ๑๔ ในระหว่ำงที่อธิบดียังมิได้ออกประกำศตำมกฎกระทรวงนี ให้นำประกำศที่ออกตำม
และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับงำนประดำนำ พ.ศ. ๒๕๔๘ มำใช้บังคับโดยอนุโลม ให้ไว้ ณ วนั ที่ 11 มิถนุ ำยน พ.ศ. ๒๕๖3 หม่อมรำชวงศ์จตัุมงคล โสณกุล รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงำน
หมำยเหตุ :- เหตุผลในกำรประกำศใช้กฎกระทรวงฉบับนี คือ โดยที่มำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติ ให้นำยจ้ำงบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำนให้เป็นไปตำมมำตรฐำนที่กำหนดในกฎกระทรวง สมควรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับงำนประดำนำ อันจะทำให้ลูกจ้ำงและผู้ที่เกี่ยวข้องมีควำมปลอดภัยในกำรทำงำนเกี่ยวกับงำนประดำนำมำกยิ่งขึ น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี
ครอบคลุมแผนงานความปลอดภัย เขตงานก่อสร้าง งานบนที่สูง งานขุดเจาะ งานรื้อถอน และมาตรการป้องกันอันตรายระหว่างก่อสร้าง
กำหนดมำตรฐำนในกำรบรหิ ำร จดั กำร และดำเนินกำร ด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับงำนก่อสร้ำง
อำศัยอำนำจตำมควำมในมำตรำ ๕ วรรคหนึ่ง และมำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบญั ญตัิ ควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงำน ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้ำสิบวันนับแต่วันประกำศในรำชกิจจำนุเบกษำ เป็นต้นไป
ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้ “งำนก่อสร้ำง” หมำยควำมว่ำ กำรก่อสร้ำงสิ่งก่อสร้ำงทุกชนิด เช่น อำคำร สนำมบิน ทำงรถไฟ ทำงรถรำง ถนน อุโมงค์ ท่ำเรือ อู่เรือ คำนเรือ สะพำนเทียบเรือ สะพำน ทำงน้ ำ ท่อระบำยน้ ำ ประปำ รั้ว กำแพง ประตู ป้ำยหรือสิ่งที่สร้ำงขึ้นสำหรับติดหรือตั้งป้ำย พื้นที่หรือ สิ่งก่อสร้ำงเพื่อจอดรถ กลับรถ ทำงเข้ำออกของรถ และหมำยควำมรวมถึงงำนต่อเติม ซ่อมแซม ปรับปรุง ดัดแปลง เคลื่อนย้ำย รื้อถอน หรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงนั้นด้วย “อำคำร” หมำยควำมว่ำ อำคำรตำมกฎหมำยว่ำด้วยกำรควบคุมอำคำร “เขตก่อสร้ำง” หมำยควำมว่ำ พื้นที่ที่ดำเนินกำรก่อสร้ำง รวมถึงพื้นที่ที่นำยจ้ำงได้กำหนด เพิ่มเติมจำกพื้นที่ที่ดำเนินกำรก่อสร้ำงตำมกฎกระทรวงนี้ “เขตอันตรำย” หมำยควำมว่ำ พื้นที่ที่กำลังก่อสร้ำง พื้นที่ที่ติดตั้งนั่งร้ำน ปั้นจั่น หรือ เครื่องจักรหรือบริภัณฑ์ไฟฟ้ำเพื่องำนก่อสร้ำง พื้นที่ที่เป็นทำงลำเลียงวัสดุเพื่องำนก่อสร้ำง พื้นที่ ที่ใช้เป็นสถำนที่เก็บเชื้อเพลิงหรือวัตถุระเบิด พื้นที่ที่ลูกจ้ำงทำงำนในที่สูง พื้นที่ที่อำจมีกำรกระเด็น ตกหล่นหรือพังทลำยของวัสดุสิ่งของ รวมถึงพื้นที่ที่นำยจ้ำงได้กำหนดเพิ่มเติม
“ค้ ำยัน” หมำยควำมว่ำ ค้ ำยันตำมกฎกระทรวงว่ำด้วยกำรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับ นั่งร้ำนและค้ ำยัน “เสำเข็ม” หมำยควำมว่ำ สิ่งที่รับน้ ำหนักของโครงสร้ำงต่ำง ๆ โดยถ่ำยน้ ำหนัก จำกโครงสร้ำงอำคำรหรือสิ่งก่อสร้ำงอื่นสู่ดิน หรือเพื่อใช้เป็นกำแพงกันดิน “เครื่องตอกเสำเข็ม” หมำยควำมว่ำ เครื่องจักรและส่วนประกอบที่อำจแยกออกจำกกัน หรือรวมเป็นชุดเดียวกันเพื่อใช้ในกำรตอกเสำเข็ม “เครื่องขุดเจำะ” หมำยควำมว่ำ เครื่องจักรและส่วนประกอบที่อำจแยกออกจำกกัน หรือรวมเป็นชุดเดียวกันเพื่อใช้ในกำรขุดหรือเจำะ “ค่ำควำมปลอดภัย” หมำยควำมว่ำ อัตรำส่วนของหน่วยแรงหรือน้ ำหนักบรรทุกที่ทำให้เกิด กำรวิบัติต่อหน่วยแรงหรือน้ ำหนักบรรทุกที่ใช้งำนจริง “กำแพงพืด” หมำยควำมว่ำ สิ่งก่อสร้ำงที่เป็นกำแพงหรือผนังต่อเนื่องของโครงสร้ำงที่มีส่วนใด ส่วนหนึ่งอยู่ใต้ดินเพื่อรับแรงหรือน้ ำหนัก “ลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว” หมำยควำมว่ำ เครื่องสำหรับใช้ขนส่งวัสดุขึ้นลงเป็นกำรชั่วครำว ประกอบด้วยหอลิฟต์หรือปล่องลิฟต์ ตัวลิฟต์ และเครื่องจักร “ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว” หมำยควำมว่ำ เครื่องสำหรับใช้ขนส่งบุคคลขึ้นลงเป็นกำรชั่วครำว ประกอบด้วยหอลิฟต์หรือปล่องลิฟต์ ตัวลิฟต์ และเครื่องจักร “ลวดสลิง” หมำยควำมว่ำ เชือกที่ทำด้วยเส้นลวดหลำยเส้นที่ตีเกลียวรอบแกน ชั้นเดียวหรือหลำยชั้น “รอก” หมำยควำมว่ำ อุปกรณ์ผ่อนแรงมีลักษณะคล้ำยล้อเพื่ออำนวยควำมสะดวก ในกำรเคลื่อนย้ำยสิ่งของโดยร้อยไว้กับเชือก โซ่ หรือลวดสลิง เพื่อใช้ในกำรทำงำนก่อสร้ำง “งำนก่อสร้ำงในน้ ำ” หมำยควำมว่ำ งำนก่อสร้ำงทุกประเภทในน้ ำหรือบนสิ่งก่อสร้ำง ที่อยู่เหนือน้ ำ รวมถึงกำรก่อสร้ำงที่ใช้เรือ แคร่ลอย หรือสิ่งอื่นใดที่ใช้งำนในลักษณะเดียวกัน “บริภัณฑ์ไฟฟ้ำ” หมำยควำมว่ำ บริภัณฑ์ไฟฟ้ำตำมกฎกระทรวงว่ำด้วยกำรกำหนด มำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำนเกี่ยวกับไฟฟ้ำ “นั่งร้ำน” หมำยควำมว่ำ นั่งร้ำนตำมกฎกระทรวงว่ำด้วยกำรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับ นั่งร้ำนและค้ ำยัน “แคร่ลอย” หมำยควำมว่ำ เรือ แพ โป๊ะ หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน
“ผู้ควบคุมงำน” หมำยควำมว่ำ ผู้ซึ่งรับผิดชอบในกำรอำนวยกำรหรือควบคุมดูแล งำนก่อสร้ำงตำมลักษณะและประเภทของงำน “วิศวกร” หมำยควำมว่ำ ผู้ได้รับใบอนุญำตเป็นผู้ประกอบวิชำชีพวิศวกรรมควบคุม ตำมกฎหมำยว่ำด้วยวิศวกร
ข้อ ๓ ก่อนเริ่มงำนก่อสร้ำงไม่น้อยกว่ำสิบห้ำวัน ให้นำยจ้ำงแจ้งข้อมูลงำนก่อสร้ำง ดังต่อไปนี้ต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำย
(๑) งำนอำคำรที่มีพื้นที่รวมกันทุกชั้นหรือชั้นใดชั้นหนึ่งในหลังเดียวกันเกิน ๒,๐๐๐ ตำรำงเมตร หรืออำคำรที่มีควำมสูงตั้งแต่ ๑๕ เมตรขึ้นไป และมีพื้นที่รวมกันทุกชั้น หรือชั้นใดชั้นหนึ่ง ในหลังเดียวกันเกิน ๑,๐๐๐ ตำรำงเมตร
(๒) งำนอำคำรที่มีควำมสูงตั้งแต่ ๒๓ เมตรขึ้นไป
(๓) งำนสะพำนที่มีควำมยำวระหว่ำงกึ่งกลำงตอม่อแรกถึงกึ่งกลำงตอม่อสุดท้ำยตั้งแต่ ๓๐ เมตรขึ้นไป งำนสะพำนข้ำมทำงแยกหรือทำงยกระดับ สะพำนกลับรถ หรือทำงแยกต่ำงระดับ
(๔) งำนขุด งำนซ่อมแซม หรืองำนรื้อถอนระบบสำธำรณูปโภคที่ลึกตั้งแต่ ๓ เมตรขึ้นไป
(๕) งำนอุโมงค์หรือทำงลอด
(๖) งำนก่อสร้ำงอื่นที่อธิบดีประกำศกำหนด กำรแจ้งตำมวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตำมแบบและวิธีกำรที่อธิบดีกำหนด ซึ่งอย่ำงน้อย ต้องกำหนดให้แจ้งด้วยวิธีกำรทำงอิเล็กทรอนิกส์ด้วย
ข้อ ๔ นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้พื้นที่ทำงำนก่อสร้ำงมีควำมมั่นคงแข็งแรง สำมำรถรองรับ น้ ำหนักเครื่องจักร อุปกรณ์ และวัสดุในงำนก่อสร้ำงได้อย่ำงปลอดภัย
ข้อ ๕ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีผู้ควบคุมงำนทำหน้ำที่ตรวจควำมปลอดภัยในกำรทำงำน ก่อนกำรทำงำนและขณะทำงำนทุกขั้นตอนเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัย
ข้อ ๖ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรรักษำควำมสะอำดในบริเวณเขตก่อสร้ำง โดยจัดเก็บวัสดุ และอุปกรณ์ก่อสร้ำงให้เรียบร้อย และแยกของเหลือใช้หรือขยะทั้งที่เป็นอันตรำยและไม่เป็นอันตรำย
ข้อ ๗ ในกรณีที่จะต้องมีกำรขนย้ำยดินที่ขุดออกจำกเขตก่อสร้ำง นำยจ้ำงต้องจัดให้มี สถำนที่เก็บกองดินที่จะขนย้ำยที่เหมำะสมและต้องกำหนดมำตรกำรป้องกันอันตรำยอันเกิดจำกกำรเก็บ กองดินนั้น รวมทั้งกำรฟุ้งกระจำยของฝุ่นอันเกิดจำกดินดังกล่ำวด้วย
ข้อ ๘ ในกรณีที่ลูกจ้ำงต้องทำงำนก่อสร้ำงบนพื้นต่ำงระดับที่มีควำมสูงตั้งแต่ ๑.๕๐ เมตรขึ้นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มีบันไดหรือทำงลำดพร้อมทั้งติดตั้งรำวกันตกตำมมำตรฐำนของสมำคม วิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมรำชูปถัมภ์ หรือมำตรกำรอื่นใดเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัย
ข้อ ๙ นำยจ้ำงต้องมิให้ลูกจ้ำงทำงำนก่อสร้ำงในขณะที่เกิดภัยธรรมชำติ หรือมีเหตุกำรณ์ ที่เกิดขึ้นโดยธรรมชำติ หรือมีเหตุอื่นใดที่อำจจะทำให้เกิดควำมไม่ปลอดภัยในกำรทำงำนของลูกจ้ำง เว้นแต่เพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยในงำนก่อสร้ำงหรือเพื่อกำรช่วยเหลือหรือกำรบรรเทำเหตุ โดยให้ นำยจ้ำงแจ้งให้ลูกจ้ำงทรำบถึงอันตรำยที่อำจจะเกิดขึ้นจำกกำรทำงำน ก่อนเข้ำทำงำน และกำหนด มำตรกำรป้องกันอันตรำยของลูกจ้ำงนั้นด้วย
ข้อ ๑๐ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีแสงสว่ำงฉุกเฉินในเขตก่อสร้ำงให้เพียงพอเพื่อใช้ในเวลำที่ไฟฟ้ำดับ
ข้อ ๑๑ นำยจ้ำงต้องติดป้ำยเตือนอันตรำย สัญญำณแสงสีส้ม ณ ทำงเข้ำออกของ ยำนพำหนะทุกแห่ง และจัดให้มีผู้ให้สัญญำณในขณะที่มียำนพำหนะเข้ำออกเขตก่อสร้ำง
ข้อ ๑๒ นำยจ้ำงต้องติดป้ำยแสดงหมำยเลขโทรศัพท์ของหน่วยงำนที่เกี่ยวข้อง เพื่อขอ ควำมช่วยเหลือในยำมฉุกเฉิน เช่น โรงพยำบำล หน่วยงำนดับเพลิง หน่วยงำนบรรเทำสำธำรณภัย ที่ใกล้ที่สุดไว้ ณ เขตก่อสร้ำงให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน
ข้อ ๑๓ นำยจ้ำงต้องติดหรือตั้งป้ำยสัญลักษณ์เตือนอันตรำยและเครื่องหมำยป้ำย บังคับเกี่ยวกับควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนที่เหมำะสมกับ ลักษณะงำน เช่น ห้ำมเข้ำ เขตอันตรำย ระวังวัสดุตกหล่น ให้สวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัย ส่วนบุคคล หรือข้อควำมอื่นที่เข้ำใจง่ำยและเห็นได้อย่ำงชัดเจน
ข้อ ๑๔ ในกำรรับส่งลูกจ้ำงในระหว่ำงกำรทำงำน นำยจ้ำงต้องใช้ยำนพำหนะที่เหมำะสม และปลอดภัย
ข้อ ๑๕ นำยจ้ำงต้องกำหนดบริเวณเขตก่อสร้ำง โดยทำรั้วสูงไม่น้อยกว่ำ ๒ เมตร ที่มั่นคงแข็งแรงไว้ตลอดแนวเขตก่อสร้ำง หรือกั้นเขตด้วยวัสดุที่เหมำะสมตำมลักษณะงำน และมีป้ำย “เขตก่อสร้ำง” แสดงให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน และห้ำมมิให้บุคคลซึ่งไม่เกี่ยวข้องเข้ำไปในเขตก่อสร้ำงนั้น
ข้อ ๑๖ นำยจ้ำงต้องกำหนดเขตอันตรำยในเขตก่อสร้ำง โดยจัดทำรั้วหรือกั้นเขตด้วยวัสดุ ที่เหมำะสมกับอันตรำยนั้น และมีป้ำย “เขตอันตรำย” แสดงให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน และในเวลำกลำงคืน ต้องจัดให้มีสัญญำณไฟสีส้มตลอดเวลำ และห้ำมมิให้บุคคลซึ่งไม่เกี่ยวข้องเข้ำไปในเขตอันตรำยนั้น
ข้อ ๑๗ นำยจ้ำงอำจอนุญำตให้บุคคลใดเข้ำพักหรืออำศัยในอำคำรที่อยู่ในระหว่ำง กำรก่อสร้ำงหรือในเขตก่อสร้ำงได้หำกได้จัดให้มีมำตรกำรด้ำนควำมปลอดภัยและได้รับควำมเห็นชอบ เป็นหนังสือจำกวิศวกร และให้ปิดประกำศสำเนำหนังสือดังกล่ำวไว้ ณ ที่ก่อสร้ำง และต้องจัดให้มี ผู้ทำหน้ำที่ดูแลให้มีกำรปฏิบัติตำมมำตรกำรนั้นตลอดระยะเวลำที่มีกำรก่อสร้ำง
ข้อ ๑๘ ในกำรอนุญำตตำมข้อ ๑๗ นำยจ้ำงต้อง
(๑) ติดป้ำยแสดงเขตที่พักอำศัยให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน ณ บริเวณที่พักอำศัย
(๒) จัดทำรั้วที่พักอำศัยให้มั่นคงแข็งแรง
(๓) กำหนดทำงเข้ำออกและจัดให้มีทำงเดินเข้ำออกที่พักอำศัยโดยมิให้ผ่ำนเขตอันตรำย หำกจำเป็นต้องผ่ำนเขตอันตรำย ต้องมีมำตรกำรพิเศษเพื่อควำมปลอดภัยของลูกจ้ำง รวมทั้งต้องมี มำตรกำรป้องกันอันตรำยจำกสิ่งของตกจำกที่สูงด้วย
ข้อ ๑๙ ในกรณีที่มีทำงร่วมหรือทำงแยกในเขตก่อสร้ำง นำยจ้ำงต้องติดตั้งป้ำยสัญลักษณ์ เตือนหรือบังคับ และสัญญำณแสงสีส้ม เพื่อแสดงว่ำข้ำงหน้ำเป็นทำงร่วมหรือทำงแยก และต้องติดตั้ง กระจกนูนหรืออุปกรณ์อื่นที่มีคุณสมบัติเท่ำเทียมกันขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงไม่น้อยกว่ำ ๕๐ เซนติเมตร บริเวณทำงขนส่งที่เลี้ยวโค้งหรือหักมุม เพื่อให้ลูกจ้ำงและผู้ขับขี่ยำนพำหนะที่กำลังสวนทำงมำมองเห็น ได้อย่ำงชัดเจน
ข้อ ๒๐ นำยจ้ำงต้องจัดและดูแลให้ลูกจ้ำงใช้อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล ตลอดเวลำที่ทำงำนก่อสร้ำง
ข้อ ๒๑ สำเนำเอกสำรตำมข้อ ๓๐ ข้อ ๓๒ ข้อ ๔๗ ข้อ ๔๘ ข้อ ๔๙ ข้อ ๕๗
ข้อ ๖๒ และข้อ ๖๓ จะอยู่ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้
ข้อ ๒๒ กำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน ในบริเวณ ที่มีสำธำรณูปโภคซึ่งอำจจะเกิดอันตรำยต่อลูกจ้ำงหรือบุคคลอื่น นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรเคลื่อนย้ำย สำธำรณูปโภคเหล่ำนั้น ในกรณีที่นำยจ้ำงไม่สำมำรถดำเนินกำรตำมวรรคหนึ่งได้เพรำะเหตุที่ไม่อยู่ในควำมรับผิดชอบ ของนำยจ้ำง นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันมิให้ลูกจ้ำงหรือบุคคลอื่นได้รับอันตรำยจำกกำรเจำะ หรือขุดดังกล่ำว
ข้อ ๒๓ กำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน นำยจ้ำง ต้องจัดให้มีรำวกันตกตำมมำตรฐำนของสมำคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมรำชูปถัมภ์ และ ป้ำยเตือนอันตรำยที่เห็นได้อย่ำงชัดเจนตำมลักษณะของงำนตลอดเวลำทำงำน และในเวลำกลำงคืน ต้องจัดให้มีสัญญำณแสงสีส้มหรือป้ำยสีสะท้อนแสงเตือนอันตรำยให้เห็นได้อย่ำงชัดเจนและเหมำะสม กับสภำพของลักษณะงำน
ข้อ ๒๔ กำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกันที่ลูกจ้ำงอำจพลัดตก นำยจ้ำงต้องจัดให้มีแผ่นโลหะหรือวัสดุอื่นที่มีควำมแข็งแรงเพียงพอปิดคลุมบนบริเวณดังกล่ำว และ ทำรำวล้อมกั้นด้วยไม้ โลหะ หรือวัสดุอื่นที่มีคุณสมบัติเท่ำเทียมกัน
ในกรณีที่กำรเจำะหรือขุดนั้นไม่อำจทำกำรปิดคลุมได้ ให้ทำรำวล้อมกั้นตำมวรรคหนึ่ง
ข้อ ๒๕ ในบริเวณที่มีกำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน นำยจ้ำงต้องจัดให้มีปลอกเหล็ก แผ่นเหล็ก ค้ ำยัน หรืออุปกรณ์อื่นที่มีควำมมั่นคงแข็งแรงเพื่อป้องกัน อันตรำยที่เกิดจำกดินพังทลำย และต้องจัดให้มีกำรตรวจสอบควำมมั่นคงแข็งแรงเพื่อให้เกิด ควำมปลอดภัย โดยได้รับควำมเห็นชอบจำกวิศวกร
ข้อ ๒๖ กำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกันที่ลึกตั้งแต่ ๒ เมตรขึ้นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรคำนวณ ออกแบบ และกำหนดขั้นตอนกำรดำเนินกำร โดยวิศวกรก่อนลงมือปฏิบัติงำน และต้องปฏิบัติตำมแบบและขั้นตอนดังกล่ำว รวมทั้งต้องติดตั้ง สิ่งป้องกันดินพังทลำยไว้ด้วย
ข้อ ๒๗ ในกรณีที่ใช้ปั้นจั่นหรือเครื่องจักรหนักปฏิบัติงำน หรือมีกองวัสดุหรืออุปกรณ์หนัก อยู่บริเวณใกล้ปำกรู หลุม บ่อ คู หรือพื้นที่อื่นที่มีลักษณะเดียวกัน นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรป้องกัน ดินพังทลำยโดยติดตั้งเสำเข็มพืด (sheet pile) หรือโดยวิธีอื่นตำมควำมเหมำะสมและมั่นคงแข็งแรง โดยได้รับควำมเห็นชอบเป็นหนังสือจำกวิศวกร และให้ปิดประกำศสำเนำหนังสือดังกล่ำวไว้ ณ สถำนที่ก่อสร้ำง
ข้อ ๒๘ ในกรณีที่ลูกจ้ำงต้องลงไปทำงำนในรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรและอุปกรณ์ป้องกันอันตรำยที่อำจเกิดขึ้นได้ และต้องแจ้งให้ลูกจ้ำงทรำบถึง อันตรำยที่อำจจะเกิดขึ้นจำกกำรทำงำนก่อนเข้ำทำงำน หำกลูกจ้ำงต้องลงไปทำงำนในสถำนที่ตำมวรรคหนึ่งที่มีควำมลึกตั้งแต่ ๒ เมตรขึ้นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มี
(๑) ทำงขึ้นลงที่มั่นคงแข็งแรง สะดวก และปลอดภัย
(๒) เครื่องสูบน้ ำที่มีประสิทธิภำพและปลอดภัย
(๓) ระบบกำรถ่ำยเทอำกำศและแสงสว่ำงที่เพียงพอและเหมำะสม
(๔) ผู้ควบคุมงำนซึ่งมีประสบกำรณ์ด้ำนงำนดินและผ่ำนกำรอบรมหลักสูตรกำรช่วยเหลือ และกำรปฐมพยำบำลเบื้องต้น ประจำบริเวณปำกรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน เพื่อให้ควำมช่วยเหลือตลอดเวลำทำงำน
(๕) อุปกรณ์เพื่อกำรสื่อสำรหรือรับส่งสัญญำณในกรณีฉุกเฉินระหว่ำงผู้ควบคุมงำนกับลูกจ้ำง ซึ่งต้องลงไปทำงำนในรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน
(๖) สำยหรือเชือกช่วยชีวิต และเข็มขัดนิรภัยที่เหมำะสมกับลักษณะงำนพร้อมอุปกรณ์ ที่สำมำรถเกำะเกี่ยวได้เพื่อช่วยเหลือกรณีฉุกเฉิน
ข้อ ๒๙ นำยจ้ำงต้องมิให้ลูกจ้ำงลงไปทำงำนในรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะ เดียวกันที่มีขนำดกว้ำงน้อยกว่ำ ๗๕ เซนติเมตร และมีควำมลึกตั้งแต่ ๒ เมตรขึ้นไป
ข้อ ๓๐ ในกำรประกอบ ติดตั้ง ทดสอบ ตรวจสอบ ใช้ ซ่อมบำรุง เคลื่อนย้ำย และรื้อถอน เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะ นำยจ้ำงต้องปฏิบัติตำมรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำน ที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ หำกไม่มีรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนดังกล่ำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำร ให้วิศวกรเป็นผู้จัดทำรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนเป็นหนังสือ และต้องมีสำเนำเอกสำร ดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมวรรคหนึ่งต้องเป็นภำษำไทย หรือภำษำอื่น ที่ลูกจ้ำงสำมำรถศึกษำและปฏิบัติเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนได้
ข้อ ๓๑ เครื่องตอกเสำเข็มตำมข้อ ๓๐ อย่ำงน้อยต้องมีคุณลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑) โครงเครื่องตอกเสำเข็มต้องสร้ำงด้วยโลหะที่มีจุดครำก (yield point) ไม่น้อยกว่ำ ๒,๔๐๐ กิโลกรัมต่อตำรำงเซนติเมตร
(๒) โครงเครื่องตอกเสำเข็มต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๒
(๓) โครงเครื่องตอกเสำเข็มต้องมีกำรยึดโยง ค้ ำยัน หรือตรึงให้มั่นคงแข็งแรงและปลอดภัย
(๔) คำนติดตั้งรอกและฐำนรองรับคำนต้องสำมำรถรับน้ ำหนักรอก ลูกตุ้มและน้ ำหนักเสำเข็ม รวมกันโดยมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๕
(๕) รำงเลื่อนเครื่องตอกเสำเข็มต้องสำมำรถรับน้ ำหนักได้ไม่น้อยกว่ำสองเท่ำของน้ ำหนัก ที่ใช้งำนจริง
(๖) ในกรณีที่ใช้เครื่องตอกเสำเข็มระบบดีเซลแฮมเมอร์ อุปกรณ์ที่ใช้ยึดกับโครงเครื่องตอกเสำเข็ม ต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๖
ข้อ ๓๒ เมื่อติดตั้งเครื่องตอกเสำเข็มแล้วเสร็จ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรตรวจสอบ และรับรองว่ำถกู ตอ้ งเป็นไปตำมรำยละเอียดคณุ ลักษณะตำมข้อ ๓๑ แล้ว จึงใช้เครื่องตอกเสำเขม็ นนั้ ได้ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๓๓ ก่อนเริ่มงำนเสำเข็ม งำนกำแพงพืด และเครื่องขุดเจำะในแต่ละวัน นำยจ้ำง ต้องจัดให้มีผู้ควบคุมงำนทำหน้ำที่ตรวจสอบควำมเรียบร้อยของชิ้นส่วนหรือกลไกกำรทำงำนของเครื่องจักร เครื่องมือ อุปกรณ์ และพื้นที่กำรทำงำน ดังต่อไปนี้
(๑) ตรวจสอบอุปกรณ์ รำงเลื่อน แม่แรง และส่วนประกอบของเครื่องตอกเสำเข็มให้อยู่ใน สภำพที่ใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัย
(๒) ตรวจสอบอุปกรณ์และส่วนประกอบของเครื่องขุดเจำะให้อยู่ในสภำพที่ใช้งำนได้อย่ำง ปลอดภัย
(๓) ตรวจสอบบริเวณพื้นที่กำรทำงำนเสำเข็มและกำแพงพืดให้มีควำมมั่นคงแข็งแรงเพียงพอ ทั้งนี้ นำยจ้ำงต้องเก็บเอกสำรผลกำรตรวจสอบดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้
ข้อ ๓๔ กรณีที่ต้องใช้เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะที่มีควันไอเสีย นำยจ้ำงต้องจัดให้มี มำตรกำรป้องกันมิให้ควันไอเสียของเครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะฟุ้งกระจำยเป็นอันตรำย ต่อลูกจ้ำง
ข้อ ๓๕ ในกรณีที่มีกำรติดตั้ง เคลื่อนย้ำย หรือกำรทำงำนของเครื่องตอกเสำเข็ม หรือ เครื่องขุดเจำะอยู่ใกล้สำยไฟฟ้ำ นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้มีระยะห่ำงและมำตรกำรป้องกันอันตรำย ตำมมำตรฐำนที่สมำคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมรำชูปถัมภ์ หรือกำรไฟฟ้ำประจำ ท้องถิ่นกำหนด
ข้อ ๓๖ ในกรณีที่มีกำรติดตั้ง หรือกำรใช้เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะ หรือกำรยก เคลื่อนย้ำย เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะที่อยู่ใกล้เสำส่งคลื่นโทรคมนำคม ก่อนให้ลูกจ้ำงทำงำน นำยจ้ำงต้องต่อสำยตัวนำกับเครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะเพื่อให้ประจุไฟฟ้ำไหลลงดิน ตำมมำตรฐำนกำรติดตั้งทำงไฟฟ้ำสำหรับประเทศไทยที่สมำคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมรำชูปถัมภ์ กำหนด
ข้อ ๓๗ ในกรณีที่เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะขัดข้อง ชำรุด หรืออยู่ในสภำพที่ ไม่ปลอดภัย นำยจ้ำงต้องมิให้ลูกจ้ำงใช้เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะดังกล่ำว และติดป้ำยห้ำมใช้ งำนแสดงให้เห็นอย่ำงชัดเจน จนกว่ำจะได้ซ่อมแซมแก้ไขให้อยู่ในสภำพที่ใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัย เสียก่อน
ข้อ ๓๘ กำรปฏิบัติงำนเกี่ยวกับเครื่องตอกเสำเข็มระบบไอน้ ำ ระบบลม ระบบไฮดรอลิค ระบบเครื่องยนต์เผำไหม้ภำยใน ระบบดีเซลแฮมเมอร์ หรือระบบอื่น รวมถึงเครื่องขุดเจำะ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรเพื่อควำมปลอดภัยของลูกจ้ำงตำมมำตรฐำนที่สมำคมวิศวกรรมสถำน แห่งประเทศไทย ในพระบรมรำชูปถัมภ์ กำหนด
ข้อ ๓๙ ในบริเวณที่มีกำรตอกเสำเข็มหรือกำรทำงำนขุดเจำะสำหรับงำนเสำเข็ม นำยจ้ำง ต้องดำเนินกำรไม่ให้มีสิ่งกีดขวำงสำยตำผู้บังคับเครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะที่จะมองเห็น กำรทำงำนตอกเสำเข็มหรือขุดเจำะ
ข้อ ๔๐ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีป้ำยพิกัดน้ ำหนักยกและป้ำยแนะนำกำรใช้เครื่องตอกเสำเข็ม ไว้ที่จุดหรือตำแหน่งที่ผู้บังคับเครื่องตอกเสำเข็มเห็นได้อย่ำงชัดเจน
ข้อ ๔๑ ในกำรทำงำนบังคับเครื่องตอกเสำเข็ม นำยจ้ำงต้องจัดให้มีโครงเหล็กและหลังคำ ลวดตำข่ำยกันของตกอยู่เหนือศีรษะของผู้บังคับเครื่องตอกเสำเข็ม โดยต้องมีขนำดช่องลวดตำข่ำย แต่ละด้ำนไม่เกิน ๒๐ มิลลิเมตร และขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงของเส้นลวดไม่น้อยกว่ำ ๑.๒๕ มิลลิเมตร
ท้ังนี้ อย่ำงน้อยต้องเป็นไปตำมมำตรฐำนผลิตภัณฑ์อุตสำหกรรม เว้นแต่อุปกรณ์เครื่องตอกเสำเข็มนั้น จะมีหลังคำซึ่งมีควำมแข็งแรงปลอดภัย
ข้อ ๔๒ ในกำรใช้เสำเข็มที่มีรูกลวงตรงกลำงด้ำนในเสำเข็ม หรือรูกลวงบนพื้นดินที่เกิดจำก งำนเสำเข็มหรืองำนขุดเจำะ ที่มีขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงตั้งแต่ ๑๕ เซนติเมตรขึ้นไป เมื่องำนเสำเข็ม หรืองำนขุดเจำะนั้นแล้วเสร็จแต่ละหลุม นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรปิดปำกรูกลวงทันทีด้วยวัสดุที่มี ควำมแข็งแรงที่สำมำรถป้องกันมิให้สิ่งของหรือผู้ใดตกไปในรูได้
ข้อ ๔๓ งำนเสำเข็มเจำะขนำดใหญ่ที่มีเส้นผ่ำนศูนย์กลำงตั้งแต่ ๗๐ เซนติเมตรขึ้นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรที่มีประสบกำรณ์ด้ำนเสำเข็มเจำะประจำสถำนที่ก่อสร้ำงตลอดเวลำทำงำน ของลูกจ้ำง และลูกจ้ำงซึ่งทำงำนต้องมีควำมชำนำญงำนเสำเข็มเจำะขนำดใหญ่
ข้อ ๔๔ ในกรณีที่มีกำรทดสอบกำรรับน้ ำหนักเสำเข็มเพื่อกำรก่อสร้ำง นำยจ้ำง ต้องกำหนดพื้นที่กำรทดสอบกำรรับน้ ำหนักเสำเข็มเป็นเขตอันตรำย และจัดให้มีวิศวกรควบคุมดูแล กำรทดสอบกำรรับน้ ำหนักบรรทุกของเสำเข็ม โดยจัดให้มีกำรตรวจสอบวิธีกำร ขั้นตอน และอุปกรณ์ ที่ใช้ในกำรทดสอบตำมที่วิศวกรกำหนด เช่น แม่แรง มำตรวัด กำรยึดกับเสำเข็มสมอ แท่นรับน้ ำหนัก บรรทุก คำนที่ใช้ทดสอบ โดยแสดงรำยกำรคำนวณควำมแข็งแรงของอุปกรณ์ทดสอบทั้งหมด ให้สำมำรถรับน้ ำหนักทดสอบได้อย่ำงปลอดภัย ในกรณีที่มีสิ่งบอกเหตุที่อำจทำให้เกิดอันตรำยในระหว่ำงกำรทดสอบกำรรับน้ ำหนักบรรทุก ของเสำเข็ม ให้นำยจ้ำงหยุดกำรทดสอบนั้นทันที
ข้อ ๔๕ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ควบคุมกำรทำงำนด้ำนกำแพงพืด อยู่ประจำสถำนที่ก่อสร้ำงตลอดเวลำทำงำนเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยแก่ลูกจ้ำง
ข้อ ๔๖ ในระหว่ำงกำรก่อสร้ำงชั้นใต้ดินและมีกำรขุดดินออกจำกบริเวณกำแพงพืด นำยจ้ำง ต้องติดตั้งอุปกรณ์วัดค่ำกำรเคลื่อนตัว เพื่อตรวจสอบกำรเคลื่อนตัวของกำแพงพืด และเตือนอันตรำย ที่อำจจะเกิดแก่ลูกจ้ำง ในกรณีที่ปรำกฏกำรเคลื่อนตัวของกำแพงพืดมำกกว่ำที่วิศวกรกำหนด หรือมีสิ่งบอกเหตุ หรือ พฤติกำรณ์ที่อำจจะเกิดอันตรำยแก่ลูกจ้ำง นำยจ้ำงต้องสั่งให้หยุดกำรทำงำนและจัดให้มีกำรเคลื่อนย้ำย ลูกจ้ำงออกจำกบริเวณนั้นทันที เว้นแต่เป็นกำรทำงำนเพื่อบรรเทำอันตรำยที่เกิดขึ้น นำยจ้ำงต้องจัดใหม้ ี มำตรกำรป้องกันอันตรำยเป็นกรณีพิเศษ
ข้อ ๔๗ ในกำรสร้ำง ประกอบ ติดตั้ง ทดสอบ ตรวจสอบ ใช้ ซ่อมบำรุง และรื้อถอน ลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว ลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่งวัสดุและโดยสำรชั่วครำว นำยจ้ำง
ต้องปฏิบัติตำมรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ หำกไม่มีรำยละเอียด คุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนดังกล่ำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้วิศวกรเป็นผู้จัดทำรำยละเอียด คุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนเป็นหนังสือ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้ รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมวรรคหนึ่งต้องเป็นภำษำไทย หรือภำษำอื่น ที่ลูกจ้ำงสำมำรถศึกษำและปฏิบัติเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนได้ ในกรณีที่มีกำรสร้ำงลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว และลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่งวัสดุ และโดยสำรชั่วครำว นำยจ้ำงต้องจัดให้มีขอ้ กำหนดในกำรสร้ำงและขอ้ ปฏิบัตใิ นกำรใช้ และต้องมีสำเนำ เอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๔๘ เมื่อติดตั้งลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว และลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่งวัสดุ และโดยสำรชั่วครำวแล้วเสร็จ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรตรวจสอบก่อนกำรใช้งำน โดยวิศวกรและ รับรองว่ำถูกต้องเป็นไปตำมรำยละเอียดตำมข้อ ๔๗ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจ ควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๔๙ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรตรวจสอบส่วนประกอบและอุปกรณ์ของลิฟต์ขนส่ง วัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว หรือลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่งวัสดุและโดยสำรชั่วครำวอย่ำงน้อยเดือนละ หนึ่งครั้ง โดยวิศวกรเป็นผู้ควบคุมและบันทึกวันเวลำที่ตรวจสอบ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำว ไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๕๐ นำยจ้ำงต้องติดป้ำยบอกน้ ำหนักบรรทุกสูงสุดสำหรับลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว หรือป้ำยบอกน้ ำหนักบรรทุกและจำนวนผู้โดยสำรสูงสุดสำหรับลิฟต์โดยสำรชั่วครำว หรือลิฟต์ที่ใช้ ทั้งขนส่งวัสดุและโดยสำรชั่วครำวไว้ภำยในและภำยนอกลิฟต์ให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน
ข้อ ๕๑ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลมิให้บุคคลใดโดยสำรลิฟต์ขนส่งวัสดชุั่วครำว และให้ติดป้ำย ห้ำมโดยสำรให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน เว้นแต่เป็นกำรติดตั้ง ตรวจสอบ บำรุงรักษำ และรื้อถอนโดยผู้ซึ่ง มีหน้ำที่เกี่ยวข้องเท่ำนั้น และต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยด้วย
ข้อ ๕๒ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลมิให้บุคคลใดโดยสำรบนหลังคำลิฟต์โดยสำรชั่วครำว เว้นแต่เป็นกำรติดตั้ง ตรวจสอบ บำรุงรักษำ และรื้อถอนโดยผู้ซึ่งมีหน้ำที่เกี่ยวข้องเท่ำนั้น และ ต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยด้วย
ข้อ ๕๓ กำรใช้ลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว หรือลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่ง วัสดุและโดยสำรชั่วครำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยในกำรทำงำน ดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้มีข้อกำหนดกำรปฏิบัติงำนเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนติดไว้บริเวณที่มี กำรใช้ลิฟต์ให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน และควบคุมดูแลให้มีกำรปฏิบัติตำมข้อกำหนดดังกล่ำวโดยเคร่งครัด
(๒) จัดให้มีลูกจ้ำงซึ่งอำยุไม่ต่ ำกว่ำสิบแปดปีที่ได้รับกำรฝึกอบรมกำรบังคับลิฟต์ อย่ำงปลอดภัยมำแล้ว ทำหน้ำที่เป็นผู้บังคับลิฟต์ประจำตลอดเวลำที่ใช้ลิฟต์
(๓) บริเวณที่ผู้บังคับลิฟต์ทำงำนต้องจัดให้มีหลังคำที่มั่นคงแข็งแรงเพียงพอ เพื่อป้องกัน มิให้เกิดอันตรำยจำกกำรตกหล่นของวัสดุสิ่งของ
(๔) ก่อนกำรใช้งำนทุกวัน ให้มีกำรตรวจสอบลิฟต์ หำกส่วนใดชำรุดเสียหำย ต้องซ่อมแซม ให้อยู่ในสภำพพร้อมใช้งำน
(๕) ในกรณีที่ลิฟต์ไม่อยู่ในสภำพพร้อมใช้งำนหรือไม่มีผู้บังคับลิฟต์ ต้องปิดสวิตช์ พร้อมทั้ง ใส่กุญแจและติดป้ำยห้ำมใช้ลิฟต์ให้ลูกจ้ำงทรำบ
(๖) จัดวำงและป้องกันมิให้วัสดุตกหรือยื่นเข้ำไปในโครงหอลิฟต์
(๗) ในกำรใช้ลิฟต์ขนรถหรือเครื่องมือที่มีล้อ ต้องป้องกันมิให้รถหรือเครื่องมือนั้นเคลื่อนที่ได้
(๘) จัดให้มีสัญญำณเตือนเป็นเสียงหรือแสงเมื่อมีกำรใช้ลิฟต์
ข้อ ๕๔ กำรนำเชือกหรือลวดสลิงมำใช้กับรอก นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลให้มีกำรใช้เชือก หรือลวดสลิงที่มีขนำดเหมำะสมกับร่องรอก และเชือกหรือลวดสลิงต้องไม่ชำรุดเสียหำย จนทำให้ ขำดควำมแข็งแรงทนทำน
ข้อ ๕๕ ในกรณีมีจุดที่เชือกหรือลวดสลิงจะครูดได้ นำยจ้ำงต้องจัดหำลูกกลิ้ง หรือวัสดุ อย่ำงอื่นที่คล้ำยคลึงกันรองที่จุดนั้นเพื่อป้องกันกำรครูด
ข้อ ๕๖ ในงำนก่อสร้ำงที่มีทำงเดินชั่วครำวยกระดับสูงตั้งแต่ ๑.๕๐ เมตรขึ้นไป นำยจ้ำง ต้องจัดให้มีกำรสร้ำงทำงเดินนนั้ ด้วยวัสดุที่มีควำมแข็งแรงสำมำรถรองรบั น้ ำหนักบรรทุกจรได้ ตำมสภำพ กำรใช้งำนจริงแตต่ ้องไม่นอ้ ยกว่ำ ๒๕๐ กิโลกรัมต่อตำรำงเมตร โดยมีควำมกว้ำงไม่น้อยกว่ำ ๔๕ เซนตเิมตร และต้องมีรำวกันตกตำมมำตรฐำนของสมำคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมรำชูปถัมภ์ ตลอดทำงเดินนั้น
ข้อ ๕๗ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีคู่มือกำรปฏิบัติงำนเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำน ในอุโมงค์และมอบให้ลูกจ้ำงที่ทำงำนในอุโมงค์สำมำรถศึกษำได้ตลอดเวลำ จัดให้มีกำรอบรมลูกจ้ำง ก่อนเข้ำทำงำนในอุโมงค์ และให้ลูกจ้ำงที่ผ่ำนกำรอบรมเข้ำทำงำน รวมทั้งต้องอบรมทบทวน หรือ
เพิ่มเติมเป็นประจำไม่น้อยกว่ำเดือนละหนึ่งครั้ง และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำน ตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ คู่มือกำรปฏิบัติงำนเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในอุโมงค์ อย่ำงน้อยต้องประกอบด้วย หลักปฏิบัติเกี่ยวกับกำรทำงำนในภำวะปกติและภำวะฉุกเฉิน วิธีใช้อุปกรณ์ระบบกำรสื่อสำร อุปกรณ์ สัญญำณแจ้งเหตุ ตลอดจนกำรใช้สัญลักษณ์ และพื้นที่งำนส่วนต่ำง ๆ ในอุโมงค์
ข้อ ๕๘ ในกำรขุดเจำะอุโมงค์ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ด้ำนอุโมงค์ และด้ำนปฐพีวิศวกรรมเป็นผู้ออกแบบและกำหนดวิธีปฏิบัติงำน และต้องมีวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ ด้ำนงำนขุดเจำะอุโมงค์เป็นผู้ควบคุมงำนตลอดเวลำ กำรขุดเจำะอุโมงค์โดยใช้วัตถุระเบิด นำยจ้ำงต้องจัดให้มีผู้ชำนำญกำรด้ำนวัตถุระเบิด เป็นผู้ควบคุมกำรใช้และปริมำณกำรใช้วัตถุระเบิด และต้องมีวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ด้ำนงำนขุดเจำะ อุโมงค์โดยใช้วัตถุระเบิดเป็นผู้ควบคุมงำนและกำหนดวิธีป้องกันอันตรำยตลอดเวลำทำงำน
ข้อ ๕๙ ก่อนให้ลูกจ้ำงทำงำนก่อสร้ำงในน้ ำ นำยจ้ำงต้องดำเนินกำร ดังต่อไปนี้
(๑) จัดทำแผนกำรปฏิบัติงำนและป้องกันอันตรำยที่อำจเกิดขึ้นจำกกำรทำงำน และติดประกำศหรือแจ้งให้ลูกจ้ำงทรำบเป็นลำยลักษณ์อักษร
(๒) จัดทำแผนฉุกเฉินกรณีเกิดภัยจำกธรรมชำติหรือเหตุอื่นอันอำจก่อให้เกิดอันตรำยใน งำนก่อสร้ำงในน้ ำ และจัดให้มีกำรอบรมและฝึกซ้อมตำมแผนฉุกเฉินนั้น
(๓) จัดให้มีอุปกรณ์ช่วยชีวิตตำมข้อกำหนดของกรมเจ้ำท่ำหรือหน่วยงำนอื่น เช่น ชูชีพ เข็มขัดนิรภัย สำยชูชีพ และอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคลอื่น ๆ โดยมีจำนวนไม่น้อยกว่ำ จำนวนลูกจ้ำงซึ่งทำงำนก่อสร้ำงในน้ ำ
(๔) จัดให้มีกำรตรวจสอบกำรขึ้นลงของระดับน้ ำอย่ำงสม่ ำเสมอ เว้นแต่สภำพของพื้นที่ ไม่มีกำรขึ้นลงของระดับน้ ำ
ข้อ ๖๐ ในกรณีที่มีกำรใช้บริภัณฑ์ไฟฟ้ำในงำนก่อสร้ำงในน้ ำ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีและ ดูแลให้บริภัณฑ์ไฟฟ้ำนั้นเป็นชนิดที่สำมำรถป้องกันน้ ำและควำมชื้นซึ่งอำจทำให้เกิดไฟฟ้ำลัดวงจรหรือ ในกรณีที่มีกำรทำงำนที่มีไอระเหยของสำรเคมีที่มีควำมไวไฟต้องมีมำตรกำรที่ป้องกันกำรลุกไหม้ หรือกำรระเบิดจำกสำรเคมีนั้น
ข้อ ๖๑ ในกำรทำงำนบนแคร่ลอย นั่งร้ำน หรือส่วนของสิ่งก่อสร้ำงเหนือพื้นน้ ำ นำยจ้ำง ต้องดำเนินกำร ดังต่อไปนี้
(๑) ยึดโยงหรือติดตรึงโครงสร้ำงรองรับและโครงเครื่องจักร รวมทั้งอุปกรณ์ที่ติดตั้ง บนแคร่ลอย นั่งร้ำน หรือส่วนของสิ่งก่อสร้ำงให้มั่นคงปลอดภัย
(๒) จัดทำและดูแลสะพำนทำงเดินและบันไดเชื่อมต่อระหว่ำงแคร่ลอยกับฝั่ง หรือสถำนที่อื่น ที่อยู่ใกล้เคียงให้มั่นคงปลอดภัย พร้อมจัดให้มีรำวกันตกตำมมำตรฐำนของสมำคมวิศวกรรมสถำน แห่งประเทศไทย ในพระบรมรำชูปถัมภ์ ตลอดทำงเดินหรือบันไดนั้น
(๓) ดูแลให้เกิดควำมปลอดภัยและรักษำควำมสะอำดพื้นแคร่ลอย นั่งร้ำน หรือส่วนของ สิ่งก่อสร้ำงตลอดเวลำทำงำน
(๔) ควบคุมให้ลูกจ้ำงสวมใส่ชูชีพตลอดเวลำทำงำน และถ้ำมีกำรทำงำนในเวลำกลำงคืน ชูชีพนั้นต้องติดพรำยน้ ำหรือวัสดุเรืองแสงด้วย
ข้อ ๖๒ กำรรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงที่ต้องขออนุญำตตำมกฎหมำยว่ำด้วยกำรควบคุมอำคำร นำยจ้ำงต้องเก็บเอกสำรหลักฐำนกำรอนุญำตนั้นไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบ และนำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรกำหนดขั้นตอนและวิธีกำรรื้อถอนหรือทำลำยให้เหมำะสมกับลักษณะงำน จัดให้มีกำรอบรมหรือชี้แจงลูกจ้ำงเกี่ยวกับขั้นตอนและวิธีกำรรื้อถอนหรือทำลำยก่อนที่จะเริ่มปฏิบัติงำน และควบคุมดูแลกำรทำงำนของลูกจ้ำงให้มีควำมปลอดภัย และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้ พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๖๓ กำรรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงที่ไม่ต้องขออนุญำตตำมกฎหมำยว่ำด้วย กำรควบคุมอำคำร นำยจ้ำงต้องกำหนดขั้นตอนและวิธีกำรรื้อถอนหรือทำลำยให้เหมำะสมกับลักษณะงำน รวมทั้งจัดกำรอบรมหรือชี้แจงลูกจ้ำงก่อนที่จะเริ่มปฏิบัติงำน เพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยแก่ลูกจ้ำง และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๖๔ กำรรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำง นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรเพื่อควำมปลอดภัย ดังต่อไปนี้
(๑) ตัดไฟฟ้ำ ก๊ำซ ประปำ ไอน้ ำ หรือพลังงำนอย่ำงอื่นที่ใช้อยู่ในสิ่งที่จะรื้อถอนทำลำย
(๒) ขจัดหรือเคลื่อนย้ำยสำรเคมี ถังก๊ำซ วัตถุไวไฟ วัตถุระเบิด หรือวัตถุอันตรำยอื่น ๆ ที่คล้ำยคลึงกันให้ออกจำกบริเวณที่ทำกำรรื้อถอนหรือทำลำยให้ถูกวิธีและปลอดภัย
(๓) นำวัสดุแหลมคม กระจก หรือวัสดุอื่นที่อำจหลุดร่วงหรือแตกได้ง่ำยออกให้หมด ก่อนกำรรื้อถอนทำลำย
(๔) จัดให้มีแผงรับวัสดุที่อำจร่วงหล่นจำกกำรรื้อถอนหรือทำลำยนั้น และแผงรับ วัสดุดังกล่ำวต้องมีควำมมั่นคงแข็งแรงและขนำดใหญ่เพียงพอที่จะสำมำรถรองรับวัสดุที่ร่วงหล่นได้ อย่ำงปลอดภัย
(๕) จัดให้มีหลังคำที่มีควำมมั่นคงแข็งแรงครอบตลอดทำงเดินบริเวณรอื้ ถอน หรือวิธีกำรอื่นใด ที่เหมำะสมกรณีต้องเดินใกล้บริเวณพื้นที่ที่มีงำนรื้อถอนหรือทำลำย
(๖) จัดให้มีกำรฉีดน้ ำหรือใช้วิธีอื่นที่เหมำะสมเพื่อป้องกันหรือขจัดฝุ่นตลอดเวลำทำงำน ในกรณีที่มีควำมจำเป็นต้องใช้ไฟฟ้ำ น้ ำ หรือพลังงำนอย่ำงอื่นในระหว่ำงกำรรื้อถอนหรือ ทำลำย นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยในกำรใช้สิ่งเหล่ำนั้น
ข้อ ๖๕ ในกรณีที่รื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงด้วยวัตถุระเบิด นำยจ้ำงต้องจัดให้มี ผู้ชำนำญกำรด้ำนวัตถุระเบิด และวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ด้ำนกำรรื้อถอนหรือทำลำยด้วยวัตถุระเบิด เป็นผู้ควบคุมงำนและกำหนดวิธีป้องกันอันตรำยตลอดเวลำทำงำน
ข้อ ๖๖ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรขนย้ำยวัสดุที่รื้อถอนหรือทำลำยแล้วออกจำกบริเวณ ที่รื้อถอนทำลำย หรือจัดเก็บให้ปลอดภัย ในกรณีที่มีกำรขนย้ำยวัสดุที่รื้อถอนหรือทำลำยในที่ต่ำงระดับ ให้กระทำอย่ำงเหมำะสมกับ สภำพของวัสดุที่รื้อถอนหรือทำลำย โดยวิธีที่ปลอดภัย และนำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรเพื่อป้องกัน อันตรำย
ข้อ ๖๗ ในกรณีที่ปรำกฏกำรเคลื่อนตัวของสิ่งที่กำลังรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำง หรือมีสิ่งบอกเหตุหรือพฤติกำรณ์ที่อำจจะทำให้เกิดอันตรำยแก่ลูกจ้ำง นำยจ้ำงต้องสั่งให้หยุดกำรทำงำน และให้เคลื่อนย้ำยลูกจ้ำงออกจำกบริเวณนั้นทันที เว้นแต่เป็นกำรทำงำนเพื่อบรรเทำอันตรำยที่อำจเกิดขึ้น ในกรณีเช่นนี้ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยเป็นกรณีพิเศษด้วย ให้ไว้ ณ วนั ที่ 16 กุมภำพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖4 สุชำติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงำน
หมำยเหตุ :- เหตุผลในกำรประกำศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้ นำยจ้ำงบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำนให้เป็นไปตำมมำตรฐำนที่กำหนดในกฎกระทรวง และเพื่อให้กำรทำงำนเกี่ยวกับงำนก่อสร้ำง มีมำตรฐำนอันจะทำให้ลูกจ้ำงมีควำมปลอดภัยในกำรทำงำนมำกขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
กำหนดมาตรการติดตั้ง ใช้งาน ตรวจสอบ และทดสอบเครื่องจักร ปั้นจั่น หม้อน้ำ ภาชนะรับความดัน และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง
กำหนดมำตรฐำนในกำรบรหิ ำร จดั กำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชวี อนำมัย และสภำพแวดลอ้ มในกำรทำ งำนเกี่ยวกับเครื่องจกั ร ปนั้ จั่น และหม้อนำ
อำศัยอำนำจตำมควำมในมำตรำ ๕ วรรคหนึ่ง และมำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญตัิ ควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงำน ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี
ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้ำสิบวันนับแต่วันประกำศในรำชกิจจำนุเบกษำ เป็นต้นไป
ข้อ ๒ ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำรและกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องจักร ปั้นจั่น และหม้อนำ พ.ศ. ๒๕๕๒
ข้อ ๓ ในกฎกระทรวงนี “เครื่องจักร” หมำยควำมว่ำ สิ่งที่ประกอบด้วยชิ นส่วนหลำยชิ นสำหรับก่อกำเนิดพลังงำน เปลี่ยนหรือแปลงสภำพพลังงำน หรือส่งพลังงำน ทั งนี ด้วยกำลังนำ ไอนำ เชื อเพลิง ลม ก๊ำซ แสงอำทิตย์ ไฟฟ้ำ หรือพลังงำนอื่น และหมำยควำมรวมถึงเครื่องอุปกรณ์ ล้อตุนกำลัง รอก สำยพำน เพลำ เฟือง หรือสิ่งอื่นที่ทำงำนสัมพันธ์กัน รวมทั งเครื่องมือกล “เครื่องป้องกันอันตรำยจำกเครื่องจักร” หมำยควำมว่ำ ส่วนประกอบหรืออุปกรณ์ที่ออกแบบ หรือติดตั งไว้ในบริเวณที่อำจเป็นอันตรำยจำกเครื่องจักรเพื่อช่วยป้องกันอันตรำยแก่บุคคลที่ควบคุมหรือ อยู่ในบริเวณใกล้เคียง “เครื่องปั๊มโลหะ” หมำยควำมว่ำ เครื่องจักรที่ใช้สำหรับกำรปั๊ม ตัด อัด เฉือน หรือขึ นรูป ชิ นส่วนโลหะหรือวัสดุอื่น “รถยก” หมำยควำมว่ำ รถที่ติดตั งอุปกรณ์ใช้สำหรับกำรยกหรือเคลื่อนย้ำยสิ่งของ เช่น ฟอร์คลิฟต์ (forklift) หรือรถที่ทำงำนในลักษณะเดียวกัน “ลิฟต์โดยสำร” หมำยควำมว่ำ เครื่องจักรใช้สำหรับบุคคลโดยสำรหรือขนส่งวัสดุสิ่งของขึ นลง ระหว่ำงชั นต่ำง ๆ ของอำคำร ยำนพำหนะ หรือโครงสร้ำงอื่น
“ลิฟต์ขนส่งวัสดุ” หมำยควำมว่ำ เครื่องจักรใช้เฉพำะขนส่งวัสดุสิ่งของขึ นลงระหว่ำงชั นต่ำง ๆ ของอำคำร ยำนพำหนะ หรือโครงสร้ำงอื่นที่ไม่ใช้สำหรับบุคคลโดยสำร “เครื่องจักรสำหรับใช้ในกำรยกคนขึ นทำงำนบนที่สูง” หมำยควำมว่ำ เครื่องจักรที่ออกแบบ เฉพำะใช้สำหรับยก เคลื่อนย้ำยคนขึ นไปทำงำนบนที่สูงหรือที่ต่ำงระดับอย่ำงปลอดภัย เช่น รถกระเช้ำ กระเช้ำแขวน หรือกระเช้ำแบบกรรไกร “รอก” หมำยควำมว่ำ อุปกรณ์ผ่อนแรงมีลักษณะคล้ำยล้อเพื่ออำนวยควำมสะดวกในกำร เคลื่อนย้ำยสิ่งของ โดยร้อยไว้กับเชือก โซ่ หรือลวดสลิง “ปั้นจั่น” หมำยควำมว่ำ เครื่องจักรที่ใช้ยกสิ่งของขึ นลงตำมแนวดิ่ง และเคลื่อนย้ำยสิ่งของ เหล่ำนั นในลักษณะแขวนลอยไปตำมแนวรำบ “ปั้นจั่นชนิดอยู่กับที่” หมำยควำมว่ำ ปั้นจั่นที่ประกอบด้วยอุปกรณ์ควบคุม และเครื่องต้นกำลัง อยู่ในตัว ซึ่งติดตั งอยู่บนหอสูง ขำตั ง หรือบนล้อเลื่อน “ปั้นจั่นชนิดเคลื่อนที่” หมำยควำมว่ำ ปั้นจั่นที่ประกอบด้วยอุปกรณ์ควบคุม และเครื่องต้นกำลัง อยู่ในตัว ซึ่งติดตั งอยู่บนยำนพำหนะที่ขับเคลื่อนได้ “ลวดสลิง” หมำยควำมว่ำ เชือกที่ทำด้วยเส้นลวดหลำยเส้นที่ตีเกลียวหรือพันกันรอบแกนชั นเดียว หรือหลำยชั น “ค่ำควำมปลอดภัย” หมำยควำมว่ำ อัตรำส่วนระหว่ำงแรงดึงที่รับได้สูงสุดต่อแรงดึงที่อนุญำต ให้ใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัย “ผู้บังคับปั้นจั่น” หมำยควำมว่ำ บุคคลซึ่งทำหน้ำที่บังคับกำรทำงำนของปั้นจั่นให้ทำงำน ตำมควำมต้องกำร “ผู้ให้สัญญำณแก่ผู้บังคับปั้นจั่น” หมำยควำมว่ำ บุคคลซึ่งทำหน้ำที่ใช้สัญญำณมือหรือสัญญำณ สื่อสำรชนิดอื่นกับผู้บังคับปั้นจั่น “ผู้ยึดเกำะวัสดุ” หมำยควำมว่ำ บุคคลซึ่งทำหน้ำที่ผูก มัด หรือเกี่ยววัสดุที่ใช้ปั้นจั่นยก “ผู้ควบคุมกำรใช้ปั้นจั่น” หมำยควำมว่ำ บุคคลซึ่งทำหน้ำที่ควบคุมกำรใช้ หรือสั่งกำร ให้ผบู้ ังคับปั้นจั่นปฏิบัติตำม ตลอดจนพิจำรณำนำหนักที่จะทำกำรยกและจัดทำแผนกำรยก “หม้อนำ” (boiler) หมำยควำมว่ำ ภำชนะปิดที่ผลิตนำร้อนหรือไอนำที่มีควำมดันสูงกว่ำ บรรยำกำศโดยใช้ควำมร้อนจำกกำรสันดำปของเชื อเพลิงหรือควำมร้อนจำกพลังงำนอื่น “หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน” (thermal fluid heater) หมำยควำมว่ำ ภำชนะที่ภำยในบรรจุของเหลวที่มีคุณสมบัติในกำรรับและถ่ำยเทควำมร้อนได้ โดยรับควำมร้อนจำกกำร สันดำปของเชื อเพลิงหรือแหล่งควำมร้อนจำกพลังงำนอื่น เพื่อนำไปถ่ำยเทควำมร้อนให้กับอุปกรณ์ แลกเปลี่ยนควำมร้อนโดยของเหลวจะไหลเวียนตลอดเวลำเพื่อรับและถ่ำยเทควำมร้อนได้อย่ำงต่อเนื่อง
“ภำชนะรับควำมดัน” (pressure vessel) หมำยควำมว่ำ ภำชนะปิดที่มีควำมดันภำยใน ภำชนะและภำยนอกภำชนะแตกต่ำงกันมำกกว่ำ ๕๐ กิโลปำสคำลขึ นไป และให้หมำยควำมรวมถึง ถังปฏิกิริยำ (reactor) แต่ไม่รวมถึงภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน “ภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน” (compressed gas cylinder) หมำยควำมว่ำ ภำชนะรับควำมดัน ที่ใช้สำหรับบรรจุก๊ำซแบบไม่มีตะเข็บขนำดควำมจุตั งแต่ ๐.๕ ลิตร ถึง ๑๕๐ ลิตร และแบบมีตะเข็บ ขนำดควำมจุตั งแต่ ๐.๕ ลิตร ถึง ๕๐๐ ลิตร แต่ไม่รวมถึงภำชนะบรรจุก๊ำซปิโตรเลียมเหลว ก๊ำซธรรมชำติอัด และก๊ำซธรรมชำติเหลว “ผู้ควบคุมหม้อนำหรือหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน” หมำยควำมว่ำ บุคคลซึ่ง นำยจ้ำงจัดให้มีหน้ำที่ควบคุมกำรทำงำนและกำรใช้หม้อนำหรือหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน “กำรตรวจสอบ” หมำยควำมว่ำ กำรตรวจสอบควำมเรียบร้อยของชิ นส่วนหรือกลไกกำรทำงำน ของเครื่องจักร ปั้นจั่น หม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน ภำชนะรับควำมดัน หรือ ภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน “กำรทดสอบ” หมำยควำมว่ำ กำรตรวจสอบ ทดลอง และรับรองกำรใช้งำนชิ นส่วนอุปกรณ์ หรือกลไกกำรทำงำนของอุปกรณ์เพื่อควำมถูกต้องและปลอดภัย โดยบุคคลซึ่งขึ นทะเบียนตำมมำตรำ ๙ หรือนิติบุคคลซึ่งได้รับใบอนุญำตตำมมำตรำ ๑๑ แล้วแต่กรณี “วิศวกร” หมำยควำมว่ำ ผู้ซึ่งได้รับใบอนุญำตเป็นผู้ประกอบวิชำชีพวิศวกรรมควบคุม ตำมกฎหมำยว่ำด้วยวิศวกร
ข้อ ๔ กำรแจ้งตำมข้อ ๙๖ ข้อ ๑๐๙ และข้อ ๑๑๑ ให้เป็นไปตำมแบบและวิธีกำร ที่อธิบดีประกำศกำหนด ซึ่งอย่ำงน้อยต้องกำหนดให้แจ้งด้วยวิธีกำรทำงอิเล็กทรอนิกส์ด้วย
ข้อ ๕ กำรจัดทำคู่มือกำรใช้งำนหรือสำเนำเอกสำรที่กฎกระทรวงนี กำหนดให้ทำเป็นหนังสือ ตำมข้อ ๘ ข้อ ๙ ข้อ ๒๔ ข้อ ๓๔ (๓) ข้อ ๔๓ (๒) ข้อ ๔๕ ข้อ ๔๖ ข้อ ๔๙ (๓) ข้อ ๕๔ (๑)
ข้อ ๕๕ (๒) และ (๘) ข้อ ๕๖ ข้อ ๕๗ ข้อ ๕๘ ข้อ ๖๓ ข้อ ๘๒ (๑) ข้อ ๘๕ ข้อ ๙๑
ข้อ ๙๗ ข้อ ๑๐๕ ข้อ ๑๐๗ ข้อ ๑๑๐ ข้อ ๑๑๓ ข้อ ๑๑๔ และข้อ ๑๑๕ ผู้มีหน้ำที่จัดทำจะทำ ในรูปแบบข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ด้วยก็ได้
ข้อ ๖ นำยจ้ำงต้องดูแลให้ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนเกี่ยวกับเครื่องจักรปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) สวมใส่เครื่องนุ่งห่มให้เรียบร้อยรัดกุม
(๒) ไม่สวมใส่เครื่องประดับที่อำจเกี่ยวโยงกับสิ่งหนึ่งสิ่งใดได้
(๓) รวบผมที่ปล่อยยำวเกินสมควรหรือทำอย่ำงหนึ่งอย่ำงใดให้อยู่ในลักษณะที่ปลอดภัย
ข้อ ๗ ในบริเวณที่มีกำรติดตั ง กำรซ่อมแซม หรือกำรตรวจสอบเครื่องจักรหรือเครื่อง ป้องกันอันตรำยจำกเครื่องจักร นำยจ้ำงต้องติดป้ำยแสดงกำรดำเนินกำรดังกล่ำวโดยใช้เครื่องหมำยหรือ ข้อควำมที่เข้ำใจง่ำยและเห็นได้ชัดเจน รวมทั งจัดให้มีระบบ วิธีกำร หรืออุปกรณ์ป้องกันมิให้เครื่องจักร นั นทำงำน และให้แขวนป้ำย หรือแสดงเครื่องหมำยหรือสัญลักษณ์ห้ำมเปิดสวิตช์ไว้ที่สวิตช์ของ เครื่องจักรด้วย
ข้อ ๘ ในกำรประกอบ กำรติดตั ง กำรทดสอบ กำรใช้ กำรซ่อมแซม กำรบำรุงรักษำ กำรตรวจสอบ กำรรื อถอน หรือกำรเคลื่อนย้ำยเครื่องจักร รถยก ลิฟต์ เครื่องจักรสำหรับใช้ในกำรยกคน ขึ นทำงำนบนที่สูง นำยจ้ำงต้องปฏิบัติตำมรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ หำกไม่มีรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนดังกล่ำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้วิศวกร เป็นผู้จัดทำรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนเป็นหนังสือ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมวรรคหนึ่ง ต้องเป็นภำษำไทยหรือภำษำอื่น ที่ลูกจ้ำงสำมำรถศึกษำและปฏิบัติเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนได้ ในกรณีที่มีกำรเคลื่อนย้ำยเครื่องจักรที่มีนำหนักตั งแต่ ๑ ตันขึ นไปที่อำจก่อให้เกิดอันตรำย โดยสภำพของเครื่องจักร นำยจ้ำงต้องจัดให้มีแผนป้องกันอันตรำยจำกกำรเคลื่อนย้ำยดังกล่ำว และปฏิบัติตำมอย่ำงเคร่งครัด
ข้อ ๙ นำยจ้ำงต้องดูแลให้ลูกจ้ำงซึ่งทำงำนกับเครื่องจักรตรวจสอบเครื่องจักรนั นให้อยู่ ในสภำพใช้งำนได้ดีและปลอดภัยก่อนกำรใช้งำน โดยเครื่องจักรดังต่อไปนี นำยจ้ำงต้องจัดให้มี กำรตรวจสอบประจำปี
(๑) เครื่องจักรที่ใช้ในงำนยกและงำนขนย้ำย ได้แก่ รถยก ระบบสำยพำนลำเลียง
(๒) เครื่องจักรกลที่ใช้ในงำนดินและงำนถนน ได้แก่ รถแทรกเตอร์ รถตัก เครื่องจักรกล สำหรับงำนขุด รถบด รถขูดอุ้มดิน (scraper) รถเกรด (grader) รถปูแอสฟัลท์ติคคอนกรีต (asphaltic concrete paver) รถพ่นยำง (bitumen distributor หรือ sprayer)
(๓) เครื่องจักรที่ใช้ในงำนคอนกรีต ได้แก่ เครื่องผสมคอนกรีต (concrete mixer) เครื่องสั่นคอนกรีต (concrete vibrator) เครื่องปั๊มคอนกรีต (concrete pumping machine) เครื่องยิงคอนกรีต (shotcrete machine) เครื่องพ่นปูนทรำย (mortar sprayer) รถคอนกรีตผสมเสร็จ (transit - mixer truck)
(๔) เครื่องจักรที่ใช้ในงำนฐำนรำก ได้แก่ เครื่องตอกเสำเข็ม เครื่องจักรที่ใช้สำหรับงำนเจำะเสำเข็ม และกำแพงพืด เครื่องอัดนำปูน (cement grouting machine) เครื่องทำเสำเข็มดินผสมซีเมนต์ (soil cement column machine)
(๕) เครื่องจักรที่ใช้ในงำนขุด งำนเจำะ หรืองำนขุดเจำะอุโมงค์ ได้แก่ เครื่องอัดลม (air compressor) เครื่องเจำะหิน (drilling rock machine) เครื่องเจำะอโุ มงค์ (tunnel boring machine) เครื่องดันท่อ (pipe jacking machine) แบ็กโฮ (backhoe) แดร็กไลน์ (dragline) รถตักหน้ำ - ขุดหลัง (front - end loader)
(๖) เครื่องจักรที่ใช้ในงำนรื อถอนทำลำย ได้แก่ เครื่องสกัด (jack hammer) คอนกรีตเบรคเกอร์ (concrete breaker) เครื่องตัดทำลำยโครงสร้ำง (demolition shears)
(๗) เครื่องจักรอื่นที่อำจก่อให้เกิดอันตรำยจำกกำรใช้งำนตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด กำรตรวจสอบตำมวรรคหนึ่ง ต้องมีสำเนำเอกสำรกำรตรวจสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้
ข้อ ๑๐ นำยจ้ำงต้องไม่ใช้หรือยอมให้ลูกจ้ำงใช้เครื่องจักรทำงำนเกินพิกัด หรือขีดควำมสำมำรถ ท่ีกำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๘
ข้อ ๑๑ ในกำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องปั๊มโลหะ เครื่องขัด เครื่องกัด เครื่องตัด เครื่องกลึง เครื่องไส เครื่องเจีย เครื่องเจำะ เครื่องพับ เครื่องม้วน หรือเครื่องจักรอื่นที่อำจก่อให้เกิดอันตรำย จำกกำรใช้งำนได้โดยสภำพตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด นำยจ้ำงต้องจัดให้มีข้อควำมเกี่ยวกับวิธีกำร ทำงำนกับเครื่องจักรนั นติดไว้บริเวณที่ลูกจ้ำงทำงำน
ข้อ ๑๒ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรประเมินอันตรำยของเครื่องจักรที่อำจก่อให้เกิดอันตรำยจำก กำรใช้งำนถึงขั นสูญเสียอวัยวะ ได้แก่ เครื่องจักรประเภทเครื่องบด เครื่องโม่ เครื่องตัดนำแข็ง เครื่องเลื่อยสำยพำน เครื่องเลื่อยวงเดือน เลื่อยยนต์ หรือเครื่องจักรอื่นตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด โดยอย่ำงน้อยต้องประกอบด้วยกำรบ่งชี อันตรำย กำรประเมินควำมเสี่ยง และแผนบริหำรจัดกำรควำมเสี่ยง
ข้อ ๑๓ ในกำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องปั๊มโลหะ เครื่องเชื่อมไฟฟ้ำ เครื่องเชื่อมก๊ำซ หรือ เครื่องจักรชนิดอื่นที่อำจก่อให้เกิดอันตรำยจำกกำรใช้งำนได้โดยสภำพ นำยจ้ำงต้องใช้ลูกจ้ำงซึ่งผ่ำนกำรอบรม เกี่ยวกับขั นตอนและวิธีกำรทำงำนที่ปลอดภัยในกำรทำงำนของเครื่องจักร กำรป้องกันอันตรำยจำกเครื่องจักร รำยละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้ำงอุปกรณ์ กำรตรวจสอบและบำรุงรักษำอุปกรณ์ของเครื่องจักรนั น โดยวิทยำกรซึ่งมีควำมรู้ ควำมเชี่ยวชำญ และประสบกำรณ์กำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องจักรแต่ละประเภท ตำมหลักสูตรที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๑๔ นำยจ้ำงต้องดูแลให้พื นบริเวณรอบเครื่องจักรมีควำมปลอดภัยจำกควำมร้อน แสงสว่ำง เสียง ฝุ่น ฟูมโลหะ สำรเคมีอันตรำย หรือสิ่งกีดขวำง ที่อำจก่อให้เกิดอันตรำยต่อลูกจ้ำงหรือผู้ซึ่งเกี่ยวข้อง
ข้อ ๑๕ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิธีกำรดำเนินกำรเพื่อป้องกันมิให้ลูกจ้ำงได้รับอันตรำยจำกกำรทำงำน เกี่ยวกับเครื่องจักร ดังต่อไปนี
(๑) เครื่องจักรที่ใช้พลังงำนไฟฟ้ำต้องมีระบบหรือวิธีกำรป้องกันกระแสไฟฟ้ำรั่วเข้ำตัว ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องหรือเครื่องจักรและต้องต่อสำยดิน ทั งนี กำรติดตั งระบบป้องกันกระแสไฟฟ้ำรั่วให้เป็นไป ตำมมำตรฐำนของสมำคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมรำชูปถัมภ์
(๒) เครื่องจักรที่ใช้พลังงำนไฟฟ้ำ สำยไฟฟ้ำที่ต่อเข้ำเครื่องจักรต้องเดินมำจำกที่สูง กรณีเดินสำยไฟฟ้ำบนพื นดินหรือฝังดินต้องใช้ท่อร้อยสำยไฟฟ้ำที่แข็งแรงและปลอดภัย
(๓) เครื่องจักรชนิดอัตโนมัติต้องมีสีเครื่องหมำยปิด - เปิด ที่สวิตช์อัตโนมัติตำมหลักสำกล และมีเครื่องป้องกันมิให้สิ่งหนึ่งสิ่งใดกระทบสวิตช์อันเป็นเหตุให้เครื่องจักรทำงำน
(๔) เครื่องจักรที่มีกำรถ่ำยทอดพลังงำนโดยใช้เพลำ สำยพำน รอก เครื่องอุปกรณ์ล้อตุนกำลัง ต้องมีตะแกรงหรือที่ครอบปิดคลุมส่วนที่หมุนได้และส่วนส่งถ่ำยกำลังให้มิดชิด ถ้ำส่วนที่หมุนได้หรือ ส่วนส่งถ่ำยกำลังสูงกว่ำ ๒ เมตร ต้องมีรั วหรือตะแกรงสูงไม่น้อยกว่ำ ๒ เมตร กั นล้อมมิให้บุคคล เข้ำไปได้ในขณะเครื่องจักรกำลังทำงำน สำหรับสำยพำนแขวนลอยหรือสำยพำนโซ่นำยจ้ำงต้องจัดให้มี เครื่องป้องกันอันตรำยจำกเครื่องจักรนั น
(๕) เครื่องจักรที่มีใบเลื่อยวงเดือนหรือใบเลื่อยสำยพำน ต้องจัดให้มีเครื่องป้องกันอันตรำยจำก ใบเลื่อยของเครื่องจักรนั น
(๖) เครื่องจักรที่ใช้เป็นเครื่องลับ ฝน หรือแต่งผิวโลหะแล้วกอ่ ให้เกิดประกำยไฟในขณะทำงำน ต้องมีเครื่องปิดบังประกำยไฟหรือเศษวัสดุในขณะใช้งำนและต้องจัดให้อยู่ห่ำงจำกวัสดุเชื อเพลิง
(๗) เครื่องจักรที่ใช้ในกำรขึ นรูปพลำสติกหรือวัสดุอื่นโดยลักษณะฉีด เป่ำ หรือวิธีกำรอื่น ต้องมีเครื่องป้องกันอันตรำยจำกเครื่องจักรนั น
ข้อ ๑๖ นำยจ้ำงต้องบำรุงรักษำและดูแลเครื่องป้องกันอันตรำยจำกเครื่องจักรให้อยู่ในสภำพ ที่สำมำรถป้องกันอันตรำยได้
ข้อ ๑๗ นำยจ้ำงต้องจัดให้ทำงเดินเข้ำออกจำกพื นที่สำหรับปฏิบัติงำนเกี่ยวกับเครื่องจักร มีควำมกว้ำงไม่น้อยกว่ำ ๘๐ เซนติเมตร
ข้อ ๑๘ นำยจ้ำงต้องจัดทำรั ว คอกกั น หรือเส้นแสดงเขตอันตรำย ณ บริเวณที่ตั ง ของเครื่องจักรให้ลูกจ้ำงเห็นได้ชัดเจน และต้องดูแลไม่ให้ลูกจ้ำงซึ่งไม่เกี่ยวข้องเข้ำไปในบริเวณดังกล่ำว
ข้อ ๑๙ นำยจ้ำงต้องติดตั งเครื่องป้องกันวัสดุตกหล่นบริเวณสำยพำนลำเลียงเพื่อให้เกิด ควำมปลอดภัยแก่ลูกจ้ำง และต้องมีอุปกรณ์ฉุกเฉินที่สำมำรถหยุดกำรทำงำนของสำยพำนได้ทันทีติดตั ง ไว้ในตำแหน่งที่เหมำะสม พร้อมใช้งำน และเห็นได้ชัดเจน
ข้อ ๒๐ นำยจ้ำงต้องควบคุมดแู ลไม่ให้ผู้ซงึ่ ไม่เกยี่ วขอ้ งเขำ้ ไปในบรเิ วณเส้นทำงสำยพำนลำเลียง
ข้อ ๒๑ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรควบคุมดูแลกำรติดตั งเครื่องจักรที่ควบคุมโดยระบบ อิเล็กทรอนิกส์หรือคอมพิวเตอร์ ในบริเวณพื นที่ที่มีกระแสไฟฟ้ำเหนี่ยวนำจนอำจมีผลทำให้กำรทำงำน ของเครื่องจักรผิดปกติและก่อให้เกิดอันตรำยต่อลูกจ้ำง
ข้อ ๒๒ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีเครื่องป้องกันอันตรำยจำกเครื่องปั๊มโลหะ ดังต่อไปนี
(๑) ที่ครอบปิดคลุมบริเวณที่เป็นอันตรำย
(๒) อุปกรณ์ที่สำมำรถหยุดเครื่องปั๊มโลหะได้ทันทีเมื่อส่วนของร่ำงกำยเข้ำใกล้บริเวณที่อำจเป็น อันตรำย
(๓) อุปกรณ์อื่นที่สำมำรถป้องกันมิให้ส่วนของร่ำงกำยเข้ำไปในบริเวณที่อำจเป็นอันตรำย
ข้อ ๒๓ ในกำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องปั๊มโลหะ นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) เครื่องปั๊มโลหะที่ใช้มือป้อนวัสดุ ให้ใช้สวิตช์แบบต้องกดพร้อมกันทั งสองมือเครื่องจึงทำงำน และสวิตช์ต้องห่ำงกันไม่น้อยกว่ำ ๓๐ เซนติเมตร
(๒) เครื่องปั๊มโลหะที่ใช้เท้ำเหยียบเพื่อให้เครื่องปั๊มทำงำน ให้มีที่พักเท้ำโดยมีที่ครอบป้องกัน มิให้ลูกจ้ำงเหยียบโดยไม่ตั งใจ และต้องดูแลมิให้แผ่นที่ใช้เท้ำเหยียบอยู่ในลักษณะที่ลื่นไถลได้
(๓) เครื่องปั๊มโลหะที่ใช้คันโยกเพื่อให้เครื่องปั๊มทำงำน ให้ใช้คันโยกที่มีควำมมั่นคงแข็งแรง และมีสลักบนคันโยกที่สำมำรถป้องกันมิให้เครื่องทำงำนด้วยเหตุบังเอิญได้
(๔) เครื่องปั๊มโลหะที่ใช้นำหนักเหวี่ยง ให้ติดตั งตุ้มนำหนักเหวี่ยงไว้สูงกว่ำศีรษะผู้ปฏิบัติงำน ในระยะตำมที่กำหนดไวใ้ นรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๘ และต้องไม่มีสำยไฟฟำ้ อยู่ในรัศมีของนำหนักเหวี่ยง
ข้อ ๒๔ นำยจ้ำงต้องไม่ดัดแปลง แก้ไข หรือปล่อยให้ลูกจ้ำงเปลี่ยนแปลงสมรรถนะของ เครื่องปั๊มโลหะหรือเครื่องป้องกันอันตรำยจำกเครื่องปั๊มโลหะ เว้นแต่นำยจ้ำงได้จัดให้มีวิศวกรรับรอง ควำมปลอดภัย และต้องมีสำเนำเอกสำรกำรรับรองไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๒๕ นำยจ้ำงต้องติดตั งเครื่องปั๊มโลหะในพื นที่ที่มั่นคงแข็งแรงและไม่ก่อให้เกิด กำรสั่นสะเทือน
ข้อ ๒๖ ก่อนใช้งำนเครื่องเชื่อมไฟฟ้ำและเครื่องเชื่อมก๊ำซ นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) จัดให้มีเครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ำยได้ติดตั งไว้ในบริเวณใกล้เคียงที่สำมำรถนำมำใช้ ดับเพลิงได้ทันที
(๒) จัดให้มีอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคลให้ลูกจ้ำงสวมใส่
(๓) จัดบริเวณที่ปฏิบัติงำนไม่ให้มีวัสดุที่ติดไฟง่ำยวำงอยู่
(๔) จัดให้มีฉำกกั นหรืออุปกรณ์ป้องกันอันตรำยอื่น ๆ ที่เหมำะสมเพื่อป้องกันอันตรำยจำก ประกำยไฟและแสงจ้ำ
(๕) จัดสถำนที่ปฏิบัติงำนให้มีแสงสว่ำงและกำรระบำยอำกำศอย่ำงเหมำะสม
ข้อ ๒๗ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลไม่ให้ลูกจ้ำงหรือผู้ซึ่งไม่เกี่ยวข้องเข้ำไปในบริเวณที่มีกำรทำงำน ด้วยเครื่องเชื่อมไฟฟ้ำหรือเครื่องเชื่อมก๊ำซ
ข้อ ๒๘ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรด้ำนควำมปลอดภัยและควบคุมดูแลให้ลูกจ้ำงปฏิบัติ โดยเคร่งครัด เมื่อใช้เครื่องเชื่อมไฟฟ้ำหรือเครื่องเชื่อมก๊ำซกับภำชนะบรรจุสำรไวไฟ หรือในบริเวณ ที่อำจก่อให้เกิดอันตรำยจำกกำรระเบิด เพลิงไหม้หรือไฟลำมจำกก๊ำซนำมัน หรือวัตถุไวไฟอื่น
ข้อ ๒๙ ในกำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องเชื่อมไฟฟ้ำ นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) จัดให้มีกำรใช้สำยดินของวงจรเชื่อม หัวจับสำยดินวงจรเชื่อม สำยเชื่อม และหัวจับลวดเชื่อม ตำมขนำดและมำตรฐำนที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๘
(๒) จัดสำยไฟฟ้ำและสำยดินให้ห่ำงจำกกำรบดทับของยำนพำหนะ นำ หรือที่ชื นแฉะ หำกไม่สำมำรถหลีกเลี่ยงได้ต้องจัดให้มีอุปกรณ์เพื่อป้องกันควำมเสียหำย และไม่ให้เกิดอันตรำยจำก อุปกรณ์ดังกล่ำว ควำมในวรรคหนึ่งมิให้นำมำใช้บังคับแก่กำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องเชื่อมไฟฟ้ำที่ต้องปฏิบัติงำนใต้นำ
ข้อ ๓๐ ในกำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องเชื่อมก๊ำซ นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) ติดตั งและตรวจสอบอุปกรณ์ควบคุมควำมดัน และมำตรวัดควำมดันที่เหมำะสมถูกต้องกับ ชนิดของก๊ำซตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๘
(๒) ตรวจสอบกำรรั่วไหล กำรหลุดหลวม กำรสึกหรอของอุปกรณ์ หรือสภำพที่ไม่ปลอดภัย ทุกครั งก่อนกำรใช้งำน หำกพบว่ำไม่ปลอดภัยต้องทำกำรแก้ไข
(๓) จัดทำเครื่องหมำย สี หรือสัญลักษณ์ที่ท่อส่งก๊ำซ หัวเชื่อม หรือหัวตัดให้เป็นแบบ และชนิดเดียวกัน
ข้อ ๓๑ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีอุปกรณ์กันเปลวไฟย้อนกลับติดไว้ระหว่ำงหัวเชื่อม หัวตัด หรือหัวเผำกับถังบรรจุก๊ำซออกซิเจน และถังบรรจุก๊ำซไวไฟขณะใช้งำน ในกำรต่อถังบรรจุก๊ำซไวไฟหลำยถังเข้ำด้วยกัน นำยจ้ำงต้องจัดให้มีอุปกรณ์กันเปลวไฟย้อนกลับ ติดไว้ระหว่ำงท่อร่วมกับอุปกรณ์ควบคุมควำมดัน
ข้อ ๓๒ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรด้ำนควำมปลอดภัยเกี่ยวกับถังบรรจุก๊ำซ ดังต่อไปนี
(๑) จัดให้มีกำรยึดถังป้องกันถังล้ม เช่น คล้องโซ่
(๒) มีอุปกรณ์ป้องกันวำล์ว เช่น โกร่งกำบัง หรือฝำครอบวำล์วปิดขณะไม่ได้ใช้ก๊ำซ
(๓) ป้องกันมิให้ถังเกิดกำรสั่นสะเทือนอันอำจก่อให้เกิดอันตรำยได้
(๔) กำรจัดเก็บถังบรรจุก๊ำซให้เป็นไปตำมกฎกระทรวงว่ำด้วยกำรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับ กำรป้องกันและระงับอัคคีภัย
ข้อ ๓๓ นำยจ้ำงต้องใช้ถังบรรจุก๊ำซที่มีกำรติดตั งกลอุปกรณ์นิรภัยแบบระบำยตำมมำตรฐำน ผลิตภัณฑ์อุตสำหกรรม รวมทั งดูแลให้อยู่ในสภำพพร้อมใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัย
ข้อ ๓๔ ในกำรทำงำนเกี่ยวกับรถยก นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) จัดให้มีโครงหลังคำของรถยกที่มั่นคงแข็งแรง สำมำรถป้องกันอันตรำยจำกวัสดุตกหล่นได้ เว้นแต่รถยกที่ออกแบบมำให้ยกวัสดุสิ่งของที่มีควำมสูงไม่เกินศีรษะของผู้ขับขี่
(๒) จัดให้มีป้ำยบอกพิกัดนำหนักยกอย่ำงปลอดภัยตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๘ ไว้ที่รถยก พร้อมทั งติดตั งป้ำยเตือนให้ระวัง
(๓) ตรวจสอบรถยกให้มีสภำพใช้งำนได้ดีและปลอดภัยก่อนกำรใช้งำนทุกครั ง และต้องมีสำเนำ เอกสำรกำรตรวจสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
(๔) จัดให้มีสัญญำณเสียงหรือแสงไฟเตือนภัยในขณะทำงำนตำมควำมเหมำะสมของกำรใช้งำน
(๕) จัดให้มีอุปกรณ์ช่วยกำรมองเห็นตำมสภำพในกำรทำงำน เช่น กระจกมองข้ำง
(๖) ให้ลูกจ้ำงซึ่งทำหน้ำที่ขับรถยกชนิดนั่งขับสวมใส่เข็มขัดนิรภัยในขณะทำงำนบนรถตลอดเวลำ
ข้อ ๓๕ นำยจ้ำงต้องไม่ดัดแปลงหรือกระทำกำรใดกับรถยกที่มีผลทำให้ควำมปลอดภัยในกำร ทำงำนลดลง เว้นแต่กรณีทนี่ ำยจ้ำงดัดแปลงรถยกเพื่อใช้ก๊ำซปิโตรเลียมเหลวเปน็ เชื อเพลิง และได้ปฏบิ ตัิ ตำมกฎหมำยว่ำด้วยโรงงำนแล้ว ขอ้ ๓๖ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลบริเวณที่มีกำรเติมประจุไฟฟ้ำแบตเตอรี่สำหรับรถยก ที่ใช้ไฟฟ้ำให้อยู่ห่ำงจำกบริเวณที่ลูกจ้ำงทำงำนได้อย่ำงปลอดภัย และจัดให้มีมำตรกำรเกี่ยวกับ กำรระบำยอำกำศเพื่อป้องกันกำรสะสมของไอกรด และไอระเหยของไฮโดรเจนจำกกำรประจุไฟฟ้ำ
ข้อ ๓๗ นำยจ้ำงต้องตีเส้นช่องทำงเดินรถยกบริเวณภำยในอำคำรหรือกำหนดเส้นทำงเดิน รถยกในบริเวณอื่นที่มีกำรใช้รถยกเป็นประจำ
ข้อ ๓๘ นำยจ้ำงต้องติดตั งกระจกนูนหรือวัสดุอื่นที่มีคุณสมบัติคล้ำยกันไว้ที่บริเวณทำงแยก หรือทำงโค้งที่มองไม่เห็นเส้นทำงข้ำงหน้ำ
ข้อ ๓๙ นำยจ้ำงต้องจัดทำงเดินรถยกให้มีควำมมั่นคงแข็งแรง และสำมำรถรองรับนำหนักรถ รวมทั งนำหนักบรรทุกของรถยกได้อย่ำงปลอดภัย
ข้อ ๔๐ นำยจ้ำงต้องจัดให้ลูกจ้ำงซึ่งจะทำหน้ำที่เป็นผู้ขับรถยก ผ่ำนกำรฝึกอบรมเกี่ยวกับ กำรใช้รถยกแต่ละประเภท ควำมปลอดภัยในกำรขับรถยก กำรตรวจสอบและบำรุงรักษำรถยก
โดยวิทยำกรซึ่งมีควำมรู้ ควำมเชี่ยวชำญ และประสบกำรณ์กำรทำงำนเกี่ยวกับรถยก ตำมหลักสูตร ที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๔๑ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลกำรนำรถยกไปใช้ปฏิบัติงำนใกล้สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำ ที่มีแรงดันไฟฟ้ำ โดยต้องมีระยะห่ำงเพื่อควำมปลอดภัย ดังต่อไปนี
(๑) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำไม่เกิน ๖๙ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๓.๑ เมตร
(๒) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดนั ไฟฟ้ำเกิน ๖๙ กิโลโวลต์แต่ไม่เกนิ ๑๑๕ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๓.๓ เมตร
(๓) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำเกิน ๑๑๕ กิโลโวลต์แต่ไม่เกิน ๒๓๐ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๔ เมตร
(๔) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำเกิน ๒๓๐ กิโลโวลต์แต่ไม่เกิน ๕๐๐ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๖ เมตร
ข้อ ๔๒ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลไม่ให้บุคคลอื่นนอกจำกผู้ขับรถยกโดยสำรหรือขึ นไป บนส่วนหนึ่งส่วนใดของรถยก
ข้อ ๔๓ ในกรณีที่มีลิฟต์โดยสำร นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) ติดตั งลิฟต์ไว้ในที่มั่นคงแข็งแรงและปลอดภัย
(๒) จัดให้มีกำรตรวจสอบควำมพร้อมของลิฟต์ทุกวัน หำกส่วนใดชำรุดเสียหำยต้องซ่อมแซม ให้เรียบร้อยก่อนกำรใช้งำน และต้องมีสำเนำเอกสำรกำรตรวจสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้
(๓) จัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำย และติดป้ำยห้ำมใช้ลิฟต์ให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องเห็นได้ชัดเจน ในระหว่ำงที่มีกำรทดสอบ ตรวจสอบ ซ่อมแซม หรือบำรุงรักษำลิฟต์
(๔) จัดให้มีระบบสัญญำณเตือน และมีอุปกรณ์ตัดระบบกำรทำงำนของลิฟต์ เมื่อมีกำรใช้ลิฟต์ บรรทุกนำหนักเกินพิกัดที่ผู้ผลิตกำหนด
(๕) จัดให้มีมำตรกำรป้องกันมิให้ลิฟต์เคลื่อนที่ ในกรณีที่ประตูลิฟต์ยังไม่ปิด
(๖) จัดทำคำแนะนำและวิธีกำรใช้ลิฟต์ และกำรขอควำมช่วยเหลือติดไว้ในห้องลิฟต์
(๗) จัดให้มีระบบกำรติดต่อกับภำยนอกห้องลิฟต์และสัญญำณแจ้งเหตุขัดข้อง
(๘) จัดทำคำแนะนำและวิธีกำรให้ควำมช่วยเหลือติดไว้ในห้องเครื่องต้นกำลัง และห้องผู้ดูแลลิฟต์
(๙) จัดทำข้อห้ำมใช้ลิฟต์ ติดไว้ที่ข้ำงประตูลิฟต์ด้ำนนอกทุกชั น
(๑๐) จัดทำป้ำยบอกพิกัดนำหนักและจำนวนคนโดยสำรได้อย่ำงปลอดภัยติดตั งไว้ในห้องลิฟต์
(๑๑) จัดให้มีระบบไฟส่องสว่ำงและระบบระบำยอำกำศที่เพียงพอภำยในห้องลิฟต์ ทั งในขณะ ใช้งำนปกติและกรณีฉุกเฉิน
ข้อ ๔๔ ในกรณีที่มีลิฟต์ขนส่งวัสดุ นำยจ้ำงต้องปฏิบัติตำมข้อ ๔๓ (๑) (๒) (๓) (๔) และ (๕) และจัดทำป้ำยบอกพิกัดนำหนักวัสดุสิ่งของที่บรรทุกได้อย่ำงปลอดภัยตำมที่ผู้ผลิตกำหนด และป้ำย ห้ำมโดยสำร ติดไว้ในจุดที่เห็นได้ชัดเจนภำยในห้องลิฟต์และนอกประตูลิฟต์ทุกชั น รวมทั งกำหนดมำตรกำร เกี่ยวกับกำรดูแลวัสดุที่ขนส่งเพื่อป้องกันไม่ให้วัสดุเคลื่อนที่และมำตรกำรป้องกันกำรติดขัดของห้องลิฟต์
ข้อ ๔๕ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทดสอบชิ นส่วนและอุปกรณ์ของลิฟต์หลังจำกติดตั ง และ เมื่อมีกำรใช้งำน อย่ำงน้อยปีละหนึ่งครั ง ทั งนี กำรทดสอบกำรรับนำหนักของลิฟต์ต้องไม่น้อยกว่ำ ร้อยละ ๑๐๐ ของนำหนักกำรใช้งำนสูงสุดที่ผู้ผลิตกำหนด ให้นำยจ้ำงปิดประกำศผลกำรทดสอบที่อย่ำงน้อยต้องมีรำยละเอียดประกอบด้วยวัน เดือน ปี ที่มีกำรทดสอบ วัน เดือน ปีที่กำรรับรองหมดอำยุ และรำยชื่อผู้ทดสอบไว้ในห้องลิฟต์ให้เห็นได้ชัดเจน และต้องมีสำเนำเอกสำรกำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๔๖ นำยจ้ำงต้องตรวจสอบระบบควำมปลอดภัยและระบบกำรทำงำนของลิฟต์เป็นประจำ ทุกเดือน และต้องมีสำเนำเอกสำรกำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๔๗ นำยจ้ำงต้องจัดให้ลวดสลิงที่ใช้สำหรับลิฟต์ขนส่งวัสดุมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๕ ในกรณีใช้โซ่ต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๔ และลวดสลิงที่ใช้สำหรับลิฟต์โดยสำรมีค่ำควำมปลอดภัย ไม่น้อยกว่ำ ๑๐
ข้อ ๔๘ นำยจ้ำงต้องไม่ใช้ลวดสลิงที่มีลักษณะตำมข้อ ๘๖ กับลิฟต์
ข้อ ๔๙ ในกำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องจักรสำหรับใช้ในกำรยกคนขึ นทำงำนบนที่สูง นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) จัดให้มีกำรป้องกันกำรตกจำกที่สูงตำมกฎกระทรวงว่ำด้วยกำรกำหนดมำตรฐำนในกำร บริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ในสถำนที่ที่มีอันตรำยจำกกำรตกจำกที่สูงและที่ลำดชันจำกวัสดุกระเด็น ตกหล่น และพังทลำย และจำกกำรตกลงไปในภำชนะเก็บหรือรองรับวัสดุ
(๒) จัดให้มีป้ำยบอกพิกัดนำหนักและจำนวนคนที่สำมำรถยกได้อย่ำงปลอดภัย
(๓) ตรวจสอบสภำพเครื่องจักรสำหรับใช้ในกำรยกคนขึ นทำงำนบนที่สูงและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง ให้มีสภำพใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัยก่อนกำรใช้งำนทุกครั ง และต้องมีสำเนำเอกสำรกำรตรวจสอบไว้ให้ พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
(๔) จัดให้มีสัญญำณเสียงหรือแสงไฟเตือนภัยขณะทำงำนตำมควำมเหมำะสมของกำรใช้งำน
(๕) จัดให้มีอุปกรณ์ตัดระบบกำรทำงำนเมื่อมีกำรใช้งำนเกินพิกัดที่ผู้ผลิตกำหนด และต้อง ตรวจสอบให้อุปกรณ์ดังกล่ำวอยู่ในสภำพที่สำมำรถทำงำนได้ตลอดเวลำ
ข้อ ๕๐ นำยจ้ำงต้องไม่ดัดแปลงหรือกระทำกำรใดกับเครื่องจักรสำหรับใช้ในกำรยกคน ขึ นทำงำนบนที่สูงที่มีผลทำให้ควำมปลอดภัยในกำรทำงำนลดลง
ข้อ ๕๑ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลบริเวณที่มีกำรเติมประจุไฟฟ้ำแบตเตอรี่เครื่องจักรสำหรับ ใช้ในกำรยกคนขึ นทำงำนบนที่สูงที่ใช้ไฟฟ้ำให้อยู่ห่ำงจำกบริเวณที่ลูกจ้ำงทำงำนได้อย่ำงปลอดภัย และจัดให้มีมำตรกำรเกี่ยวกับกำรระบำยอำกำศเพื่อป้องกันกำรสะสมของไอกรด และไอระเหย ของไฮโดรเจนจำกกำรประจุไฟฟ้ำ
ข้อ ๕๒ ในกำรทำงำนบนเครอื่ งจักรสำหรับใช้ในกำรยกคนขึ นทำงำนบนที่สูงที่มกี ำรเคลื่อนย้ำย เครื่องจักรนั นไปตำมแนวระนำบ นำยจ้ำงต้องจัดให้พื นที่ที่เป็นเส้นทำงกำรเคลื่อนย้ำยมีควำมแข็งแรง รำบเรียบ ไม่ต่ำงระดับ และปรับระดับของเครื่องจักรดังกล่ำวให้อยู่ในตำแหน่งที่ผู้ผลิตกำหนดหรือ ในตำแหน่งที่ปลอดภัย
ข้อ ๕๓ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรอบรมลูกจ้ำงเกี่ยวกับกำรปฏิบัติตำมรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนเครื่องจักรสำหรับใช้ในกำรยกคนขึ นทำงำนบนที่สูงเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำน
ข้อ ๕๔ ในกำรใช้งำนเครื่องจักรสำหรับใช้ในกำรยกคนขึ นทำงำนบนที่สูงแบบแขวน นำยจ้ำง ต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) จัดให้มีกำรทดสอบชิ นส่วนและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องภำยหลังกำรติดตั ง และต้องมีสำเนำ เอกสำรกำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
(๒) ต้องใช้ลวดสลิงที่มีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๑๐ และไม่เป็นลวดสลิงที่มีลักษณะ ตำมข้อ ๘๖
ข้อ ๕๕ ในกำรใช้รอกโยก รอกมือสำว รอกหำงปลำ รอกไฟฟ้ำหรือรอกที่ใช้พลังงำนอื่น หรือรอกชนิดอื่นที่มีกำรใช้งำนลักษณะเดียวกัน นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) ติดตั งรอกไว้ในที่มั่นคงแข็งแรงและปลอดภัย
(๒) จัดให้มีกำรตรวจสอบควำมพร้อมของรอกทุกวัน หำกส่วนใดชำรุดเสียหำยต้องซ่อมแซม ให้เรียบร้อยก่อนใช้งำน และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
(๓) จัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยและติดป้ำยห้ำมใช้รอกให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องเห็นได้ชัดเจน ในระหว่ำงที่มีกำรทดสอบ กำรซ่อมบำรุง และกำรตรวจสอบรอก
(๔) จัดให้มีป้ำยบอกขนำดพิกัดนำหนักยกอย่ำงปลอดภัยตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียด คุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๘ ไว้ที่รอก พร้อมทั งติดตั งป้ำยเตือนให้ระวัง
(๕) ไม่ใช้ลวดสลิงที่มีลักษณะตำมข้อ ๘๖ กับรอก
(๖) อุปกรณ์สำหรับกำรผูกมัดหรือยึดโยงวัสดุสิ่งของต้องมีค่ำควำมปลอดภัยที่กำหนดตำมข้อ ๘๙
(๗) ควบคุมดูแลไม่ให้บุคคลใดเกำะเกี่ยวไปกับส่วนหนึ่งส่วนใดของรอกหรือไปกับวัสดุสิ่งของ ที่ทำกำรยก หรืออยู่ภำยใต้วัสดุสิ่งของที่ทำกำรยกหรือบริเวณที่ใช้รอกที่อำจก่อให้เกิดอันตรำยได้
(๘) รอกที่มีขนำดพิกัดนำหนักยกตั งแต่ ๑ ตันขึ นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทดสอบ ส่วนประกอบและอุปกรณ์ของรอกเพื่อให้ใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัยอย่ำงน้อยปีละหนึ่งครั ง และต้องมี สำเนำเอกสำรกำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๕๖ ในกำรประกอบ กำรติดตั ง กำรทดสอบ กำรใช้ กำรซ่อมแซม กำรบำรุงรักษำ กำรตรวจสอบ กำรรื อถอนปั้นจั่นหรืออุปกรณ์อื่นของปั้นจั่น นำยจ้ำงต้องปฏิบัติตำมรำยละเอียด คุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ หำกไม่มีรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำน ดังกล่ำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้วิศวกรเป็นผู้จัดทำรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำน เป็นหนังสือ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมวรรคหนึ่งต้องเป็นภำษำไทย หรือภำษำอื่น ที่ลูกจ้ำงสำมำรถศึกษำและปฏิบัติเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนได้
ข้อ ๕๗ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทดสอบกำรติดตั งปั้นจั่นเมื่อติดตั งเสร็จตำมรำยละเอียด คุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๕๖ ตำมแบบที่อธิบดีประกำศกำหนด และต้องมีสำเนำเอกสำร กำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ ในกรณีที่มีกำรหยุดใช้งำนปั้นจั่นตั งแต่หกเดือนขึ นไป ก่อนนำปั้นจั่นมำใช้งำนใหม่ นำยจ้ำง ต้องดำเนินกำรตำมวรรคหนึ่งด้วย
ข้อ ๕๘ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทดสอบส่วนประกอบและอุปกรณ์ของปั้นจั่นอย่ำงน้อย ปีละหนึ่งครั ง ตำมประเภทและลักษณะของงำน ตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือ กำรใช้งำนตำมข้อ ๕๖ ตำมแบบที่อธิบดีประกำศกำหนด และต้องมีสำเนำเอกสำรกำรทดสอบไว้ให้ พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๕๙ ในกำรทำงำนเกี่ยวกับปั้นจั่น นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) ควบคุมให้มีลวดสลิงเหลืออยู่ในม้วนลวดสลิงไม่น้อยกว่ำสองรอบตลอดเวลำที่ปั้นจั่นทำงำน
(๒) จัดให้มีชุดล็อกป้องกันลวดสลิงหลุดจำกตะขอของปั้นจั่นและทำกำรตรวจสอบให้อยู่ใน สภำพที่ใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัย
(๓) จัดให้มีที่ครอบปิดหรือกั นส่วนที่หมุนรอบตัวเอง ส่วนที่เคลื่อนไหวได้ หรือส่วนที่อำจเป็น อันตรำยของปั้นจั่น และให้ส่วนที่เคลื่อนที่ของปั้นจั่นหรือส่วนที่หมุนได้ของปั้นจั่นอยู่ห่ำงจำกสิ่งก่อสร้ำง หรือวัตถุอื่นในระยะที่ปลอดภัย
(๔) จัดให้ลูกจ้ำงสวมใส่เข็มขัดนิรภัยและสำยช่วยชีวิตตลอดเวลำที่ทำงำนบนแขนปั้นจั่นหรือ ชุดสะพำน
(๕) จัดให้มีพื นชนิดกันลื่น รำวกันตก และแผงกันตกระดับพื น สำหรับปั้นจั่นชนิดที่ต้องมี กำรจัดทำพื นและทำงเดิน
(๖) จัดให้มีเครื่องดับเพลิงที่เหมำะสมและพร้อมใช้งำนไว้ที่ห้องบังคับปั้นจั่นหรือตำแหน่ง ที่สำมำรถใช้งำนได้สะดวก
(๗) ติดตั งปั้นจั่นบนฐำนที่มั่นคงโดยวิศวกรเป็นผู้รับรอง
(๘) จัดให้มีกำรติดตั งชุดควบคุมกำรทำงำนเมื่อยกวัสดุขึ นถึงตำแหน่งสูงสุด (upper limit switch) ที่ใช้งำนได้ตำมปกติ
(๙) จัดให้มีชุดควบคุมพิกัดนำหนักยก (overload limit switch) ที่ใช้งำนได้ตำมปกติ
ข้อ ๖๐ ในกำรทำงำนเกี่ยวกับปั้นจั่นที่ใช้เครื่องยนต์ นำยจ้ำงต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) จัดให้มีที่ครอบปิดหรือฉนวนหุ้มท่อไอเสีย
(๒) จัดให้มีถังเก็บเชื อเพลิงและท่อส่งเชื อเพลิงติดตั งอยู่ในลักษณะที่จะไม่เกิดอันตรำย เมื่อเชื อเพลิงหก ล้น หรือรั่วออกมำ
(๓) จัดให้มีมำตรกำรในกำรเก็บและเคลื่อนย้ำยเชื อเพลิงสำรองด้วยควำมปลอดภัย
ข้อ ๖๑ นำยจ้ำงต้องเคลื่อนย้ำยวัตถุไวไฟออกจำกบริเวณที่ใช้ปั้นจั่น เว้นแต่กรณีที่ไม่สำมำรถ เคลื่อนย้ำยได้ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยที่เหมำะสมก่อนให้ลูกจ้ำงปฏิบัติงำน
ข้อ ๖๒ นำยจ้ำงต้องไม่ให้ลูกจ้ำงใช้ปั้นจั่นที่ชำรุดเสียหำยหรืออยู่ในสภำพที่ไม่ปลอดภัย
ข้อ ๖๓ นำยจ้ำงต้องไม่ดัดแปลงหรือแก้ไขส่วนหนึ่งส่วนใดของปั้นจั่นในส่วนที่เกี่ยวข้องกับ โครงสร้ำงที่มีผลต่อกำรรับนำหนัก หรือยินยอมให้ลูกจ้ำงหรือผู้อื่นกระทำกำรเช่นว่ำนั น เว้นแต่นำยจ้ำง ได้จัดให้มีกำรคำนวณทำงวิศวกรรมพร้อมกับจัดให้มีกำรทดสอบ และต้องมีสำเนำเอกสำรกำรทดสอบ ไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๖๔ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีสัญญำณเสียงและแสงไฟเตือนภัยตลอดเวลำที่ปั้นจั่นทำงำน โดยติดตั งไว้ให้เห็นและได้ยินชัดเจน
ข้อ ๖๕ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีป้ำยบอกพิกัดนำหนักยกไว้ที่ปั้นจั่นและรอกของตะขอ พร้อมทั ง ติดตั งป้ำยเตือนให้ระวังอันตรำยที่ลูกจ้ำงเห็นได้ชัดเจน
สำหรับปั้นจั่นชนิดเคลื่อนที่และปั้นจั่นชนิดอยู่กับที่ที่มีพิกัดยกหลำยพิกัด นำยจ้ำงต้องจัดให้มี ตำรำงกำรยกสิ่งของตำมที่ผู้ผลิตกำหนด โดยติดประกำศไว้ให้เห็นได้ชัดเจน
ข้อ ๖๖ นำยจ้ำงต้องจัดทำเส้นแสดงเขตอันตรำย เครื่องหมำยแสดงเขตอันตรำย หรือเครื่อง กั นเขตอันตรำยในเส้นทำงที่มีกำรใช้ปั้นจั่นเคลื่อนย้ำยสิ่งของ
ข้อ ๖๗ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีคู่มือกำรใช้สัญญำณสื่อสำรระหว่ำงผู้ปฏิบัติงำนเกี่ยวกับปั้นจั่น ในกรณีที่กำรใช้สัญญำณตำมวรรคหนึ่งเป็นกำรใช้สัญญำณมือ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีรูปภำพ หรือคู่มือกำรใช้สัญญำณมือตำมมำตรฐำน ASME หรือมำตรฐำนอื่นที่เทียบเท่ำตำมแบบที่อธิบดีประกำศ กำหนด ติดไว้ที่จุดหรือตำแหน่งที่ลูกจ้ำงผู้ปฏิบัติงำนเห็นได้ชัดเจน
ข้อ ๖๘ ในกรณีที่มีกำรติดตั งหรือใช้ปั้นจั่นใกล้สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลให้ลูกจ้ำงปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) ในกรณีที่ใช้ปั้นจั่นยกวัสดุ ให้มีระยะห่ำงระหว่ำงสำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำ กับส่วนหนึ่งส่วนใดของปั้นจั่นหรือส่วนหนึ่งส่วนใดของวัสดุที่ปั้นจั่นกำลังยก ดังต่อไปนี (ก) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำไม่เกิน ๖๙ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๓.๑ เมตร (ข) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำเกิน ๖๙ กิโลโวลต์แต่ไม่เกิน ๑๑๕ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๓.๓ เมตร (ค) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำเกิน ๑๑๕ กิโลโวลต์แต่ไม่เกิน ๒๓๐ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๔ เมตร (ง) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำเกิน ๒๓๐ กิโลโวลต์แต่ไม่เกิน ๕๐๐ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๖ เมตร
(๒) ในกรณีที่เคลื่อนย้ำยปั้นจั่นชนิดเคลื่อนที่โดยไม่ยกวสั ดุและไม่ลดแขนปั้นจั่นลงให้มรี ะยะหำ่ ง ระหว่ำงสำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำ กับส่วนหนึ่งส่วนใดของปั้นจั่น ดังต่อไปนี (ก) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำไม่เกิน ๖๙ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๑.๓ เมตร (ข) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำเกิน ๖๙ กิโลโวลต์แต่ไม่เกิน ๒๓๐ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๓ เมตร (ค) สำยไฟฟ้ำหรืออุปกรณ์ไฟฟ้ำที่มีแรงดันไฟฟ้ำเกิน ๒๓๐ กิโลโวลต์แต่ไม่เกิน ๕๐๐ กิโลโวลต์ ต้องห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๕ เมตร ในกรณีที่ไม่สำมำรถปฏิบัติตำม (๑) และ (๒) ได้ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรควำมปลอดภยั ที่เพียงพอและได้รับกำรอนุญำตจำกกำรไฟฟ้ำประจำท้องถิ่นที่รับผิดชอบสำยไฟฟ้ำนั นก่อนกำรดำเนินกำร
ข้อ ๖๙ ในกรณีที่มีกำรติดตั งหรือใช้ปั้นจั่นใกล้เสำส่งคลื่นโทรคมนำคมที่อำจมีกระแสไฟฟ้ำ เหนี่ยวนำ นำยจ้ำงต้องต่อสำยตัวนำกับปั้นจั่นหรือวัสดุที่จะยกเพื่อให้ประจุไฟฟ้ำไหลลงดิน ทั งนี
กำรต่อลงดินให้เป็นไปตำมมำตรฐำนกำรติดตั งทำงไฟฟ้ำสำหรับประเทศไทย ที่กำหนดโดยสมำคมวิศวกรรม สถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมรำชูปถัมภ์
ข้อ ๗๐ นำยจ้ำงต้องปิดประกำศวิธีกำรทำงำนเกี่ยวกับปั้นจั่นไว้บริเวณที่ลูกจ้ำงทำงำน เป็นภำษำไทยหรือภำษำอื่นที่ลูกจ้ำงเข้ำใจได้ โดยอย่ำงน้อยต้องมีรำยละเอียดเกี่ยวกับกำรใช้งำน กำรบำรุงรักษำ และกำรใช้อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล
ข้อ ๗๑ ในกรณีที่ผู้บังคับปั้นจั่นไม่สำมำรถมองเห็นจุดที่ทำกำรยกสิ่งของหรือเคลื่อนย้ำยวัสดุ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีผู้ให้สัญญำณแก่ผู้บังคับปั้นจั่นตลอดระยะเวลำที่มีกำรใช้งำน
ข้อ ๗๒ นำยจ้ำงต้องจัดให้ลูกจ้ำงซึ่งเป็นผู้บังคับปั้นจั่น ผู้ให้สัญญำณแก่ผู้บังคับปั้นจั่น ผู้ยึดเกำะวัสดุ หรือผู้ควบคุมกำรใช้ปั้นจั่นผ่ำนกำรอบรมเกี่ยวกับขั นตอนและวิธีกำรทำงำนที่ปลอดภัย ในกำรทำงำนของปั้นจั่น กำรป้องกันอันตรำยจำกปั้นจั่น รำยละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้ำงอุปกรณ์ กำรตรวจสอบและบำรุงรักษำอุปกรณ์ของปั้นจั่น รวมทั งกำรฝึกอบรมทบทวนกำรทำงำนเกี่ยวกับปั้นจั่น แต่ละประเภท โดยวิทยำกรซึ่งมีควำมรู้ ควำมเชี่ยวชำญ และประสบกำรณ์กำรทำงำนเกี่ยวกับปั้นจั่น แต่ละประเภท ตำมหลักสูตรที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๗๓ ปั้นจั่นเหนือศีรษะหรือปั้นจั่นขำสูงที่เคลื่อนที่บนรำง นำยจ้ำงต้องจัดให้มีสวิตช์ หยุดกำรทำงำนของปั้นจั่นได้โดยอัตโนมัติ และให้มีกันชนหรือกันกระแทกที่ปลำยทั งสองข้ำงของรำง
ข้อ ๗๔ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลไม่ให้มีสิ่งกีดขวำงกำรเลื่อนของล้อปั้นจั่น
ข้อ ๗๕ ในกรณีที่นำยจ้ำงให้ลูกจ้ำงขึ นไปทำงำนบนปั้นจั่นหรืออุปกรณ์อื่นของปั้นจั่นที่มีควำมสูงเกิน ๒ เมตร นำยจ้ำงต้องจัดให้มีบันไดพร้อมรำวจับและโครงโลหะกันตกหรือจัดให้มีอุปกรณ์อื่นใดที่มี ควำมเหมำะสมและปลอดภัยต่อลูกจ้ำงตำมกฎกระทรวงว่ำด้วยกำรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ในสถำนที่ ที่มีอันตรำยจำกกำรตกจำกที่สูงและที่ลำดชันจำกวัสดุกระเด็น ตกหล่น และพังทลำย และจำกกำร ตกลงไปในภำชนะเก็บหรือรองรับวัสดุ
ข้อ ๗๖ ในกรณีที่ลูกจ้ำงปฏิบัติงำนบนแขนปั้นจั่น นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกัน กำรพลัดตกของลูกจ้ำง และให้ลูกจ้ำงสวมใส่เข็มขัดนิรภัยและสำยช่วยชีวิตตลอดเวลำที่ลูกจ้ำงทำงำน
ข้อ ๗๗ ปั้นจั่นที่มีรำงล้อเลื่อนที่อยู่บนแขนปั้นจั่น นำยจ้ำงต้องจัดให้มีสวิตช์หยุดกำรทำงำน ของปั้นจั่นได้โดยอัตโนมัติ และให้มีกันชนหรือกันกระแทกที่ปลำยทั งสองข้ำงของรำง
ข้อ ๗๘ ปั้นจั่นที่มีแขนเคลื่อนที่ขึ นลงได้ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีสวิตช์ควบคุมมุมองศำกำรทำงำน ของแขนปั้นจั่น ให้เป็นไปตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๕๖
ข้อ ๗๙ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีตำรำงกำรยกสิ่งของตำมที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๕๖ ที่แสดงรำยละเอียดเกี่ยวกับนำหนักสิ่งของ มุมองศำ และระยะ ของแขนที่ทำกำรยก ติดไว้ในบริเวณที่ผู้บังคับปั้นจั่นเห็นได้ชัดเจน ขอ้ ๘๐ ในกำรประกอบ กำรติดตั ง กำรเปลี่ยนแปลงโครงสร้ำง กำรเพิ่มควำมสูง หรือ กำรรื อถอนปั้นจั่นหอสูง นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรควบคุมตลอดระยะเวลำดำเนินกำรจนแล้วเสร็จ
ข้อ ๘๑ นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลไม่ให้ลูกจ้ำงหรือบุคคลใดเกำะเกี่ยวไปกับส่วนหนึ่งส่วนใดของปั้นจั่น หรือไปกับวัสดุที่ทำกำรยก หรืออยู่ภำยใต้วัสดุที่ทำกำรยกหรือบริเวณที่อำจก่อให้เกิดอันตรำยได้
ข้อ ๘๒ ในกำรติดตั งปั้นจั่นบนรถ เรือ แพ โป๊ะ หรือยำนพำหนะลอยนำอย่ำงอื่นนำยจ้ำง ต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี
(๑) ยึดปั้นจั่นไว้กับรถ เรือ แพ โป๊ะ หรือยำนพำหนะลอยนำอย่ำงอื่นให้มั่นคง โดยมีวิศวกร ควบคุมกำรดำเนินกำรจนแล้วเสร็จ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้
(๒) จัดให้มีป้ำยบอกพิกัดนำหนักยกอย่ำงปลอดภัยตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๕๖ พร้อมทั งติดตั งป้ำยเตือนให้ระวัง โดยนำหนักของปั้นจั่นรวมกับ พิกัดนำหนักยกต้องไม่เกินระวำงบรรทุกเต็มที่ของรถ เรือ แพ โป๊ะ หรือยำนพำหนะลอยนำอย่ำงอื่น
ข้อ ๘๓ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีตำรำงกำรยกสิ่งของตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๕๖ ที่แสดงรำยละเอียดเกี่ยวกับนำหนักสิ่งของ มุมองศำ และระยะ ของแขนที่ทำกำรยก ติดไว้ในบริเวณที่ผู้บังคับปั้นจั่นเห็นได้ชัดเจน
ข้อ ๘๔ กำรทำงำนเกี่ยวกับรถปั้นจั่นที่มีลักษณะอย่ำงหนึ่งอย่ำงใด ดังต่อไปนี นำยจ้ำง ต้องจัดให้มีกำรจัดทำแผนกำรยก และควบคุมให้มีกำรปฏิบัติตำมแผนกำรยกนั น เพื่อให้ลูกจ้ำงปฏิบัติงำน ได้อย่ำงปลอดภัย
(๑) กำรใช้ปั้นจั่นตั งแต่สองเครื่องขึ นไปในกำรยกวัสดุสิ่งของ
(๒) กำรยกวัสดุสิ่งของที่มีนำหนักมำกกว่ำร้อยละ ๗๕ ของพิกัดยกอย่ำงปลอดภัยตำมตำรำง กำรยกสิ่งของตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๕๖
(๓) กำรทำงำนของปั้นจั่นใกล้สำยไฟฟ้ำที่มีระยะน้อยกว่ำระยะที่กำหนดในข้อ ๖๘
(๔) กำรยกวัสดุสิ่งของที่อำจเกิดกำรเปลี่ยนแปลงของจุดศูนย์ถ่วงของวัสดุสิ่งของที่ทำกำรยก
(๕) กำรยกวัสดุสิ่งของที่อำจเกิดกำรระเบิดหรืออุบัติภัยร้ำยแรง
(๖) กำรยกวัสดุสิ่งของที่มีนำหนักตั งแต่ ๒๕ ตันขึ นไป
ข้อ ๘๕ แผนกำรยกตำมข้อ ๘๔ ต้องจัดทำโดยผู้ควบคุมกำรใช้รถปั้นจั่นซึ่งผ่ำนกำรอบรม ตำมข้อ ๗๒ โดยต้องทำเป็นหนังสือและอย่ำงน้อยต้องมีรำยละเอียด ดังต่อไปนี
(๑) ผู้ทำหน้ำที่เกี่ยวกับปั้นจั่น
(๒) ตำรำงกำรยกวัสดุสิ่งของ
(๓) รำยละเอียดของปั้นจั่น ได้แก่ รัศมีกำรยกและควำมยำวของแขนปั้นจั่นที่ใช้ยกขณะทำกำร ยกวัสดุสิ่งของ
(๔) รำยละเอียดของอุปกรณ์ประกอบกำรยกและลักษณะกำรยึดเกำะวัสดุสิ่งของ
(๕) ข้อมูลเกี่ยวกับวัสดสุิ่งของที่ทำกำรยก เช่น ขนำด นำหนัก ตำแหน่งจุดศูนย์ถ่วง โดยระบุ อัตรำส่วนของนำหนักที่ยกต่อควำมสำมำรถในกำรยก
(๖) ควำมสำมำรถในกำรรับนำหนักของพื นที่รองรับปั้นจั่น
(๗) ขนำดพื นที่ของแผ่นรองขำรับนำหนักของปั้นจั่น
(๘) ขั นตอนกำรยกที่กำหนดมำตรกำรควำมปลอดภัยและวิธีกำรป้องกันอันตรำย นำยจ้ำงต้องปิดประกำศแผนกำรยกไว้ในบริเวณที่ทำงำนให้เห็นได้ชัดเจน และต้องมีสำเนำ เอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๘๖ นำยจ้ำงต้องไม่ใช้ลวดสลิงที่มีลักษณะอย่ำงหนึ่งอย่ำงใด ดังต่อไปนี
(๑) ลวดสลิงที่ลวดเส้นนอกสึกไปตั งแต่หนึ่งในสำมของเส้นผ่ำนศูนย์กลำงเส้นลวด
(๒) ลวดสลิงที่ขมวด ถูกบดกระแทก แตกเกลียว หรือชำรุดที่ทำให้ประสิทธิภำพในกำรใช้งำน ของลวดสลิงลดลง
(๓) ลวดสลิงมีเส้นผ่ำนศูนย์กลำงเล็กลงเกินร้อยละ ๕ ของเส้นผ่ำนศูนย์กลำงที่ระบุ
(๔) ลวดสลิงถูกควำมร้อนทำลำยหรือเป็นสนิมมำกจนเห็นได้ชัดเจน
(๕) ลวดสลิงถูกกัดกร่อนชำรุดมำกจนเห็นได้ชัดเจน
(๖) ลวดสลิงเคลื่อนที่ที่มีเส้นลวดในหนึ่งช่วงเกลียวขำดตั งแต่สำมเส้นขึ นไปในเส้นเกลียวเดียวกัน หรือขำดรวมกันตั งแต่หกเส้นขึ นไปในหลำยเส้นเกลียว
(๗) ลวดสลิงยึดโยงที่มีเส้นลวดขำดตรงข้อต่อตั งแต่สองเส้นขึ นไปในหนึ่งช่วงเกลียว
ข้อ ๘๗ นำยจ้ำงต้องใช้ลวดสลิงที่มีค่ำควำมปลอดภัยตำมที่กำหนดไว้ ดังต่อไปนี
(๑) ลวดสลิงเคลื่อนที่ต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๕
(๒) ลวดสลิงยึดโยงต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๓.๕
ข้อ ๘๘ นำยจ้ำงต้องใช้ปั้นจั่นที่มีรอกที่มีอัตรำส่วนระหว่ำงเส้นผ่ำนศูนย์กลำงของรอกหรือล้อใด ๆ กับเส้นผ่ำนศูนย์กลำงของลวดสลิงที่พันตำมที่กำหนดไว้ ดังต่อไปนี
(๑) สิบแปดต่อหนึ่ง สำหรับรอกปลำยแขนปั้นจั่น
(๒) สิบหกต่อหนึ่ง สำหรับรอกของตะขอ
(๓) สิบห้ำต่อหนึ่ง สำหรับรอกหลังแขนปั้นจั่น ควำมในวรรคหนึ่งไม่ใช้บังคับแก่อัตรำส่วนระหว่ำงเส้นผ่ำนศูนย์กลำงของรอกหรือล้อใด ๆ กับเส้นผ่ำนศูนย์กลำงของลวดสลิงที่พันตำมที่ผู้ผลิตกำหนด
ข้อ ๘๙ นำยจ้ำงต้องใช้อุปกรณ์สำหรับกำรผูก มัด หรือยึดโยงวัสดุที่มีค่ำควำมปลอดภัย ตำมที่กำหนดไว้ ดังต่อไปนี
(๑) ลวดสลิง ต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๕
(๒) โซ่ ต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๔
(๓) เชือก ต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๕
(๔) ห่วงหรือตะขอ ต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๓.๕
(๕) อุปกรณ์สำหรับผูก มัด หรือยึดโยงอื่นนอกเหนือจำกที่กำหนดไว้ใน (๑) ถึง (๔) ต้องมี ค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๓.๕
ข้อ ๙๐ นำยจ้ำงต้องจัดหำวัสดุที่มีควำมทนทำนและอ่อนตัวมำรองรับบริเวณจุดที่มีกำรสัมผัส ระหว่ำงอุปกรณ์ที่ใช้ในกำรผูก มัด หรือยึดโยงกับวัสดุที่ทำกำรยกเคลื่อนย้ำย
ข้อ ๙๑ ในกำรยกเคลื่อนย้ำยวัสดุสิ่งของ นำยจ้ำงต้องให้ลูกจ้ำงผูก มัด หรือยึดโยง วัสดุสิ่งของ โดยมีมุมองศำระหว่ำงอุปกรณ์สำหรับกำรผูก มัด หรือยึดโยงกับวัสดุที่จะทำกำรยก ไม่น้อยกว่ำ ๔๕ องศำ กรณีที่มีควำมจำเป็นต้องทำกำรผูก มัด หรือยึดโยงด้วยมุมองศำที่น้อยกว่ำที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่ง นำยจ้ำงต้องกำหนดให้มีกำรคำนวณแรงรับนำหนักของอุปกรณ์สำหรับกำรผูก มัด หรือยึดโยงเพื่อให้เกดิ ควำมปลอดภัยโดยผู้ควบคุมกำรใช้ปั้นจั่น และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้
ข้อ ๙๒ นำยจ้ำงต้องไม่ใช้ตะขอที่มีลักษณะอย่ำงหนึ่งอย่ำงใด ดังต่อไปนี
(๑) มีกำรบิดตัวของตะขอ
(๒) มีกำรถ่ำงออกของปำกตะขอเกินร้อยละ ๕
(๓) มีกำรสึกหรอที่ท้องตะขอเกินร้อยละ ๑๐
(๔) มีกำรแตกหรือร้ำวส่วนหนึ่งส่วนใดของตะขอ
(๕) มีกำรเสียรูปทรงหรือสึกหรอของห่วงตะขอ
ข้อ ๙๓ บทบัญญัติในหมวดนี มิให้ใช้บังคับแก่
(๑) หม้อนำที่มีลักษณะอย่ำงหนึ่งอย่ำงใด ดังต่อไปนี (ก) หม้อนำที่บรรจุนำที่มีปริมำตรไม่เกิน ๒ ลิตร และผลิตไอนำควำมดันเกจไม่เกิน ๕๐ กิโลปำสคำล (ข) หม้อนำที่ผลิตนำร้อนควำมดันเกจไม่เกิน ๑.๑ เมกะปำสคำล หรืออุณหภูมิไม่เกิน ๑๒๐ องศำเซลเซียส (ค) หม้อนำแบบท่อขดที่ผลิตนำร้อนที่มีลักษณะทั งหมด ดังต่อไปนี ๑) ไม่มีที่พักไอนำหรือส่วนที่เก็บไอนำ ๒) ไม่มีไอนำเกิดขึ นในท่อนำหรือหลอดนำ ๓) มีท่อนำหรือหลอดนำที่ใช้ถ่ำยเทพลังงำนควำมร้อนที่มีขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำง ภำยนอกไม่เกิน ๒๕ มิลลิเมตร ๔) มีท่อสำหรับจ่ำยนำร้อนที่มีขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงระบุค่ำไว้ไม่เกิน ๒๐ (DN ๒๐) ๕) มีควำมจุของนำไม่เกิน ๒๓ ลิตร ๖) มีอุณหภูมิของนำไม่เกิน ๑๗๕ องศำเซลเซียส ๗) มีลิ นนิรภัยและอุปกรณ์ควบคุมที่เพียงพอ
(๒) ภำชนะรับควำมดันที่มีลักษณะอย่ำงหนึ่งอย่ำงใด ดังต่อไปนี (ก) มีขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงภำยในน้อยกว่ำ ๑๕๒ มิลลิเมตร (ข) เก็บนำร้อนที่มอีุณหภูมินอ้ ยกวำ่ ๙๙ องศำเซลเซยี ส และมีปริมำตรนอ้ ยกว่ำ ๔๕๐ ลิตร (ค) ภำชนะรับควำมดันและบรรจุนำที่มีอำกำศเป็นตัวสร้ำงควำมดันที่มีควำมดันเกจไม่เกนิ ๒ เมกะปำสคำล หรือมีอุณหภูมิไม่เกิน ๙๙ องศำเซลเซียส (ง) มีท่อส่งของไหลทุกประเภท หรือชิ นส่วนรับแรงดันส่วนใดส่วนหนึ่งที่ประกอบกัน เป็นเครื่องจักร (จ) ภำชนะบรรจุนำมันเชื อเพลิงตำมกฎหมำยว่ำด้วยกำรควบคุมนำมันเชื อเพลิง
ข้อ ๙๔ นำยจ้ำงซึ่งมีกำรใช้เครื่องชงกำแฟแรงดันไอนำ เตำรีดหรือเครื่องรีดผ้ำแรงดันไอนำ เครื่องทำควำมสะอำดแรงดันไอนำ หรือเครื่องปั๊มลม และได้ปฏิบัติตำมข้อ ๙๗ และข้อ ๑๐๑ แล้ว ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตำมหมวดนี
ข้อ ๙๕ นำยจ้ำงต้องใช้หม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน ภำชนะรับควำมดัน ภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน รวมถึงอุปกรณ์ประกอบต่ำง ๆ ที่มีคุณสมบัติตำมมำตรฐำน ผลิตภัณฑ์อุตสำหกรรม มำตรฐำน ISO มำตรฐำน ASME มำตรฐำน JIS มำตรฐำน DIN มำตรฐำน TRD มำตรฐำน BS มำตรฐำน EN มำตรฐำน DOT หรือมำตรฐำนอื่นที่เทียบเท่ำตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๙๖ นำยจ้ำงต้องแจ้งกำรใช้งำนหรือยกเลิกกำรใช้งำนหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลว เป็นสื่อนำควำมร้อน หรือภำชนะรับควำมดันนอกจำกที่กำหนดไว้ตำมข้อ ๙๓ ต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่ง อธิบดีมอบหมำย ภำยในระยะเวลำไม่เกินสำมสิบวันนับแต่วันที่ใช้งำนหรือยกเลิกกำรใช้งำน แล้วแต่กรณี
ข้อ ๙๗ ในกำรประกอบ กำรติดตั ง กำรทดสอบ กำรใช้ กำรซ่อมแซม กำรบำรุงรักษำ กำรตรวจสอบหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน หรือภำชนะรับควำมดัน นำยจ้ำง ต้องปฏิบัติตำมรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมประเภทที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ หำกไม่มี รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนดังกล่ำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้วิศวกรเป็นผู้จัดทำ รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนเป็นหนังสือ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำน ตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมวรรคหนึ่งต้องเป็นภำษำไทยหรือภำษำอื่น ที่ลูกจ้ำงสำมำรถศึกษำและปฏิบัติเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนได้
ข้อ ๙๘ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีป้ำยหรือสื่อในลักษณะอื่นที่กำหนดวิธีกำรทำงำน กำรตรวจสอบ อุปกรณ์ประกอบและกำรแก้ไขข้อขัดข้อง รวมทั งข้อปฏิบัติกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินในกำรใช้หม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน ภำชนะรับควำมดัน หรือภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน เป็นภำษำไทยหรือภำษำอื่นที่ลูกจ้ำงเข้ำใจได้ และปิดหรือแสดงไว้บริเวณที่ลูกจ้ำงปฏิบัติงำนและเห็นได้ ชัดเจน
ข้อ ๙๙ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีผู้ควบคุมหม้อนำหรือหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน ที่มีคุณสมบัติอย่ำงหนึ่งอย่ำงใด ดังต่อไปนี
(๑) ผ่ำนกำรอบรมหลักสูตรเกี่ยวกับผู้ควบคุมหม้อนำหรือหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน ตำมกฎหมำยว่ำด้วยโรงงำน หรือผ่ำนกำรอบรมหลักสูตรผู้ควบคุมหม้อนำหรือหม้อต้มที่ใช้ของเหลว เป็นสื่อนำควำมร้อนจำกหน่วยงำนรำชกำรหรือรัฐวิสำหกิจ ทั งนี ตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด
(๒) มีคุณวุฒิได้รับประกำศนียบัตรวิชำชีพชั นสูงสำขำช่ำงกลโรงงำน สำขำช่ำงยนต์ สำขำช่ำงเทคนิค อุตสำหกรรม สำขำช่ำงเทคนิคกำรผลิต หรือสำขำอื่นที่มีวิชำกำรเรียนภำคทฤษฎีและภำคปฏิบัติเกี่ยวกับไอนำ กำรเผำไหม้ ควำมร้อน กำรประหยัดพลังงำน หรือควำมแข็งแรงของวัสดุ รวมกันไม่น้อยกว่ำ ๙ หน่วยกิต
ข้อ ๑๐๐ นำยจ้ำงต้องจัดให้ลูกจ้ำงซึ่งปฏิบัติหน้ำที่เป็นผู้ควบคุมหม้อนำหรือหม้อต้มที่ใช้ของเหลว เป็นสื่อนำควำมร้อน ผ่ำนกำรฝึกอบรมแนวทำงกำรปฏิบัติที่ดีเกี่ยวกับกำรใช้งำนและควำมปลอดภัย ในกำรทำงำนของหม้อนำหรือหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน โดยให้รับกำรฝึกอบรมดังกล่ำว อย่ำงน้อยสองปีต่อหนึ่งครั ง ตำมหลักสูตรที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๑๐๑ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรบำรุงรักษำหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน ภำชนะรับควำมดัน ภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน รวมถึงอุปกรณ์ประกอบต่ำง ๆ ให้อยู่ในสภำพที่ ปลอดภัยตลอดระยะเวลำกำรใช้งำน
ข้อ ๑๐๒ กรณีที่นำยจ้ำงให้ลูกจ้ำงหรือบุคคลอื่นปฏิบัติงำนในบริเวณที่มีหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน ภำชนะรับควำมดัน หรือภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน นำยจ้ำงต้องจัดให้มี สภำพแวดล้อมในกำรทำงำนที่มีควำมปลอดภัยจำกควำมร้อน แสงสว่ำง เสียง ฝุ่น สำรเคมีอันตรำย หรือสิ่งกีดขวำงที่อำจก่อให้เกิดอันตรำยต่อลูกจ้ำงหรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง ในกรณีที่นำยจ้ำงให้ลูกจ้ำงหรือบุคคลอื่นปฏิบัติงำนภำยในหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลว เป็นสื่อนำควำมร้อน หรือภำชนะรับควำมดัน นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้เป็นไปตำมกฎกระทรวงว่ำด้วย กำรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับที่อับอำกำศ
ข้อ ๑๐๓ หม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน หรือภำชนะรับควำมดันที่มี ควำมสูงเกิน ๒ เมตรจำกพื นถึงเปลือกด้ำนบน นำยจ้ำงต้องจัดทำบันไดและทำงเดินเพื่อให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้อง เดินได้สะดวก ปลอดภัย พร้อมจัดให้มีรำวจับและขอบกันตก
ข้อ ๑๐๔ นำยจ้ำงต้องจัดให้สถำนที่ที่ติดตั งหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน หรือภำชนะรับควำมดันมีลักษณะ ดังต่อไปนี
(๑) มีทำงเข้ำออกในสถำนที่ติดตั งและพื นที่กำรทำงำนอย่ำงน้อยสองทำง มีควำมกว้ำงไม่น้อยกว่ำ ๖๐ เซนติเมตร ควำมสูงไม่น้อยกว่ำ ๒ เมตร และต้องไม่มีสิ่งกีดขวำงทำงเข้ำออก
(๒) มีขอบกันตกในบริเวณที่เป็นช่องเปิด และวัสดุกันลื่นที่พื นที่กำรทำงำน ขั นบันได และพื น
(๓) มีแสงสว่ำงในพื นที่กำรทำงำนอย่ำงเพียงพอ รวมถึงมีแสงสว่ำงในกำรอ่ำนค่ำและควบคุม เครื่องวัดและอุปกรณ์ประกอบได้อย่ำงสะดวก
(๔) มีระบบไฟแสงสว่ำงฉุกเฉินส่องไปยังทำงออกและเครื่องวัด รวมทั งมีแผงควบคุมให้เห็น อย่ำงชัดเจนในกรณีไฟฟ้ำดับ
(๕) ไม่มีสิ่งกีดขวำงทำงเดิน ในกรณีที่ไม่สำมำรถหลีกเลี่ยงได้ต้องทำเครื่องหมำย ทำสี หรือใช้แถบสะท้อนแสงติดไว้ให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน
(๖) มีฐำนรำกที่ติดตั งหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน หรือภำชนะรับควำมดัน และอุปกรณ์ประกอบ อย่ำงมั่นคง แข็งแรง และทนต่อแรงดันและแรงกด โดยกำรออกแบบและคำนวณ ให้เป็นไปตำมหลักวิชำกำรด้ำนวิศวกรรม
(๗) มีปล่องควันและฐำนที่มั่นคงแข็งแรง เป็นไปตำมหลักวิชำกำรด้ำนวิศวกรรม
(๘) จัดให้มีฉนวนกันควำมร้อนหุ้มหม้อนำ หรือหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน หรือภำชนะรับควำมดัน และอุปกรณ์ประกอบที่มีควำมร้อนที่ติดตั งอยู่ในระดับหรือบริเวณที่ลูกจ้ำง ผู้ปฏิบัติงำนอำจได้รับอันตรำยได้
ข้อ ๑๐๕ นำยจ้ำงต้องไม่ซ่อมแซม หรือดัดแปลงส่วนหนึ่งส่วนใดของหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลว เป็นสื่อนำควำมร้อน หรือภำชนะรับควำมดัน ที่อำจมีผลกระทบต่อควำมแข็งแรงหรือควำมปลอดภัย เว้นแต่นำยจ้ำงได้จัดให้มีวิศวกรทำหน้ำที่ออกแบบ ควบคุมและติดตั ง พร้อมจัดให้มีกำรทดสอบ และต้องมีสำเนำเอกสำรกำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๑๐๖ กำรปฏิบัติตำมข้อ ๑๐๕ ข้อ ๑๐๗ ข้อ ๑๐๘ ข้อ ๑๐๙ ข้อ ๑๑๐ ข้อ ๑๑๑
ข้อ ๑๑๓ ข้อ ๑๑๔ ข้อ ๑๑๕ และข้อ ๑๑๗ หำกนำยจ้ำงได้ปฏิบัติตำมมำตรฐำนควำมปลอดภัย เกี่ยวกับหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน และภำชนะรับแรงดันตำมกฎหมำย ว่ำด้วยโรงงำนแล้ว ให้ถือเป็นกำรปฏิบัติตำมกฎกระทรวงนี
ข้อ ๑๐๗ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรควบคุมกำรติดตั งหม้อนำ พร้อมทั งจัดให้มีกำรทดสอบ กำรใช้งำนได้ตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๙๗ และต้องมี สำเนำเอกสำรกำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๑๐๘ นำยจ้ำงต้องใช้นำสำหรับป้อนเข้ำหม้อนำและควบคุมคุณภำพนำที่ใช้ภำยในหม้อนำ ที่มีคุณสมบัติเป็นไปตำมกฎหมำยว่ำด้วยโรงงำน มำตรฐำน ASME มำตรฐำน JIS มำตรฐำน EN มำตรฐำน ISO หรือตำมหลักวิชำกำรทำงด้ำนวิศวกรรม
ข้อ ๑๐๙ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทดสอบควำมปลอดภัยในกำรใช้หม้อนำประจำปีอย่ำงน้อย ปีละหนึ่งครั ง ตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๙๗ ตำมแบบ ที่อธิบดีประกำศกำหนดและแจ้งผลกำรทดสอบดังกล่ำวต่อพนักงำนตรวจควำมปลอดภัยภำยในระยะเวลำ ไม่เกินสำมสิบวันนับแต่วันที่มีกำรทดสอบ
ข้อ ๑๑๐ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรควบคุมกำรติดตั งหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน พร้อมทั งจัดให้มีกำรทดสอบกำรใช้งำนได้ตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำน ตำมข้อ ๙๗ และต้องมีสำเนำเอกสำรกำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๑๑๑ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทดสอบควำมปลอดภัยในกำรใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลว เป็นสื่อนำควำมร้อนประจำปีอย่ำงน้อยปีละหนึ่งครั ง ตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๙๗ ตำมแบบที่อธิบดีประกำศกำหนดและแจ้งผลกำรทดสอบดังกล่ำว ต่อพนักงำนตรวจควำมปลอดภัยภำยในระยะเวลำไม่เกินสำมสิบวันนับแต่วันที่มีกำรทดสอบ
ข้อ ๑๑๒ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรตรวจสอบคุณภำพของเหลวที่ใช้กับหม้อต้มที่ใช้ของเหลว เป็นสื่อนำควำมร้อน ให้เป็นไปตำมกฎหมำยว่ำด้วยโรงงำนหรือรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำน ตำมข้อ ๙๗
ข้อ ๑๑๓ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรควบคุมกำรติดตั งภำชนะรับควำมดันที่มีปริมำตรตั งแต่ ๑ ลูกบำศก์เมตรขึ นไป หรือมีควำมดันตั งแต่ ๕๐๐ กิโลปำสคำลขึ นไป พร้อมทั งจัดให้มีกำรทดสอบ กำรใช้งำนได้ตำมที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๙๗ และต้องมี สำเนำเอกสำรกำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๑๑๔ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทดสอบควำมปลอดภัยในกำรใช้ภำชนะรับควำมดัน ที่มีปริมำตรตั งแต่ ๑ ลูกบำศก์เมตรขึ นไป หรือมีควำมดันตั งแต่ ๕๐๐ กิโลปำสคำลขึ นไป ตำมระยะเวลำที่กำหนดไว้ในรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมข้อ ๙๗ และต้องมีสำเนำ เอกสำรกำรทดสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๑๑๕ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรตรวจสอบควำมปลอดภัยในกำรใช้ภำชนะรับควำมดัน ที่มีปริมำตรน้อยกว่ำ ๑ ลูกบำศก์เมตร หรือมีควำมดันน้อยกว่ำ ๕๐๐ กิโลปำสคำล โดยกำร ตรวจพินิจด้วยสำยตำและกำรวัดควำมหนำโดยวิศวกรอย่ำงน้อยห้ำปีต่อหนึ่งครั ง และต้องมีสำเนำ เอกสำรกำรตรวจสอบไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๑๑๖ นำยจ้ำงต้องจัดเก็บภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน ดังต่อไปนี
(๑) กรณีภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดันที่บรรจุสำรเคมีอันตรำย ให้ปฏิบัติตำมกฎกระทรวง ว่ำด้วยกำรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนเกี่ยวกับสำรเคมีอันตรำย
(๒) มีสถำนที่จัดเก็บควบคุมเฉพำะ และห้ำมผู้ซึ่งไม่เกี่ยวข้องเข้ำไปในพื นที่จัดเก็บ
(๓) มีป้ำยบ่งชี แสดงคุณลักษณะของก๊ำซ หมำยเลขโทรศัพท์ติดต่อกรณีฉุกเฉิน
(๔) มีกำรระบำยอำกำศที่เหมำะสม
(๕) มีระบบตรวจจับกำรรั่วไหลสำหรับก๊ำซพิษ
(๖) กรณีก๊ำซที่ไวต่อกำรติดไฟ อุปกรณ์ไฟฟ้ำทุกชนิดในพื นที่จัดเก็บต้องเป็นแบบป้องกัน กำรระเบิด
(๗) แยกกลุ่มก๊ำซติดไฟ (flammable gases) และก๊ำซช่วยติดไฟ (oxidizing gases) ออกจำกกัน
ข้อ ๑๑๗ นำยจ้ำงต้องใช้ภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน รวมถึงอุปกรณ์ประกอบต่ำง ๆ ที่มีสภำพปลอดภัยต่อกำรใช้งำนและจัดให้มีกำรตรวจสอบตำมกฎหมำยว่ำด้วยโรงงำน มำตรฐำน ผลิตภัณฑ์อุตสำหกรรมว่ำด้วยกำรใช้และกำรซ่อมบำรุงภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน หรือมำตรฐำนอื่น ที่เทียบเท่ำตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด
ข้อ ๑๑๘ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรตรวจสอบสภำพภำยนอกของภำชนะบรรจุก๊ำซทนควำมดัน ทุกครั งก่อนกำรใช้งำน
ข้อ ๑๑๙ นำยจ้ำงต้องจัดสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนของสถำนประกอบกิจกำรให้อยู่ใน ลักษณะที่ไม่เป็นอันตรำยต่อสุขภำพและควำมปลอดภัยของลูกจ้ำง หำกนำยจ้ำงไม่สำมำรถดำเนินกำร ป้องกันหรือแก้ไขเพื่อไม่ให้เกิดอันตรำยได้ นำยจ้ำงต้องจัดหำอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล ที่สำมำรถป้องกันอันตรำยนั นให้ลูกจ้ำงสวมใส่
ข้อ ๑๒๐ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคลที่ได้มำตรฐำน ตำมประเภทและชนิดของงำน ดังต่อไปนี
(๑) งำนเชื่อมหรือตัดชิ นงำนด้วยไฟฟ้ำ ก๊ำซ หรือพลังงำนอื่น ให้สวมถุงมือหนังหรือถุงมือผ้ำ กระบังหน้ำลดแสงหรือแวน่ ตำลดแสง รองเท้ำนิรภัย และแผ่นปิดหน้ำอกกันประกำยไฟ ทั งนี ต้องเป็น ชนิดที่สำมำรถป้องกันประกำยไฟหรือควำมร้อนได้ดี
(๒) งำนลับ ฝน หรือแต่งผิวโลหะด้วยหินเจีย ให้สวมแว่นตำชนิดใสหรือหน้ำกำกชนิดใส ถุงมือผ้ำ และรองเท้ำพื นยำงหุ้มส้น
(๓) งำนกลึงโลหะ งำนกลึงไม้ งำนไสโลหะ งำนไสไม้ หรืองำนตัดโลหะ ให้สวมแว่นตำ ชนิดใสหรือหน้ำกำกชนิดใส ถุงมือผ้ำ และรองเท้ำพื นยำงหุ้มส้น
(๔) งำนปั๊มโลหะ ให้สวมแว่นตำชนิดใสหรือหน้ำกำกชนิดใส ถุงมือผ้ำ และรองเท้ำพื นยำงหุ้มส้น
(๕) งำนชุบโลหะ ให้สวมถุงมือยำง และรองเท้ำพื นยำงหุ้มส้น
(๖) งำนพ่นสี ให้สวมที่กรองอำกำศสำหรับใช้ครอบจมูกและปำกกันสำรเคมี ถุงมือผ้ำ และรองเท้ำพื นยำงหุ้มส้น
(๗) งำนยก ขนย้ำย หรือติดตั ง ให้สวมหมวกนิรภัย ถุงมือผ้ำ และรองเท้ำนิรภัย
(๘) งำนควบคุมเครื่องจักร ให้สวมหมวกนิรภัยและรองเท้ำพื นยำงหุ้มส้น
(๙) งำนปั้นจั่น ให้สวมหมวกนิรภัย ถุงมือผ้ำ หรือถุงมือหนงั และรองเท้ำนิรภัย สำหรับกรณี ปั้นจั่นหอสูง ปั้นจั่นขำสูงหรือปั้นจั่นเหนือศีรษะที่ลูกจ้ำงต้องขึ นไปทำงำนเหนือพื นดิน ให้สวมใส่เข็มขัดนิรภัย และสำยช่วยชีวิตด้วย
(๑๐) งำนหม้อนำ หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำควำมร้อน หรือภำชนะรับควำมดัน ให้สวมแว่นตำชนิดใสหรือหน้ำกำกชนิดใส ปลั๊กลดเสียงหรือที่ครอบหูลดเสียงที่เหมำะสมกับสภำพงำน ชุดป้องกันควำมร้อนหรืออุปกรณ์ป้องกันควำมร้อน และรองเท้ำพื นยำงหุ้มส้น เว้นแต่กรณีที่เป็นหม้อนำ หรือภำชนะรับควำมดันตำมข้อ ๙๓ นำยจ้ำงอำจจัดให้มีอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล ให้ลูกจ้ำงใช้งำนตำมควำมเหมำะสมกับลักษณะงำนและอันตรำยที่อำจเกิดขึ นกับลูกจ้ำง นอกจำกอุปกรณ์ที่กำหนดไว้ตำมวรรคหนึ่ง นำยจ้ำงอำจจัดให้มีอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัย ส่วนบุคคลอื่นให้ลูกจ้ำงใช้งำนตำมควำมเหมำะสมกับลักษณะงำนและอันตรำยที่อำจเกิดขึ นกับลูกจ้ำงได้ นำยจ้ำงต้องดูแลให้ลูกจ้ำงใช้อุปกรณ์ตำมวรรคหนึ่งและวรรคสองตลอดเวลำที่ทำงำน บทเฉพำะกำล
ข้อ ๑๒๑ ให้วิศวกรตำมกฎกระทรวงนี เป็นผู้ทดสอบกำรดำเนินกำรตำมข้อ ๔๕ ข้อ ๕๔
ข้อ ๕๕ ข้อ ๕๗ ข้อ ๕๘ ข้อ ๖๓ ข้อ ๑๐๕ ข้อ ๑๐๗ ข้อ ๑๐๙ ข้อ ๑๑๐ ข้อ ๑๑๑
ข้อ ๑๑๓ และข้อ ๑๑๔ จนกว่ำจะได้มีบุคคลซึ่งขึ นทะเบียนตำมมำตรำ ๙ หรือนิติบุคคลซึ่งได้รับ ใบอนุญำตตำมมำตรำ ๑๑ แห่งพระรำชบัญญัติควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ แล้วแต่กรณี ให้ไว้ ณ วนั ที่ 21 กรกฎำคม พ.ศ. ๒๕๖4 สุชำติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงำน
หมำยเหตุ :- เหตุผลในกำรประกำศใช้กฎกระทรวงฉบับนี คือ โดยที่มำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติ ควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้นำยจ้ำงบริหำร จัดกำร และดำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนให้เป็นไปตำมมำตรฐำน ที่กำหนดในกฎกระทรวง และเพื่อให้กำรทำงำนเกี่ยวกับเครื่องจักร ปั้นจั่น และหม้อนำมีมำตรฐำนอันจะทำให้ ลูกจ้ำงมีควำมปลอดภัยในกำรทำงำนมำกขึ น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี
กำหนดระบบป้องกันอัคคีภัย อุปกรณ์ดับเพลิง ทางหนีไฟ การอบรมดับเพลิงขั้นต้น และการฝึกซ้อมอพยพหนีไฟ
กำหนดมาตรฐานในการบรหิ าร จดั การ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทา งานเกี่ยวกับการป้องกนั และระงับอคั คีภยั
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ อันเป็นกฎหมายที่มี บทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับ
มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทา ได้ โดยอาศัยอา นาจตามบทบญั ญตั แิ หง่ กฎหมาย รัฐมนตรีวา่ การกระทรวงแรงงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ “อาคาร” หมายความว่า ตึก บ้าน เรือน โรง ร้าน แพ คลังสินค้า สำนักงาน และสิ่งที่ สร้างขึ้นอย่างอื่นที่มีลูกจ้างทำงานอยู่ “สถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยอย่างเบา” หมายความว่า สถานที่ที่มีวัตถุซึ่งไม่ติดไฟ เป็นส่วนใหญ่ หรือมีวัตถตุิดไฟไดใ้ นปริมาณน้อยหรือมวีัตถุไวไฟในปริมาณน้อยที่เก็บไว้ในภาชนะปิดสนิท อย่างปลอดภัย “สถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยอย่างปานกลาง” หมายความว่า สถานที่ที่มีวัตถุไวไฟ หรือวัตถุติดไฟได้ และมีปริมาณไม่มาก “สถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยงตอ่ การเกดิ อัคคีภัยอย่างรา้ ยแรง” หมายความว่า สถานที่ที่มีวัตถุไวไฟ หรือวัตถุติดไฟได้ง่าย และมีปริมาณมาก “เพลิงประเภท เอ” หมายความว่า เพลิงที่เกิดจากเชื้อเพลิงธรรมดา เช่น ไม้ ผ้า กระดาษ ยาง พลาสติก รวมทั้งสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน “เพลิงประเภท บี” หมายความว่า เพลิงที่เกิดจากไขหรือของเหลวที่ติดไฟได้ ก๊าซ และ น้ ามันประเภทต่าง ๆ “เพลิงประเภท ซี” หมายความว่า เพลิงที่เกิดจากอุปกรณ์หรือวัตถุที่มีกระแสไฟฟ้า
“เพลิงประเภท ดี” หมายความว่า เพลิงที่เกิดจากโลหะต่าง ๆ ที่ติดไฟได้ เช่น แมกนีเซียม เซอร์โคเนียม ไทเทเนียม รวมทั้งโลหะอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน “วัตถุระเบิด” หมายความว่า วัตถุระเบิดตามกฎหมายว่าด้วยอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน หรือวัตถุที่สามารถระเบิดได้เมื่อได้รับความร้อน ประกายไฟ เปลวไฟ หรือเมื่อได้รับการกระทบกระเทือน การเสียดสี หรือถูกกระทำโดยตัวจุดระเบิด “วัตถุไวไฟ” หมายความว่า วัตถุที่มีคุณสมบัติติดไฟได้ง่ายและสันดาปเร็ว “เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้” หมายความว่า เครื่องดับเพลิงซึ่งมีลักษณะเป็นอุปกรณ์ ที่เคลื่อนย้ายได้โดยสะดวก และใช้งานด้วยมือ ภายในบรรจุสารดับเพลิงซึ่งสามารถขับออกได้โดยใช้แรงดัน เช่น เครื่องดับเพลิงแบบมือถือ แบบยกหิ้ว แบบลากเข็น หรือลักษณะอื่นใดที่คล้ายกัน “ระยะเข้าถึง” หมายความว่า ระยะทางที่ผู้ปฏิบัติงานสามารถเข้าถึงเครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ เพื่อดับเพลิง ณ จุดนั้น ๆ
ข้อ ๒ ให้นายจ้างจัดให้มีระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยในสถานประกอบกิจการ ตามกฎกระทรวงนี้ และต้องดูแลระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานได้อย่าง มีประสิทธิภาพและปลอดภัย
ข้อ ๓ ในสถานประกอบกิจการทุกแห่ง ให้นายจ้างจัดทำป้ายข้อปฏิบัติเกี่ยวกับการดับเพลิง และการอพยพหนีไฟ และปิดประกาศให้เห็นได้อย่างชัดเจน
ข้อ ๔ ในสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างตั้งแต่สิบคนขึ้นไป นอกจากต้องปฏิบัติตามข้อ ๓ แล้ว ให้นายจ้างจัดให้มีแผนป้องกันและระงับอัคคีภัย ประกอบด้วยการตรวจตรา การอบรม การรณรงค์ ป้องกันอัคคีภัย การดับเพลิง การอพยพหนีไฟ และการบรรเทาทุกข์ ให้นายจ้างจัดเก็บแผนป้องกันและระงับอัคคีภัย ณ สถานประกอบกิจการพร้อมที่จะให้ พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบได้
ข้อ ๕ อาคารที่มีสถานประกอบกิจการหลายแห่งตั้งอยู่รวมกัน ให้นายจ้างทุกรายของ สถานประกอบกิจการในอาคารนั้นมีหน้าที่ร่วมกันในการจัดให้มีระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย รวมทั้ง แผนป้องกันและระงับอัคคีภัยด้วย
ข้อ ๖ ในกรณีที่นายจ้างสั่งให้ลูกจ้างทำงานที่มีลักษณะงานหรือไปทำงาน ณ สถานที่ที่เสี่ยง หรืออาจเสี่ยงต่อการเกดิ อคั คภีัย ให้นายจ้างแจ้งขอ้ ปฏิบัตเิ กยี่ วกับความปลอดภัยในการทำงานให้ลูกจ้างทราบ ก่อนการปฏิบัติงาน
ข้อ ๗ ให้นายจ้างจัดเก็บวัตถุต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
(๑) วัตถุซึ่งเมื่อรวมกันแล้วจะเกิดการลุกไหมห้ รอื อาจกอ่ ให้เกิดการลุกไหม้ ให้แยกเก็บโดยมใิ ห้ ปะปนกัน
(๒) วัตถุซึ่งโดยสภาพสามารถอุ้มน้ าหรือซับน้ าได้มาก ให้จัดเก็บไว้บนพื้นของอาคารซึ่ง สามารถรองรับน้ าหนักที่เพิ่มขึ้นได้
ข้อ ๘ ให้นายจ้างจัดให้มีเส้นทางหนีไฟทุกชั้นของอาคารอย่างน้อยชั้นละสองเส้นทางซึ่งสามารถ อพยพลูกจ้างที่ทำงานในเวลาเดียวกันทั้งหมดสู่จุดที่ปลอดภัยได้โดยปลอดภัยภายในเวลาไม่เกินห้านาที เส้นทางหนีไฟจากจุดที่ลูกจ้างทำงานไปสู่จุดที่ปลอดภัยต้องปราศจากสิ่งกีดขวาง ประตูที่ใช้ในเส้นทางหนีไฟต้องทำด้วยวัสดุทนไฟ ไม่มีธรณีประตูหรือขอบกั้น และเป็นชนิดที่ บานประตูเปิดออกไปตามทิศทางของการหนีไฟกับต้องติดอุปกรณ์ที่บังคับให้บานประตูปิดได้เอง ห้ามใช้ ประตูเลื่อน ประตูม้วน หรือประตูหมุน และห้ามปิดตาย ใส่กลอน กุญแจ ผูก ล่ามโซ่ หรือทำให้ เปิดออกไม่ได้ในขณะที่มีลูกจ้างทำงาน
ข้อ ๙ สถานประกอบกิจการที่มีอาคารตั้งแต่สองชั้นขึ้นไป หรือมีพื้นที่ประกอบกิจการตั้งแต่ สามร้อยตารางเมตรขึ้นไป ให้นายจ้างจัดให้มีระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ในสถานประกอบกิจการทุกชั้น โดยให้ปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) ระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้อย่างน้อยต้องประกอบด้วย (ก) อุปกรณ์แจ้งเหตุเพลิงไหม้ทั้งที่ใช้ระบบแจ้งเหตุอัตโนมัติและระบบแจ้งเหตุที่ใช้มือ เพื่อให้อุปกรณ์ส่งสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ทำงาน (ข) อุปกรณ์ส่งสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ต้องสามารถส่งเสียงหรือสัญญาณให้ทุกคน ภายในอาคารได้ยินหรือทราบอย่างทั่วถึงเพื่อการหนีไฟ
(๒) อุปกรณ์แจ้งเหตุที่ใช้มือต้องอยู่ในที่เห็นได้อย่างชัดเจน เข้าถึงได้ง่าย หรืออยู่ในเส้นทางหนีไฟ โดยติดตั้งห่างจากจุดที่ลูกจ้างทำงานไม่เกินสามสิบเมตร
(๓) เสียงหรือสัญญาณที่ใช้ในการแจ้งเหตุเพลิงไหม้ต้องมีเสียงหรือสัญญาณที่แตกต่างไปจากเสียง หรือสัญญาณที่ใช้ในสถานประกอบกิจการ
(๔) กิจการโรงพยาบาลหรือสถานที่ห้ามใช้เสียงหรือใช้เสียงไม่ได้ผล ต้องจัดให้มีอุปกรณ์ หรือมาตรการอื่นใด เช่น สัญญาณไฟ หรือรหัส ที่สามารถแจ้งเหตุเพลิงไหม้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
(๕) การติดตั้งระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ ให้เป็นไปตามมาตรฐานของสมาคม วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือมาตรฐานอื่นที่อธิบดีกำหนด
ข้อ ๑๐ ให้นายจ้างจัดให้มีแสงสว่างอย่างเพียงพอสำหรับเส้นทางหนีไฟในการอพยพลูกจ้าง ออกจากอาคารเพื่อการหนีไฟ รวมทั้งจัดให้มีแหล่งจ่ายไฟฟ้าสำรองที่สามารถจ่ายไฟฟ้าเพื่อการหนีไฟ และสำหรับใช้กับอุปกรณ์ดับเพลิงขั้นต้นหรืออุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องได้ในทันทีที่ไฟฟ้าดับ
ข้อ ๑๑ ให้นายจ้างจัดให้มีป้ายบอกทางหนีไฟที่มีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑) ขนาดของตัวหนังสือต้องสูงไม่น้อยกว่าสิบห้าเซนติเมตร และเห็นได้อย่างชัดเจน
(๒) ป้ายบอกทางหนีไฟต้องมีแสงสว่างในตัวเองหรือใช้ไฟส่องให้เห็นได้อย่างชัดเจนตลอดเวลา ทั้งนี้ ต้องไม่ใช้สีหรือรูปร่างที่กลมกลืนไปกับการตกแต่งหรือป้ายอื่น ๆ ที่ติดไว้ใกล้เคียง หรือโดยประการใด ที่ทำให้เห็นป้ายไม่ชัดเจน นายจ้างอาจใช้รูปภาพบอกทางหนไี ฟตามมาตรฐานของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ ทั้งนี้ ต้องให้เห็นได้อย่างชัดเจน
ข้อ ๑๒ ให้นายจ้างจัดให้มีระบบน้ าดับเพลิงและอุปกรณ์ประกอบเพื่อใช้ในการดับเพลิง ที่สามารถดับเพลิงขั้นต้นได้อย่างเพียงพอในทุกส่วนของอาคาร อย่างน้อยให้ประกอบด้วย
(๑) ในกรณีที่ไม่มีท่อน้ าดับเพลิงของทางราชการในบริเวณที่สถานประกอบกิจการตั้งอยู่หรือมี แต่ปริมาณน้ าไม่เพียงพอ ให้จัดเตรียมน้ าสำรองไว้ใช้ในการดับเพลิงโดยต้องมีอัตราส่วนปริมาณน้ าที่สำรอง ต่อพื้นที่อาคารตามที่กำหนดไว้ในตารางที่ ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้ สำหรับกรณีที่นายจ้างมีอาคารหลายหลัง ตั้งอยู่ในบริเวณเดียวกัน อาจจัดเตรียมน้ าสำรองไว้ในปริมาณที่ใช้กับอาคารที่มีพื้นที่มากที่สุดเพียงหลังเดียวก็ได้
(๒) ระบบการส่งน้ า ที่เก็บกักน้ า เครื่องสูบน้ าดับเพลิง และการติดตั้ง จะต้องได้รับการตรวจสอบ และรับรองจากวิศวกรตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร และต้องมีการป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายจากเพลิงไหม้ ยานพาหนะ หรือสิ่งอื่น
(๓) ข้อต่อท่อรับน้ าดับเพลิงเข้าอาคารและข้อต่อส่งน้ าภายในอาคารจะต้องเป็นระบบเดียวกับที่ใช้ ในหน่วยดับเพลิงของทางราชการในท้องถิ่น หรือต้องมีอุปกรณ์ที่จะช่วยสวมระหว่างข้อต่อที่ใช้กับหน่วยดับเพลิง ของทางราชการในท้องถนิ่ นั้น และต้องอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ดี ทั้งในการติดตั้งต้องมีสิ่งป้องกันความเสียหาย ที่จะเกิดขึ้นจากยานพาหนะหรือสิ่งอื่น
(๔) ข้อต่อสายส่งน้ าดับเพลิงและหัวฉีดดับเพลิงจะต้องเป็นระบบเดียวกับที่ใช้ในหน่วยดับเพลิง ของทางราชการในท้องถิ่นนั้น ซึ่งสามารถต่อเข้าด้วยกันได้หรือต้องมีอุปกรณ์ที่จะช่วยสวมระหว่างข้อต่อ หรือหัวฉีดดับเพลิงดังกล่าว
(๕) สายส่งน้ าดับเพลิงต้องมีความยาวหรือต่อกันให้มีความยาวเพียงพอที่จะควบคุมบริเวณที่ เกิดเพลิงไหม้ได้
ข้อ ๑๓ ให้นายจ้างจัดให้มีเครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ โดยต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้มีเครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ตามประเภทของเพลิง ซึ่งเป็นไปตามมาตรฐาน ที่สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมกำหนด หรือตามมาตรฐานที่อธิบดีกำหนด
(๒) เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ทุกเครื่อง ต้องจัดให้มีเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ แสดงว่าเป็นชนิดใด ใช้ดับเพลิงประเภทใด และเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์นั้นต้องมีขนาดที่มองเห็นได้ อย่างชัดเจนในระยะไม่น้อยกว่าหนึ่งเมตรห้าสิบเซนติเมตร
(๓) ห้ามใช้เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ที่อาจเกิดไอระเหยของสารพิษ เช่น คาร์บอนเตตราคลอไรด์
(๔) จัดให้มีเครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ตามจำนวน ความสามารถของเครื่องดับเพลิง และการติดตั้ง ดังต่อไปนี้ (ก) เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ที่ใช้ดับเพลิงประเภท เอ จำนวน ความสามารถ ของเครื่องดับเพลิง และการติดตั้ง ให้คำนวณตามพื้นที่ของสถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัย ตามที่กำหนดไว้ในตารางที่ ๒ ท้ายกฎกระทรวงนี้ โดยต้องมีระยะเข้าถึงไม่เกินยี่สิบสองเมตรห้าสิบเซนติเมตร ในกรณีที่ใช้เครื่องดับเพลิงที่มีความสามารถในการดับเพลิงต่ ากว่าความสามารถในการดับเพลิงตามพื้นที่ ที่กำหนดไว้ในตารางดังกล่าว ให้เพิ่มจำนวนเครื่องดับเพลิงนั้นให้ได้สัดส่วนกับพื้นที่ที่กำหนด ทั้งนี้ ในการคำนวณเพื่อจัดให้มีเครื่องดับเพลิงของสถานที่ดังกล่าว ถ้ามีเศษของพื้นที่ให้นับเป็นพื้นที่เต็มส่วน ที่ต้องเพิ่มจำนวนเครื่องดับเพลิงขึ้นอีกหนึ่งเครื่อง และในกรณีสถานที่นั้นมีพื้นที่เกินกว่าที่กำหนดไว้ในตาราง นายจ้างจะต้องเพิ่มเครื่องดับเพลิงโดยคำนวณตามสัดส่วนของพื้นที่ตามที่กำหนดไว้ในตารางดังกล่าว เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ที่ใช้ดับเพลิงประเภท บี ความสามารถของเครื่องดับเพลิง ที่ติดตั้งต้องมีระยะเข้าถึงตามที่กำหนดไว้ในตารางที่ ๓ ท้ายกฎกระทรวงนี้ เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ที่ใช้ดับเพลิงประเภท ซี การติดตั้งให้พิจารณาจากวัตถุ ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียงว่าจะทำให้เกิดเพลิงประเภท เอ หรือ บี และติดตั้งเครื่องดับเพลิง แบบเคลื่อนย้ายได้ที่ใช้ดับเพลิงประเภทนั้น เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ที่ใช้ดับเพลิงประเภท ดี ในการติดตั้งให้มีระยะเข้าถึง ไม่เกินยี่สิบสามเมตร (ข) ให้ติดตั้งหรือจัดวางเครื่องดับเพลิงในสภาพที่มั่นคง มองเห็นได้อย่างชัดเจน สามารถ นำมาใช้ได้ง่ายและรวดเร็ว (ค) ให้จัดทำรายละเอียดเกี่ยวกับชนิดและวิธีใช้เป็นภาษาไทยที่เห็นได้อย่างชัดเจน ติดไว้ที่ตัวถังหรือบริเวณที่ติดตั้ง
(๕) จัดให้มีการดแู ลรกั ษาและตรวจสอบเครื่องดับเพลิงให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ดี โดยการตรวจสอบ ต้องไม่น้อยกว่าหกเดือนต่อหนึ่งครั้ง พร้อมกับติดป้ายแสดงผลการตรวจสอบและวันที่ทำการตรวจสอบ ครั้งสุดท้ายไวท้ ี่อุปกรณ์ดังกล่าว และเก็บผลการตรวจสอบไวใ้ ห้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจได้ตลอดเวลา รวมทั้งต้องมีการซ่อมบำรุงและเปลี่ยนถ่ายสารดับเพลิงตามข้อกำหนดของผู้ผลิตด้วย
ข้อ ๑๔ กรณีที่นายจ้างจัดให้มีระบบดับเพลิงอัตโนมัติ ให้ปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) ระบบดับเพลิงอัตโนมัติต้องเป็นไปตามมาตรฐานของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
(๒) ต้องเปิดวาล์วประธานทคี่ วบคุมระบบจ่ายนา้ เขา้ หรือสารดบั เพลิงอื่นอยู่ตลอดเวลา และจัดให้มี ผู้ควบคุมดูแลให้ใช้งานได้ตลอดเวลา
(๓) ต้องติดตั้งสัญญาณเพื่อเตือนภัยในขณะที่ระบบดับเพลิงอัตโนมัติกำลังทำงาน
(๔) ต้องไม่มีสิ่งกีดขวางทางน้ าหรือสารดับเพลิงอื่นจากหัวฉีดดับเพลิงโดยรอบ
ข้อ ๑๕ ในสถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยอย่างร้ายแรงหรืออย่างปานกลาง นายจ้างต้องจัดให้มีระบบน้ าดับเพลิงและอุปกรณ์ประกอบเพื่อใช้ในการดับเพลิงตามข้อ ๑๒ และ เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ตามข้อ ๑๓ สำหรับสถานที่ซงึ่ มสี ภาพเสี่ยงตอ่ การเกิดอัคคภีัยอย่างเบา นายจ้างอาจจัดให้มีเครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ตามข้อ ๑๓ อย่างเดียวก็ได้
ข้อ ๑๖ ให้นายจ้างปฏิบัติเกี่ยวกับอุปกรณ์ดับเพลิง ดังต่อไปนี้
(๑) ติดตั้งป้ายแสดงจุดติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิงที่เห็นได้อย่างชัดเจน
(๒) ติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิงในที่เห็นได้อย่างชัดเจน ไม่มีสิ่งกีดขวาง และสามารถนำมาใช้งาน ได้โดยสะดวกตลอดเวลา
(๓) จัดให้มีการดูแลรักษาและตรวจสอบอุปกรณ์ดับเพลิงให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ดี โดยใน การตรวจสอบนั้นต้องไม่น้อยกว่าเดือนละหนึ่งครั้งหรือตามระยะเวลาที่ผู้ผลิตกำหนด พร้อมกับติดป้าย แสดงผลการตรวจสอบและวันที่ทำการตรวจสอบครั้งสุดท้ายไว้ที่อุปกรณ์ดังกล่าว และเก็บผลการตรวจสอบ ไว้ให้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบได้ตลอดเวลา เว้นแต่เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ ให้ตรวจสอบตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๓ (๕)
ข้อ ๑๗ สถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยอย่างร้ายแรงหรืออย่างปานกลาง ให้นายจ้าง จัดลูกจ้างเพื่อทำหน้าที่ดับเพลิงประจำอยู่ตลอดเวลาที่มีการทำงาน และจัดหาอุปกรณ์คุ้มครอง ความปลอดภัยส่วนบุคคลที่ใช้ในการดับเพลิงและการฝึกซ้อมดับเพลิงซึ่งต้องอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ดี เช่น เสื้อคลุมดับเพลิง รองเท้า ถุงมือ หมวก หน้ากากป้องกันความร้อนหรือควันพิษ อย่างน้อย ให้เพียงพอกับจำนวนผู้ทำหน้าที่ดับเพลิงนั้น
ข้อ ๑๘ ให้นายจ้างป้องกันอัคคีภัยจากแหล่งก่อเกิดการกระจายตัวของความร้อน ดังต่อไปนี้
(๑) กระแสไฟฟ้าลัดวงจร ให้เป็นไปตามกฎหมายเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน เกี่ยวกับไฟฟ้า
(๒) เครื่องยนต์หรือปล่องไฟ เพื่อมิให้เกิดลูกไฟหรือเขม่าไฟกระเด็นถูกวัตถุที่ติดไฟได้
(๓) การแผ่รังสี การนำหรือการพาความร้อนจากแหล่งกำเนิดความร้อนสูงไปสู่วัตถุที่ติดไฟได้ง่าย
(๔) การเสียดสีหรือเสียดทานของเครื่องจักรหรือเครื่องมือที่เกิดประกายไฟหรือความร้อนสูง ที่อาจทำให้เกิดการลุกไหม้ได้
(๕) การสะสมของไฟฟ้าสถิต โดยต่อสายดินกับถังหรือท่อน้ ามันเชื้อเพลิง สารเคมี หรือ ของเหลวไวไฟ ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามกฎหมายเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้า
(๖) การเชื่อมหรือตัดโลหะ ซึ่งเป็นแหล่งความร้อนสูงที่อาจทำให้เกิดการลุกไหม้ได้
(๗) การสะสมความร้อนของปล่องระบายควัน โดยปฏิบัติ ดังต่อไปนี้ (ก) ไม่ติดตั้งปล่องระบายควันกับส่วนของอาคารที่สร้างด้วยวัสดุที่ติดไฟได้ง่าย (ข) หุ้มปล่องระบายควันด้วยฉนวนที่ทำจากวัสดุที่ไม่ติดไฟ และอุณหภูมิผิวหน้าด้านนอก ของฉนวนต้องไม่สูงเกินห้าสิบองศาเซลเซียส
ข้อ ๑๙ ในกรณีที่นายจ้างมี เก็บ หรือขนถ่ายวัตถุไวไฟหรือวัตถุระเบิดจะต้องดำเนินการ อย่างปลอดภัยเพื่อป้องกันการเกิดอัคคีภัย ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามกฎหมายเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน เกี่ยวกับสารเคมีอันตราย วัตถุไวไฟ หรือวัตถุระเบิด
ข้อ ๒๐ การเก็บถังก๊าซชนิดเคลื่อนย้ายได้ชนิดของเหลว ให้นายจ้างปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) ในกรณีที่เก็บถังก๊าซไว้ภายนอกอาคาร ต้องเก็บไว้ในที่เปิดโล่งที่มีการป้องกันความร้อน มิให้มีอุณหภูมิสูงกว่าที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ และมีสิ่งป้องกันความเสียหายที่จะเกิดขึ้นจากยานพาหนะหรือสิ่งอื่น
(๒) ในกรณีที่เก็บถังก๊าซไว้ภายในอาคาร ต้องแยกเก็บไว้ในห้องที่มีผนังทำด้วยวัสดุทนไฟ และมีการระบายหรือถ่ายเทอากาศได้ดี มีระบบตรวจจับก๊าซอัตโนมัติ ปริมาณเก็บรวมกันแห่งละไม่เกิน สองพันลิตร โดยแต่ละแห่งจะต้องห่างกันไม่น้อยกว่ายี่สิบเมตร
(๓) ห้ามเก็บถังก๊าซไว้ใกล้วัตถุที่ลุกไหม้ได้ง่าย
(๔) มีโซ่หรือวัตถุอื่นในลักษณะเดียวกันรัดถังกันล้ม และติดตั้งฝาครอบหัวถัง เพื่อความปลอดภัย ในขณะที่เคลื่อนย้ายหรือจัดเก็บ
ข้อ ๒๑ การป้องกันอันตรายจากถ่านหนิ เซลลูลอยด์ หรือของแขง็ ที่ตดิ ไฟได้ง่าย ให้นายจ้างปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) การเก็บถ่านหินในที่โล่งแจ้ง ต้องพรมน้ าให้เปียกชื้นอยู่ตลอดเวลาและอัดทับให้แน่น เพื่อป้องกันการลุกไหม้ที่เกิดได้เอง และห้ามกองไว้สูงเกินสามเมตร
(๒) ถ่านหินที่บดแล้วหรือชนิดผงหากมีอุณหภูมิสูงกว่าหกสิบห้าองศาเซลเซียส ต้องทำให้เย็น ก่อนนำไปเก็บใส่ไว้ในถังหรือภาชนะทนไฟ
(๓) ถังหรือภาชนะที่ใช้เก็บถ่านหินหรือผงแร่ที่ลุกไหม้ได้ง่าย ต้องสร้างด้วยวัสดุทนไฟที่มี ฝาปิดมิดชิดและเก็บไว้ห่างไกลจากแหล่งความร้อน
(๔) การเก็บเซลลูลอยด์หรือของแข็งที่ติดไฟได้ง่ายในไซโล ถัง หรือภาชนะ ต้องทำการป้องกัน การลุกไหม้จากแหล่งความร้อนหรือการผสมกับอากาศที่จะก่อให้เกิดการลุกไหม้ได้
ข้อ ๒๒ การเก็บวัตถุที่ติดไฟได้ง่ายประเภทไม้ กระดาษ ขนสัตว์ ฟาง โฟม ฟองน้ าสังเคราะห์ หรือสิ่งอื่นใดที่มีคุณสมบัติคล้ายคลึงกัน ให้นายจ้างแยกเก็บไว้ในอาคารต่างหากหรือเก็บในห้องทนไฟ ซึ่งหลังคาหรือฝาห้องต้องไม่ทำด้วยแก้วหรือวัสดุโปร่งใสที่แสงแดดส่องตรงเข้าไปได้ ในกรณีที่มีจำนวนน้อย อาจเก็บไว้ในภาชนะทนไฟหรือถังโลหะที่มีฝาปิด
ข้อ ๒๓ ให้นายจ้างปฏิบัติเกี่ยวกับของเสียที่ติดไฟได้ง่าย ดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้มีการทำความสะอาดเพื่อมิให้มีการสะสมหรือตกค้างของของเสียที่ติดไฟได้ง่าย ซึ่งต้องไม่น้อยกว่าวันละหนึ่งครั้ง ถ้าเป็นงานกะต้องไม่น้อยกว่ากะละหนึ่งครั้ง เว้นแต่วัตถุไวไฟหรือ วัตถุระเบิดที่ลุกไหม้ได้เอง ต้องจัดให้มีการทำความสะอาดทันที
(๒) ต้องเก็บรวบรวมของเสียที่ติดไฟได้ง่ายไว้ในภาชนะปิดที่เป็นโลหะ
(๓) ให้นำของเสียที่เก็บรวบรวมไว้ตาม (๒) ออกไปจากบริเวณที่ลูกจ้างทำงานไม่น้อยกว่า วันละหนึ่งครั้ง ในกรณีที่ยังไม่ได้กำจัดโดยทันทีให้นำไปเก็บไว้ในห้องทนไฟหรืออาคารทนไฟ และต้อง นำไปกำจัดให้หมดอย่างน้อยเดือนละหนึ่งครั้งโดยวิธีการที่ปลอดภัย เช่น การเผา การฝัง การใช้สารเคมี เพื่อให้ของเสียนั้นสลายตัว หรือโดยวิธีอื่นที่มีประสิทธิภาพ แล้วแต่กรณี
ข้อ ๒๔ การกำจัดของเสียที่ติดไฟได้ง่ายโดยการเผา ให้นายจ้างปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) ให้เผาในเตาที่ออกแบบสำหรับการเผาโดยเฉพาะ หรือเผาในที่โล่งแจ้งโดยให้ห่างจาก บริเวณที่ลูกจ้างทำงานในระยะที่ปลอดภัยและอยู่ใต้ลม
(๒) จัดให้ลูกจ้างที่ทำหน้าที่เผาสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล
(๓) จัดเก็บเถ้าถ่านที่เหลือจากการเผาของเสียที่ติดไฟได้ง่ายนั้นไว้ในภาชนะ ห้อง สถานที่ที่ปลอดภัย หรือเก็บไว้ในภาชนะที่ปิดมิดชิดเพื่อป้องกันการรั่วไหล หรือนำไปฝังในสถานที่ที่ปลอดภัย
ข้อ ๒๕ ให้นายจ้างจัดให้มีระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าสำหรับอาคารหรือสิ่งก่อสร้าง ดังต่อไปนี้
(๑) อาคารที่มีวัตถุไวไฟหรือวัตถุระเบิด
(๒) สิ่งก่อสร้างที่มีความสูง ประเภท ปล่องควัน หอคอย เสาธง ถังเก็บน้ าหรือสารเคมี หรือสิ่งก่อสร้างอื่นใดที่มีความสูงในทำนองเดียวกัน ความในวรรคหนึ่งไม่ใช้บังคับกับอาคารและสิ่งก่อสร้างที่อยู่ในรัศมีการป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า ของอาคารอื่น การติดตั้งระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าให้ปฏิบัติตามมาตรฐานของสมาคมวิศวกรรมสถาน แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
ข้อ ๒๖ ให้นายจ้างจัดให้มีมาตรการป้องกันผลกระทบจากฟ้าผ่าเข้าสู่ระบบไฟฟ้าของอาคาร
ข้อ ๒๗ ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างไม่น้อยกว่าร้อยละสี่สิบของจำนวนลูกจ้างในแต่ละหน่วยงาน ของสถานประกอบกิจการรับการฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น โดยให้ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตจากกรมสวัสดิการ และคุ้มครองแรงงานเป็นผู้ดำเนินการฝึกอบรม
ข้อ ๒๘ ให้นายจ้างจัดให้มีการดำเนินการเกี่ยวกับความปลอดภัยจากอัคคีภัย ดังต่อไปนี้
(๑) สถานประกอบกิจการที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยอย่างร้ายแรงหรืออย่างปานกลาง ต้องจัดให้มีการบริหารงานโดยกลุ่มปฏิบัติงานเพื่อป้องกันและระงับอัคคีภัย และมีผู้ทำหน้าที่อำนวยการ ระงับอัคคีภัยทั้งระบบโดยเฉพาะเมื่อเกิดเพลิงไหม้ประจำสถานประกอบกิจการตลอดเวลาที่มี การประกอบกิจการ
(๒) ต้องจัดให้ผู้ที่มหี น้าที่เกยี่ วกับการป้องกันและระงับอัคคีภัยรับการฝึกอบรมเกี่ยวกับการป้องกัน และระงบั อัคคีภัย การใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ ในการดับเพลิง การปฐมพยาบาล และการช่วยเหลือในกรณีฉุกเฉิน
ข้อ ๒๙ ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างฝึกซ้อมอพยพหนีไฟออกจากอาคารไปตามเส้นทางหนีไฟ ตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๒
ข้อ ๓๐ ให้นายจ้างจัดใหล้ ูกจ้างทุกคนฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมอพยพหนีไฟพร้อมกันอย่างน้อย ปีละหนึ่งครั้ง ทั้งนี้ ให้ลูกจ้างของนายจ้างทุกรายที่ทำงานอยู่ภายในอาคารเดียวกันและในวันและเวลาเดียวกัน ทำการฝึกซ้อมพร้อมกัน และก่อนการฝึกซ้อมไม่น้อยกว่าสามสิบวัน ให้นายจ้างส่งแผนการฝึกซ้อมดับเพลิง และฝึกซ้อมอพยพหนีไฟ รวมทั้งรายละเอียดเกี่ยวกับการฝึกซ้อมต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมาย เพื่อให้ความเห็นชอบ ในกรณีที่นายจ้างไม่สามารถดำเนินการฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมอพยพหนีไฟตามวรรคหนึ่งได้เอง จะต้องให้ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเป็นผู้ดำเนินการฝึกซ้อม ให้นายจ้างจัดทำรายงานผลการฝึกซ้อมดังกล่าวตามแบบที่อธิบดีกำหนด และยื่นต่ออธิบดี หรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในสามสิบวันนับแต่วันที่เสร็จสิ้นการฝึกซ้อม
ข้อ ๓๑ ให้หน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้นและหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและหนีไฟ ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการขึ้น ทะเบียนเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น หน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและหนีไฟ ลงวันที่ ๒๗ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๙ มีสิทธิดำเนินการตามข้อ ๒๗ และข้อ ๓๐ จนกว่าการขึ้นทะเบียนนั้นจะสิ้นอายุ
ข้อ ๓๒ ให้หน่วยงานตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง กำหนดหน่วยงาน ฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น หน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนีไฟ พ.ศ. ๒๕๕๐ มีสิทธิ ดำเนินการตามข้อ ๒๗ และข้อ ๓๐ ต่อไป โดยต้องขอรับใบอนุญาตจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ไว้ ณ วนั ที่ ๗ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เผดิมชัย สะสมทรัพย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
ตารางท้ายกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบรหิ าร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกบั การป้องกันและระงบั อัคคีภัย พ.ศ. ๒๕๕๕ ตารางที่ ๑ การจัดเตรียมปริมาณน้ําสำรองต่อพื้นที่ของอาคารเพื่อใช้ในการดบั เพลิง พื้นที่ของอาคาร ปริมาณน้ําทสี่ ํารอง ไม่เกิน ๑,๒๕๐ ตารางเมตร ๐๙,๐๐๐ ลิตร เกินไม่ ๑,๒๕๐ ตารางเมตร แต่ไม่เกิน ๑,๕๐๐ ตารางเมตร ๑๕,๐๐๐ ลิตร เกินไม่ ๑,๕๐๐ ตารางเมตร แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร ๒๗,๐๐๐ ลิตร เกินไม่ ๑,๐๐๐ ตารางเมตร ๓๖,๐๐๐ ลิตร ตารางที่ ๒ การติดตั้งเครื่องดับเพลิงเพื่อใช้ดับเพลิงประเภท เอ โดยคำนวณตามพื้นที่ของสถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยง ต่อการเกิดอัคคีภัย ความสามารถของ พื้นที่ของสถานที่ซึ่งมีสภาพ พื้นที่ของสถานที่ซึ่งมีสภาพ พื้นที่ของสถานที่ซึ่งมีสภาพ เครื่องดบั เพลงิ เสี่ยงตอ่ การเกิดอัคคีภัย เสี่ยงตอ่ การเกิดอัคคีภัย เสี่ยงตอ่ การเกิดอัคคีภัย เทียบเท่า อย่างเบา อย่างปานกลาง อย่างร้ายแรง ต่อเครื่องดับเพลงิ ๑ เครื่อง ต่อเครื่องดับเพลงิ ๑ เครื่อง ต่อเคร่อื งดับเพลงิ ๑ เครื่อง ๐๑ - เอ ๑,๒๐๐ ตารางเมตร ไม่อนุญาตให้ใช้ ไม่อนุญาตให้ใช้ ๐๒ - เอ ๑,๕๖๐ ตารางเมตร ๑,๒๐๐ ตารางเมตร ไม่อนุญาตให้ใช้ ๐๓ - เอ ๑,๘๔๐ ตารางเมตร ๑,๔๒๐ ตารางเมตร ๑,๒๐๐ ตารางเมตร ๐๔ - เอ ๑,๐๕๐ ตารางเมตร ๑,๕๖๐ ตารางเมตร ๑,๓๗๐ ตารางเมตร ๐๕ - เอ ๑,๐๕๐ ตารางเมตร ๑,๘๔๐ ตารางเมตร ๑,๕๖๐ ตารางเมตร ๑๐ - เอ ๑,๐๕๐ ตารางเมตร ๑,๐๕๐ ตารางเมตร ๑,๘๔๐ ตารางเมตร ๒๐ - เอ ๑,๐๕๐ ตารางเมตร ๑,๐๕๐ ตารางเมตร ๑,๘๔๐ ตารางเมตร ๔๐ - เอ ๑,๐๕๐ ตารางเมตร ๑,๐๕๐ ตารางเมตร ๑,๐๕๐ ตารางเมตร
๒ ตารางที่ ๓ การติดตั้งเครอื่ งดับเพลิงเพื่อใช้ดับเพลงิ ประเภท บี ของสถานทซี่ ึ่งมสี ภาพเสี่ยงตอ่ การเกิด อัคคีภัย สถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยง ความสามารถของเครื่องดับเพลงิ ระยะเข้าถึง ต่อการเกิดอัคคีภัย เทียบเท่า ๐๕ - บี ๐๙ เมตร อย่างเบา ๑๐ - บี ๑๕ เมตร ๑๐ - บี ๐๙ เมตร อย่างปานกลาง ๒๐ - บี ๑๕ เมตร ๔๐ - บี ๐๙ เมตร อย่างร้ายแรง ๘๐ - บี ๑๕ เมตร
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงแรงงานมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานให้นายจ้างบริหาร จัดการ และดำเนินการด้าน ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ซึ่งการป้องกันและระงับอัคคีภัยที่มีมาตรฐาน เป็นมาตรการสำคัญอย่างหนึ่งที่ทำให้ลูกจ้างได้รับความปลอดภัยในการทำงาน ดังนั้น เพื่อความปลอดภัย ในการทำงานของลูกจ้าง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
กฎหมาย
ข้อกำหนดด้านโครงสร้างการบริหาร ระบบจัดการ และผู้รับผิดชอบงานความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ
กำหนดองค์ประกอบของระบบการจัดการด้านความปลอดภัย ตั้งแต่นโยบาย การวางแผน การนำไปปฏิบัติ การประเมินผล และการปรับปรุง
กำหนดมำตรฐำนเกี่ยวกับระบบกำรจดั กำรด้ำนควำมปลอดภัย
อำศัยอำนำจตำมควำมในมำตรำ ๕ วรรคหนึ่ง และมำตรำ ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบญั ญตัิ ควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำร กระทรวงแรงงำน ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกำศในรำชกิจจำนุเบกษำ เป็นต้นไป
ข้อ ๒ ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำรและกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓
ข้อ ๓ ในกฎกระทรวงนี้ “ระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย” หมำยควำมว่ำ ระบบกำรจัดกำรที่กำหนดขึ้นเป็นส่วนหนึ่ง ของระบบกำรจัดกำรของสถำนประกอบกิจกำรเพื่อนำไปปฏิบัติให้เป็นไปตำมนโยบำยด้ำนควำมปลอดภยั อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ซึ่งครอบคลุมกำรจัดกำรควำมเสี่ยงด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนของสถำนประกอบกิจกำร
ข้อ ๔ นำยจ้ำงของสถำนประกอบกิจกำรตำมที่ระบุไว้ในบัญชีท้ำยกฎกระทรวงนี้ ที่มีลูกจ้ำง จำนวนห้ำสิบคนขึ้นไป ต้องจัดให้มีระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย ทั้งนี้ ภำยในหกสิบวัน นับแต่วันที่มีลูกจ้ำงครบจำนวนดังกล่ำว
ข้อ ๕ ระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย อย่ำงน้อยต้องประกอบด้วย
(๑) นโยบำยด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน
(๒) กำรจัดกำรองค์กรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน
(๓) แผนงำนด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน และกำร นำไปปฏิบัติ
(๔) กำรประเมินผลและกำรทบทวนระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย
(๕) กำรปรับปรุงและกำรพัฒนำระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย
ข้อ ๖ ในกำรกำหนดนโยบำยด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำนตำมข้อ ๕ (๑) นำยจ้ำงต้องมีหน้ำที่ ดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้ลูกจ้ำงในสถำนประกอบกิจกำรมีส่วนร่วมกำหนดนโยบำยด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน และเผยแพร่ให้ลูกจ้ำงหรือผู้ซึ่งเกี่ยวข้องทรำบอย่ำงทั่วถึง
(๒) จัดทำนโยบำยด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ตำมข้อ ๕ (๑) เป็นภำษำไทยหรือจะมีภำษำอื่นที่ลูกจ้ำงสำมำรถเข้ำใจด้วยก็ได้ พร้อมลงลำยมือชื่อ ประทับตรำรับรอง และลงวันที่ให้ถูกต้องครบถ้วน โดยจะจัดทำในรูปแบบข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ด้วยก็ได้
(๓) จัดให้มีกำรทบทวนนโยบำยด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำนอย่ำงน้อยปีละหนึ่งครั้ง
ข้อ ๗ นโยบำยด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ตำมข้อ ๕ (๑) ต้องสอดคล้องกับสภำพกำรทำงำนและกฎหมำยว่ำด้วยควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ ดังต่อไปนี้
(๑) เพื่อคุ้มครองควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนของลูกจ้ำง ในสถำนประกอบกิจกำร
(๒) เพื่อให้กำรปฏิบัติตำมกฎหมำยว่ำด้วยควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำนเป็นไปอย่ำงมีประสิทธิภำพ
ข้อ ๘ กำรจัดกำรองค์กรด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำนตำมข้อ ๕ (๒) อย่ำงน้อยต้องประกอบด้วย
(๑) กำรจัดให้มีบุคลำกรซึ่งมีหน้ำที่และควำมรับผิดชอบเกี่ยวกับกำรดำเนินกำรตำมระบบ กำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยที่เหมำะสมกับบุคลำกรแต่ละตำแหน่ง
(๒) กำรฝึกอบรมบุคลำกรเกี่ยวกับกำรดำเนินกำรตำมระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย เพื่อให้มีควำมรู้และทักษะเพียงพอ สำมำรถปฏิบัติงำนที่รับผิดชอบได้อย่ำงปลอดภัย
(๓) กำรจัดทำเอกสำรเกี่ยวกับระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยให้เป็นปัจจุบัน เก็บไว้ ในสถำนประกอบกิจกำรเป็นเวลำไม่น้อยกว่ำสองปีนับแต่วันจัดทำ และพร้อมที่จะให้พนักงำน ตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ โดยจะจัดทำในรูปแบบข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ด้วยก็ได้
(๔) กำรสื่อสำรข้อมูลเกี่ยวกับระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยให้แก่ลูกจ้ำง หรือผู้ซึ่ง เกี่ยวข้องในสถำนประกอบกิจกำร และข้อมูลเกี่ยวกับอันตรำยและมำตรฐำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนให้แก่ผู้รับเหมำและผู้ซึ่งเกี่ยวข้อง
ข้อ ๙ แผนงำนด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ตำมข้อ ๕ (๓) อย่ำงน้อยต้องมีเนื้อหำ ดังต่อไปนี้
(๑) กำรทบทวนสถำนะเบื้องต้นเกี่ยวกับสภำพแวดล้อมที่ปรำกฏอยู่ในบริเวณที่ทำงำน ของลูกจ้ำง ซึ่งรวมถึงกำรระบำยอำกำศ สำรเคมีอันตรำย ควำมร้อน แสงสว่ำง เสียง รังสี ไฟฟ้ำ
ที่อับอำกำศ เครื่องจักร อำคำร สถำนที่ ตลอดจนสภำพและลักษณะกำรทำงำนอย่ำงอื่นของลูกจ้ำง และในกรณีที่มีกำรเปลี่ยนแปลงสภำพแวดล้อมจะต้องมีกำรทบทวนสถำนะเบื้องต้นเกี่ยวกับ สภำพแวดล้อม เพื่อให้ทรำบถึงอันตรำยหรือระดับควำมเสี่ยงด้วยทุกครั้ง
(๒) กำรนำผลกำรทบทวนสถำนะเบื้องต้นมำวำงแผนงำนด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ให้สอดคล้องกับกฎหมำยว่ำด้วยควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ซึ่งอย่ำงน้อยต้องมีกำรกำหนดผู้รับผิดชอบ งบประมำณ ระยะเวลำ ในกำรดำเนินกำร และเกณฑ์กำรประเมินผล
(๓) กำรนำแผนงำนด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน ไปปฏิบัติ
(๔) กำรประเมินผลที่ได้จำกกำรปฏิบัติตำมแผนงำนด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน
(๕) กำรนำผลกำรประเมินตำม (๔) ไปปรับปรุงแผนงำนด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน
ข้อ ๑๐ ในกำรประเมินผลและกำรทบทวนระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยตำมข้อ ๕ (๔) อย่ำงน้อยต้องดำเนินกำร ดังนี้
(๑) มีกำรตรวจติดตำมและกำรวัดผลกำรปฏิบัติงำนของระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย
(๒) มีกำรสอบสวนหำสำเหตุของกำรเกิดอุบัติกำรณ์ กำรเจ็บป่วย โรคจำกกำรทำงำนหรือ ควำมเสียหำยต่อทรัพย์สิน เพื่อกำหนดมำตรกำรในกำรแก้ไขและปรับปรุงระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภยั และกำหนดมำตรกำรป้องกันกำรเกิดเหตุดังกล่ำวซ้ ำอีก
(๓) มีกำรทบทวนระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย โดยนำผลกำรดำเนินกำรตำมระบบ กำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยของสถำนประกอบกิจกำรมำวิเครำะห์หำสำเหตุของข้อบกพร่องและ แนวโน้มที่จะเกิดข้อบกพร่อง นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรประเมินผลและกำรทบทวนระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย ตำมวรรคหนึ่ง อย่ำงน้อยปีละหนึ่งครั้ง
ข้อ ๑๑ กำรปรับปรุงและกำรพัฒนำระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยตำมข้อ ๕ (๕) ต้องนำผลที่ได้จำกกำรประเมินผลและกำรทบทวนระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยตำมข้อ ๑๐ มำปรับปรุงแก้ไขระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยด้วย กำรปรับปรุงและกำรพัฒนำระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยตำมวรรคหนึ่ง ต้องมี กำรดำเนินกำรอย่ำงต่อเนื่อง เพื่อให้ระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยเป็นไปอย่ำงมีประสิทธิภำพ และบรรลุวัตถุประสงค์ด้ำนควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำน
ข้อ ๑๒ เพื่อให้ระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยของสถำนประกอบกิจกำรเป็นไปอย่ำง มีประสิทธิภำพ ให้นำยจ้ำงของสถำนประกอบกิจกำรต้อง
(๑) ควบคุมดูแลกำรดำเนินกำรตำมระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย
(๒) เปิดโอกำสให้ลูกจ้ำงทุกคนมสี่วนร่วมในกำรดำ เนนิ กำรตำมระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย
(๓) จัดให้ลูกจ้ำงสำมำรถเข้ำถึงข้อมูลต่ำง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยได้ โดยคำนึงถึงกำรรักษำข้อมูลส่วนบุคคล
(๔) จัดให้มีช่องทำงในกำรรับควำมคิดเห็น ข้อเสนอแนะ หรือข้อร้องเรียนเกี่ยวกับควำมปลอดภัย อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรทำงำนของลูกจ้ำง เพื่อนำข้อมูลมำพิจำรณำดำเนินกำรปรับปรุง แก้ไขระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย
ข้อ ๑๓ ในกรณีที่นำยจ้ำงได้จัดให้มีระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยตำมมำตรฐำน ผลิตภัณฑ์อุตสำหกรรม มำตรฐำนขององค์กำรมำตรฐำนสำกล (International Standardization for Organization : ISO) มำตรฐำนขององค์กำรแรงงำนระหว่ำงประเทศ (International Labour Organization : ILO) มำตรฐำนของสถำบันมำตรฐำนสหรำชอำณำจักร (British Standards Institution : BSI) มำตรฐำนของสำนักงำนบริหำรควำมปลอดภัยและอำชีวอนำมัยแห่งชำติ (Occupational Safety and Health Administration : OSHA) มำตรฐำนของสถำบันมำตรฐำน แห่งชำติประเทศสหรัฐอเมรกิ ำ (American National Standards Institute : ANSI) มำตรฐำนของ ประเทศออสเตรเลียและประเทศนิวซีแลนด์ (Australia Standards/New Zealand Standards : AS/NZS) มำตรฐำนของสมำพันธ์กำรกำหนดมำตรฐำนของประเทศแคนำดำ (Canadian Standards Association : CSA) หรือมำตรฐำนอื่นที่เทียบเท่ำตำมที่อธิบดีประกำศกำหนด ให้ถือว่ำได้จัดให้มี ระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัยตำมกฎกระทรวงนี้แล้ว ให้ไว้ ณ วนั ที่ 9 กมุ ภำพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖5 สุชำติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงำน
บัญชีท้ายกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. ๒๕๖๕ ลำดับ สถานประกอบกิจการ ๑. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับการทำเหมืองตามกฎหมายว่าด้วยแร่ ๒. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับกิจการปิโตรเลียมตามกฎหมายว่าด้วยปิโตรเลียม ๓. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับปิโตรเคมี ๔. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับการกลั่นนำมันปิโตรเลียม ๕. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับการแยกก๊าซธรรมชาติ ๖. อุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์ ๗. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์อาหาร ๘. อุตสาหกรรมเครื่องดื่ม ๙. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์จากยาสูบ ๑๐. อุตสาหกรรมสิ่งทอ ๑๑. อุตสาหกรรมเสื อผ้าหรือเครื่องแต่งกาย ๑๒. อุตสาหกรรมเครื่องหนัง ๑๓. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์จากไม้ ๑๔. อุตสาหกรรมกระดาษหรือผลิตภัณฑ์ที่แปรรูปจากกระดาษ ๑๕. อุตสาหกรรมการผลิตสารเคมีหรือเคมีภัณฑ์ ๑๖. อุตสาหกรรมเภสัชภัณฑ์หรือเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ ๑๗. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ยาง ๑๘. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์พลาสติก ๑๙. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ที่ทำจากแร่อโลหะ ๒๐. อุตสาหกรรมโลหะหรือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากโลหะ ๒๑. อุตสาหกรรมอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ๒๒. อุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้า ๒๓. อุตสาหกรรมเครื่องจักรหรือเครื่องมือกล ๒๔. อุตสาหกรรมยานพาหนะ ชิ นส่วนยานพาหนะ หรืออุปกรณ์เสริมสำหรับยานพาหนะ ๒๕. อุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์ ๒๖. อุตสาหกรรมเครื่องประดับ ๒๗. อุตสาหกรรมเครื่องดนตรี ๒๘. อุตสาหกรรมอุปกรณ์กีฬาออกกำลังกาย
๒ ลำดับ สถานประกอบกิจการ ๒๙. อุตสาหกรรมของเล่น ๓๐. อุตสาหกรรมเครื่องมืออุปกรณ์ทางการแพทย์ ๓๑. อุตสาหกรรมการผลิตไฟฟ้า การจัดส่ง หรือการจ่ายไฟฟ้า ๓๒. อุตสาหกรรมการผลิตหรือการบรรจุก๊าซ ๓๓. อุตสาหกรรมการผลิตถ่านโค้ก ๓๔. อุตสาหกรรมการผลิต การเก็บ หรือการจำหน่ายไอนำ ๓๕. อุตสาหกรรมการเลี ยงสัตว์หรือการเพาะปลูก ๓๖. สถานีบริการตามกฎหมายว่าด้วยการค้านำมันเชื อเพลิง ๓๗. คลังนำมันเชื อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมนำมันเชื อเพลิง ๓๘. การให้บริการบำบัดนำเสียหรือกำจัดของเสียตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษา คุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ๓๙. อุตสาหกรรมการนำวัสดุที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ ๔๐. อุตสาหกรรมการแต่งแร่ การขุดแร่รายย่อย หรือการร่อนแร่ตามกฎหมายว่าด้วยแร่ ๔๑. การก่อสร้าง การดัดแปลง การซ่อมแซม หรือการรื อถอนอาคารตามกฎหมายว่าด้วย การควบคุมอาคาร ๔๒. อุตสาหกรรมการขนส่ง ๔๓. การบริการการเดินอากาศตามกฎหมายว่าด้วยการเดินอากาศ ๔๔. กิจการคลังสินค้า กิจการไซโล หรือกิจการห้องเย็นตามกฎหมายว่าด้วยคลังสินค้า ไซโล และหอ้ ง เย็น ๔๕. กิจการโทรคมนาคมตามกฎหมายว่าด้วยองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบ กิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม ๔๖. การติดตั ง การซ่อม หรือการซ่อมบำรุงเครื่องจักร ๔๗. โรงแรมตามกฎหมายว่าด้วยโรงแรม ๔๘. กิจการนิติบุคคลอาคารชุดตามกฎหมายว่าด้วยอาคารชุด ๔๙. ห้างสรรพสินค้า ธุรกิจค้าปลีก หรือธุรกิจค้าส่ง ๕๐. ศูนย์การจัดประชุมและการแสดงสินค้า ๕๑. โรงพยาบาล ๕๒. การทดสอบและวิเคราะห์การปฏิบัติการทางกายภาพ เคมี ชีวภาพ หรือวิศวกรรม ๕๓. การขายและการบำรุงรักษายานยนต์หรือการซ่อมยานยนต์ ๕๔. สวนสัตว์หรือสวนสนุก
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้นายจ้างบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ให้เป็นไป ตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งระบบการจัดการด้านความปลอดภัยเป็นกลไกสำคัญที่จะทำให้ การดำเนินการเกี่ยวกับการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานของสถานประกอบกิจการเป็นไปอย่างมีระบบและมีประสิทธิภาพ สมควรจะต้องมีระบบ การจัดการด้านความปลอดภัยที่มีมาตรฐานและมีประสิทธิภาพ โดยมีการทบทวน ปรับปรุง และแก้ไข อย่างต่อเนื่อง อันจะทำให้ลูกจ้างมีความปลอดภัยในการทำงานยิ่งขึ้น จึงจำเป็นตอ้ งออกกฎกระทรวงนี้
กำหนดประเภทและคุณสมบัติของเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย หน่วยงานความปลอดภัย และคณะกรรมการความปลอดภัยของสถานประกอบกิจการ
การจดั ให้มีเจา้ หน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หนว่ ยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนนิ การด้านความปลอดภัย ในสถานประกอบกิจการ
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๑๓ แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป
ข้อ ๒ ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๔๙
ข้อ ๓ ในกฎกระทรวงนี้ “กรรมการความปลอดภัย” หมายความว่า กรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ “คณะกรรมการความปลอดภัย” หมายความว่า คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ “ผู้แทนนายจ้างระดับบริหาร” หมายความว่า ลูกจ้างซึ่งเป็นผู้บริหารซึ่งมีหน้าที่และอำนาจ ทำการแทนนายจ้างในการจ้าง การเลิกจ้าง การให้บำเหน็จ การลงโทษ หรือการวินิจฉัยข้อร้องทุกข์ และได้รับมอบหมายเป็นหนงั สือใหเ้ ป็นผู้แทนนายจ้างระดบั บรหิ ารเพื่อปฏิบัติให้เป็นไปตามกฎกระทรวงนี้ “หน่วยงานความปลอดภัย” หมายความว่า หน่วยงานความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ สภาพแวดล้อมในการทำงาน
ข้อ ๔ นายจ้างของสถานประกอบกิจการประเภทที่ระบุในบัญชีท้ายกฎกระทรวงนี้ ต้องจัด ให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน เว้นแต่เป็นสถานประกอบกิจการประเภทที่มีจำนวนลูกจ้าง ไม่ถึงเกณฑ์ที่ต้องจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานในสถานประกอบกิจการที่นายจ้างต้องจัดให้มี ตามวรรคหนึ่ง จะเป็นประเภทใดหรือระดับใด ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในหมวดนี้
ข้อ ๕ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานมีสองประเภท ดังต่อไปนี้
(๑) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานโดยตำแหน่ง
(๒) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานโดยหน้าที่เฉพาะ
ข้อ ๖ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานโดยตำแหน่งมีสองระดับ ดังต่อไปนี้
(๑) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับหัวหน้างาน
(๒) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับบริหาร
ข้อ ๗ นายจ้างของสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๑ และบัญชี ๒ ที่มีลูกจ้างจำนวน สองคนขึ้นไป และสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๓ ที่มีลูกจ้างจำนวนยี่สิบคนขึ้นไป ต้องจัดให้ลูกจ้าง ระดับหัวหน้างานซึ่งมีคุณสมบัติตามข้อ ๘ ทุกคน เป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับ หัวหน้างานของสถานประกอบกิจการ ทั้งนี้ ภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่มีลูกจ้างครบจำนวน ดังกล่าว ในกรณีที่ลูกจ้างระดับหัวหน้างานไม่มีคุณสมบัติตามข้อ ๘ ให้นายจ้างดำเนินการให้ลูกจ้างนั้น เข้ารับการฝึกอบรมตามข้อ ๘ (๑) เพื่อแต่งตั้งให้เป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับ หัวหน้างาน ทั้งนี้ ภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่นายจ้างแต่งตั้งให้เป็นลูกจ้างระดับหัวหน้างาน
ข้อ ๘ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับหัวหน้างานต้องเป็นลูกจ้างระดับหัวหน้างาน และมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
(๑) ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับหัวหน้างาน
(๒) เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับหัวหน้างานตามกฎกระทรวงกำหนด มาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๓) มีคุณสมบัติตามข้อ ๑๕ ข้อ ๑๘ หรือข้อ ๒๑ แล้วแต่กรณี
ข้อ ๙ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับหัวหน้างานมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(๑) กำกับดูแลลูกจ้างในหน่วยงานที่รับผิดชอบให้ปฏิบัติตามคู่มือว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ
(๒) วิเคราะห์งานในหน่วยงานที่รับผิดชอบเพื่อค้นหาความเสี่ยงหรืออันตรายเบื้องต้นจาก การทำงาน โดยอาจร่วมดำเนินการกับเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิค ระดับเทคนคิ ขั้นสูง หรือระดับวิชาชีพ
(๓) จัดทำคู่มือว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของ หน่วยงานที่รับผิดชอบ โดยร่วมดำเนนิ การกับเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดบั เทคนคิ ระดบั เทคนิคขั้นสูง หรือระดับวิชาชีพ เพื่อเสนอคณะกรรมการความปลอดภัยหรอื นายจ้าง แล้วแต่กรณี และ ทบทวนคู่มือดังกล่าวตามที่นายจ้างกำหนด โดยนายจ้างต้องกำหนดให้มีการทบทวนอย่างน้อยทุกหกเดือน
(๔) สอนวิธีการปฏิบัติงานที่ถูกต้องแก่ลูกจ้างในหน่วยงานที่รับผิดชอบเพื่อให้เกิดความปลอดภัย ในการทำงาน
(๕) ตรวจสอบสภาพการทำงานของเครื่องจักร เครื่องมือ และอุปกรณ์ให้อยู่ใน สภาพที่ปลอดภัยก่อนลงมือปฏิบัติงานประจำวัน
(๖) กำกับดูแลการใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลของลูกจ้างในหน่วยงาน ที่รับผิดชอบ
(๗) รายงานการประสบอันตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุเดอื ดร้อนรำคาญอันเนอื่ งจาก การทำงานของลูกจ้างต่อนายจ้าง และแจ้งต่อเจ้าหน้าทคี่ วามปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนคิ ระดบั เทคนิคขั้นสูง หรือระดับวิชาชีพ สำหรับสถานประกอบกิจการที่มีหน่วยงานความปลอดภัย ให้แจ้ง ต่อหน่วยงานความปลอดภัยทันทีที่เกิดเหตุ
(๘) ตรวจสอบหาสาเหตุการประสบอันตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุเดือดร้อนรำคาญ อันเนื่องจากการทำงานของลูกจ้างร่วมกับเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิค ระดับ เทคนิคขั้นสูง หรือระดับวิชาชีพ และรายงานผลการตรวจสอบ รวมทั้งเสนอแนะแนวทางการแก้ไข ปัญหาต่อนายจ้าง เพื่อป้องกันการเกิดเหตุโดยไม่ชักช้า
(๙) ส่งเสริมและสนับสนุนกิจกรรมความปลอดภัยในการทำงาน
(๑๐) ปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการทำงานอื่นตามที่นายจ้างหรือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ในการทำงานระดับบริหารมอบหมาย
ข้อ ๑๐ นายจ้างของสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๑ และบัญชี ๒ ที่มีลูกจ้างจำนวน สองคนขึ้นไป และสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๓ ที่มีลูกจ้างจำนวนยี่สิบคนขึ้นไป ต้องจัดให้ลูกจ้าง ระดับผู้บริหารซึ่งมีคุณสมบัติตามข้อ ๑๑ ทุกคน เป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับ บริหารของสถานประกอบกิจการ ทั้งนี้ ภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่มีลูกจ้างครบจำนวนดังกล่าว ในกรณีที่ลูกจ้างระดับผู้บริหารไม่มีคุณสมบัติตามข้อ ๑๑ ให้นายจ้างดำเนินการให้ลูกจ้างนั้น เข้ารับการฝึกอบรมตามข้อ ๑๑ (๑) เพื่อแต่งตั้งให้เป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับ บริหาร ทั้งนี้ ภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่นายจ้างแต่งตั้งให้เป็นลูกจ้างระดับผู้บริหาร
ในกรณีที่ไม่มีลูกจ้างระดับผู้บรหิ าร ให้นายจ้างเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดบั บริหาร
ข้อ ๑๑ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับบริหารต้องเป็นลูกจ้างระดับผู้บริหาร และมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
(๑) ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับบริหาร
(๒) เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับบริหารตามกฎกระทรวงกำหนด มาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๔๙
(๓) มีคุณสมบัติตามข้อ ๒๑
ข้อ ๑๒ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับบริหารมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(๑) กำกับดูแลเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานทุกระดับซึ่งอยู่ในบังคับบัญชาของตน
(๒) เสนอแผนงานหรือโครงการด้านความปลอดภัยในการทำงานในหน่วยงานที่รับผิดชอบ ต่อนายจ้าง
(๓) ส่งเสริม สนับสนุน และติดตามการดำเนินงานเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน ให้เป็นไปตามแผนงานหรือโครงการ เพื่อให้มีการจัดการด้านความปลอดภัยในการทำงานที่เหมาะสมกับ สถานประกอบกิจการ
(๔) กำกับดูแลและติดตามให้มีการแก้ไขข้อบกพร่องเพื่อความปลอดภัยในการทำงานของ ลูกจ้างตามที่ได้รับรายงานหรือตามข้อเสนอแนะของเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน คณะกรรมการความปลอดภัย หรือหน่วยงานความปลอดภัย
ข้อ ๑๓ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานโดยหน้าที่เฉพาะของสถานประกอบกิจการ มีสามระดับ ดังต่อไปนี้
(๑) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิค
(๒) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูง
(๓) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพ
ข้อ ๑๔ นายจ้างของสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๒ ที่มีลูกจ้างจำนวนยี่สิบคนขึ้นไป แต่ไม่ถึงห้าสิบคน ต้องจัดให้ลูกจ้างซึ่งมีคุณสมบัติตามข้อ ๑๕ อย่างน้อยหนึ่งคน เป็นเจ้าหน้าที่ ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิค เพื่อปฏิบัติหน้าที่ประจำสถานประกอบกิจการ ทั้งนี้ ภายใน หนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่มีลูกจ้างครบจำนวนดังกล่าว
ข้อ ๑๕ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
(๑) ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิค
(๒) เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคตามกฎกระทรวงกำหนด มาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๓) มีคุณสมบัติตามข้อ ๑๘ หรือข้อ ๒๑ แล้วแต่กรณี
ข้อ ๑๖ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(๑) ตรวจสอบและเสนอแนะให้นายจ้างปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๒) วิเคราะห์งานเพื่อชี้บ่งอันตรายและกำหนดมาตรการป้องกันและขั้นตอนการทำงาน อย่างปลอดภัยเสนอต่อนายจ้าง
(๓) แนะนำให้ลูกจ้างปฏิบัติตามคู่มือว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานของสถานประกอบกิจการ
(๔) ตรวจสอบหาสาเหตุการประสบอันตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุเดือดร้อนรำคาญ อันเนื่องจากการทำงานของลูกจ้าง และรายงานผลการตรวจสอบ รวมทั้งเสนอแนะแนวทางการแก้ไข ปัญหาต่อนายจ้าง เพื่อป้องกันการเกิดเหตุโดยไม่ชักช้า
(๕) รวบรวมสถิติและจัดทำรายงานและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการประสบอันตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุเดือดร้อนรำคาญอันเนื่องจากการทำงานของลูกจ้างเสนอต่อนายจ้าง
(๖) ปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการทำงานอื่นตามที่นายจ้างมอบหมาย
ข้อ ๑๗ นายจ้างของสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๒ ที่มีลูกจ้างจำนวนห้าสิบคนขึ้นไป แต่ไม่ถึงหนึ่งร้อยคน ต้องจัดให้ลูกจ้างซึ่งมีคุณสมบัติตามข้อ ๑๘ อย่างน้อยหนึ่งคน เป็นเจ้าหน้าที่ ความปลอดภัยในการทำงานเฉพาะระดับเทคนิคขั้นสูง เพื่อปฏิบัติหน้าที่ประจำสถานประกอบกิจการ ทั้งนี้ ภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่มีลูกจ้างครบจำนวนดังกล่าว
ข้อ ๑๘ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูงต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่ง อย่างใด ดังต่อไปนี้
(๑) สำเร็จการศึกษาไม่ต่ ากว่าระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพเทคนิคหรือเทียบเท่า และผ่าน การฝึกอบรมหลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูง และผ่านการประเมิน
(๒) สำเร็จการศึกษาไม่ต่ ากว่ามัธยมศึกษาปีที่ ๖ หรือระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ หรือ เทียบเท่า และได้ทำงานเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี และผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูง และผ่าน การประเมิน
(๓) มีคุณสมบัติตามข้อ ๒๑
(๔) เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูงตามกฎกระทรวงกำหนด มาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๕) เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ความปลอดภัยในการทำงานของลูกจ้าง ลงวันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๘ หรือเคยเป็นเจ้าหน้าที่ ความปลอดภัยในการทำงานตามประกาศคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ เรื่อง ความปลอดภัยใน การทำงานของพนักงาน ลงวันที่ ๑๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๔ และผ่านการฝึกอบรมหลักสูตร เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูง และผ่านการประเมิน
(๖) เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพตามประกาศกระทรวงแรงงาน และสวัสดิการสังคม เรื่อง ความปลอดภัยในการทำงานของลูกจ้าง ลงวันที่ ๓๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๐ และผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูง และผ่าน การประเมิน
ข้อ ๑๙ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูงมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(๑) ตรวจสอบและเสนอแนะให้นายจ้างปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๒) วิเคราะห์งานเพื่อชี้บ่งอันตรายและกำหนดมาตรการป้องกันและขั้นตอนการทำงาน อย่างปลอดภัยเสนอต่อนายจ้าง
(๓) วิเคราะห์แผนงานหรือโครงการและข้อเสนอแนะของหน่วยงานต่าง ๆ และเสนอแนะ มาตรการความปลอดภัยในการทำงานต่อนายจ้าง
(๔) ตรวจประเมินการปฏิบัติงานของสถานประกอบกิจการให้เป็นไปตามแผนงาน โครงการ หรือมาตรการความปลอดภัยในการทำงาน
(๕) แนะนำให้ลูกจ้างปฏิบัติตามข้อบังคับและคู่มือว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ
(๖) แนะนำ ฝึกสอน และอบรมลูกจ้าง เพื่อให้การปฏิบัติงานปลอดจากเหตุอันจะทำให้เกิด ความไม่ปลอดภัยในการทำงาน
(๗) ตรวจสอบหาสาเหตุและวิเคราะห์การประสบอันตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุ เดือดร้อนรำคาญอันเนื่องจากการทำงานของลูกจ้าง และรายงานผลการตรวจสอบ รวมทั้งเสนอแนะ แนวทางการแก้ไขปัญหาต่อนายจ้างเพื่อป้องกันการเกิดเหตุโดยไม่ชักช้า
(๘) รวบรวมสถติิ วิเคราะห์ขอ้ มลู และจัดทำรายงานและขอ้ เสนอแนะเกี่ยวกบั การประสบอนั ตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุเดือดร้อนรำคาญอันเนื่องจากการทำงานของลูกจ้างเสนอต่อนายจ้าง
(๙) ปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการทำงานอื่นตามที่นายจ้างมอบหมาย
ข้อ ๒๐ นายจ้างของสถานประกอบกจิ การตามบัญชี ๑ ที่มีลูกจ้างจำนวนสองคนขนึ้ ไป และ สถานประกอบกิจการตามบัญชี ๒ ที่มีลูกจ้างจำนวนหนึ่งร้อยคนขึ้นไป ต้องจัดให้ลูกจ้างซึ่งมีคุณสมบัติ ตามข้อ ๒๑ อย่างน้อยหนึ่งคน เป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพ เพื่อปฏิบัติ หน้าที่ประจำสถานประกอบกิจการ ทั้งนี้ ภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่มีลูกจ้างครบจำนวน ดังกล่าว
ข้อ ๒๑ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
(๑) สำเร็จการศึกษาไม่ต่ ากว่าระดับปริญญาตรี สาขาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย หรือ เทียบเท่าตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
(๒) สำเร็จการศึกษาไม่ต่ ากว่าระดับปริญญาตรี และเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน ระดับเทคนิคขั้นสูงมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี และผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ในการทำงานระดับวิชาชีพ และผ่านการประเมิน
(๓) สำเร็จการศึกษาไม่ต่ ากว่าระดับปริญญาตรี และเป็นผู้มีประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน ไม่น้อยกว่าห้าปีในสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๑ หรือสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๒ และผ่าน การฝึกอบรมหลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพ และผ่านการประเมิน ภายใน ห้าปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้มีผลใช้บังคับ
(๔) เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพตามกฎกระทรวงกำหนด มาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๕) เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพตามประกาศกระทรวงแรงงาน และสวัสดิการสังคม เรื่อง ความปลอดภัยในการทำงานของลูกจ้าง ลงวันที่ ๓๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๐ และผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวชิ าชีพ และผ่านการประเมนิ ภายในห้าปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้มีผลใช้บังคับ
(๖) เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ความปลอดภัยในการทำงานของลูกจ้าง ลงวันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๘ หรือเป็นผู้มีคุณสมบัติ เป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานตามประกาศคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ เรื่อง ความปลอดภัยในการทำงานของพนักงาน ลงวันที่ ๑๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๔ และผ่านการฝึกอบรม หลักสูตรเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพ และผ่านการประเมิน ภายในห้าปีนับแต่ วันที่กฎกระทรวงนี้มีผลใช้บังคับ
ข้อ ๒๒ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(๑) ตรวจสอบและเสนอแนะให้นายจ้างปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๒) วิเคราะห์งานเพื่อชี้บ่งอันตรายและกำหนดมาตรการป้องกันและขั้นตอนการทำงาน อย่างปลอดภัยเสนอต่อนายจ้าง
(๓) ประเมินความเสี่ยงด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(๔) วิเคราะห์แผนงานหรือโครงการ และข้อเสนอแนะของหน่วยงานต่าง ๆ และเสนอแนะ มาตรการความปลอดภัยในการทำงานต่อนายจ้าง
(๕) ตรวจประเมินการปฏิบัติงานของสถานประกอบกิจการให้เป็นไปตามแผนงาน โครงการ หรือมาตรการความปลอดภัยในการทำงาน
(๖) แนะนำให้ลูกจ้างปฏิบัติตามคู่มือว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานของสถานประกอบกิจการ
(๗) แนะนำ ฝึกสอน และอบรมลูกจ้าง เพื่อให้การปฏิบัติงานปลอดจากเหตุอันจะทำให้เกิด ความไม่ปลอดภัยในการทำงาน
(๘) ตรวจวัดและประเมินสภาพแวดล้อมในการทำงานหรือดำเนินการร่วมกับบุคคล หรือ นิติบุคคลที่ขึ้นทะเบียนหรือได้รับใบอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ สภาพแวดล้อมในการทำงาน หรือกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง
(๙) เสนอแนะต่อนายจ้างเพื่อให้มีการจัดการด้านความปลอดภัยในการทำงานที่เหมาะสมกับ สถานประกอบกิจการและพัฒนาให้มีประสิทธิภาพอย่างต่อเนื่อง
(๑๐) ตรวจสอบหาสาเหตุและวิเคราะห์การประสบอันตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุ เดือดร้อนรำคาญอันเนื่องจากการทำงานของลูกจ้าง และรายงานผลการตรวจสอบ รวมทั้งเสนอแนะ แนวทางการแก้ไขปัญหาต่อนายจ้างเพื่อป้องกันการเกิดเหตุโดยไม่ชักช้า
(๑๑) รวบรวมสถติิ วิเคราะห์ขอ้ มลู และจัดทำรายงานและขอ้ เสนอแนะเกี่ยวกบั การประสบอนั ตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุเดือดร้อนรำคาญอันเนื่องจากการทำงานของลูกจ้างเสนอต่อนายจ้าง
(๑๒) ให้ความรู้และอบรมด้านโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมแก่ลูกจ้างก่อนเข้าทำงาน และระหว่างทำงาน เพื่อทบทวนความรู้อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
(๑๓) ปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการทำงานอื่นตามที่นายจ้างมอบหมาย
ข้อ ๒๓ นายจ้างต้องจัดให้เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิค ระดับเทคนิค ขั้นสูง และระดับวิชาชีพได้รับการฝึกอบรมหรือมีการพัฒนาความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน เพิ่มเติมปีละไม่น้อยกว่าสิบสองชั่วโมงตามหลักสูตรที่อธิบดีประกาศกำหนด โดยนายจ้างต้องแจ้งให้ อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายทราบภายในสามสิบวันนับแต่วันที่การดำเนินการดังกล่าวแล้วเสร็จ
ข้อ ๒๔ ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิค ระดับเทคนิคขั้นสูง หรือระดับวิชาชีพ พ้นจากการเป็นลูกจ้างของสถานประกอบกิจการ ให้นายจ้างจัดให้มีเจ้าหน้าที่ ความปลอดภัยในการทำงานดังกล่าวแทน แล้วแต่กรณี ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่พ้นจากการเป็นลูกจ้าง
ข้อ ๒๕ นายจ้างของสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างจำนวนห้าสิบคนขึ้นไป ต้องจัดให้มี คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีลูกจ้างครบจำนวนดังกล่าว คณะกรรมการความปลอดภัยตามวรรคหนึ่ง ต้องประกอบด้วย นายจ้างหรือผู้แทนนายจ้างระดับ บริหาร เป็นประธานกรรมการความปลอดภัย ผู้แทนนายจ้างระดับบังคับบัญชา และผู้แทนลูกจ้าง เป็นกรรมการความปลอดภัย ในการแต่งตั้งคณะกรรมการความปลอดภัยตามวรรคสอง หากสถานประกอบกิจการ ตามวรรคหนึ่ง เป็นสถานประกอบกิจการในบัญชี ๑ หรือบัญชี ๒ ให้นายจ้างแต่งตั้งผู้แทนนายจ้าง ระดับบังคับบัญชาซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูงหรือระดับวิชาชีพ จำนวนหนึ่งคน แล้วแต่กรณี เป็นกรรมการความปลอดภัยและเลขานุการ ในการแต่งตั้งคณะกรรมการความปลอดภัยตามวรรคสอง หากสถานประกอบกิจการตามวรรคหนึ่ง เป็นสถานประกอบกิจการในบัญชี ๓ ให้นายจ้างแต่งตั้งผู้แทนนายจ้างระดับบังคับบัญชาเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งคน เป็นกรรมการความปลอดภัยและเลขานุการ
ข้อ ๒๖ คณะกรรมการความปลอดภัยตามข้อ ๒๕ ให้มีจำนวน ดังต่อไปนี้ โดยต้องมีจำนวน กรรมการความปลอดภัยซึ่งเป็นผู้แทนนายจ้างระดับบังคับบัญชาและกรรมการความปลอดภัย ซึ่งเป็นผู้แทนลูกจ้างในสัดส่วนที่เท่ากัน
(๑) ไม่น้อยกว่าห้าคน สำหรับสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างจำนวนห้าสิบคนขึ้นไป แต่ไมถ่ งึ หนึ่งร้อยคน
(๒) ไม่น้อยกว่าเจ็ดคน สำหรับสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างจำนวนหนึ่งร้อยคนขึ้นไป แต่ไม่ถึงห้าร้อยคน
(๓) ไม่น้อยกว่าสิบเอ็ดคน สำหรับสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างจำนวนห้าร้อยคนขึ้นไป
ข้อ ๒๗ การได้มาซึ่งกรรมการความปลอดภัยตามข้อ ๒๕ ให้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้
(๑) กรรมการความปลอดภัยซึ่งเป็นผู้แทนนายจ้างระดับบังคับบัญชา ให้นายจ้างแต่งตั้งจาก ลูกจ้างระดับหัวหน้างานหรือเทียบเท่าขึ้นไป หรืออาจแต่งตั้งจากแพทย์หรือพยาบาลประจำ สถานประกอบกิจการก็ได้
(๒) กรรมการความปลอดภัยซึ่งเป็นผู้แทนลูกจ้าง ให้มาจากลูกจ้างซึ่งไม่ใช่ลูกจ้างระดับ บังคับบัญชาเลือกกันเอง
ข้อ ๒๘ นายจ้างต้องจัดให้กรรมการความปลอดภัยได้รับการฝึกอบรมหลักสูตรคณะกรรมการ ความปลอดภัย ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ได้รับการแต่งตั้งหรือได้รับเลือก เว้นแต่กรรมการความปลอดภัย ผู้นั้นเคยผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรดังกล่าวมาแล้ว
ข้อ ๒๙ กรรมการความปลอดภัยมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละสองปี ให้นายจ้างดำเนินการแต่งตั้งหรือจัดให้มีการเลือกกรรมการความปลอดภัยใหม่ตามข้อ ๒๗ ให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันก่อนวันที่กรรมการความปลอดภัยครบวาระ ในกรณีที่ไม่อาจดำเนินการแต่งตั้งหรือจัดให้การเลือกกรรมการความปลอดภัยใหม่ให้แล้วเสร็จ ภายในกำหนดเวลาตามวรรคสอง ให้กรรมการความปลอดภัยซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระนั้นอยู่ใน ตำแหน่งเพื่อดำเนินงานต่อไปจนกว่ากรรมการความปลอดภัยซึ่งได้มาใหม่เข้ารับหน้าที่ ในกรณีที่จำนวนลูกจ้างในสถานประกอบกิจการลดลงเหลือน้อยกว่าห้าสิบคน ให้กรรมการ ความปลอดภัยดำเนินการต่อไปจนกว่าครบวาระ
ข้อ ๓๐ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ กรรมการความปลอดภัยพ้นจากตำแหน่ง เมื่อ
(๑) พ้นจากการเป็นผู้แทนนายจ้างระดับบริหาร ผู้แทนนายจ้างระดับบังคับบัญชา ผู้แทนลูกจ้าง หรือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับเทคนิคขั้นสูงหรือระดับวิชาชีพ
(๒) พ้นจากการเป็นลูกจ้างในสถานประกอบกิจการ
ข้อ ๓๑ การได้มาซึ่งกรรมการความปลอดภัยแทนตำแหน่งที่ว่าง ให้นายจ้างดำเนินการ ตามข้อ ๒๗ โดยอนุโลม และให้กรรมการความปลอดภัยซึ่งได้รับการแต่งตั้งหรือได้รับเลือก แทนตำแหน่งที่ว่าง อยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการความปลอดภัยซึ่งตนแทน
ข้อ ๓๒ คณะกรรมการความปลอดภัยมีหน้าที่และอำนาจ ดังต่อไปนี้
(๑) จัดทำนโยบายด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ของสถานประกอบกิจการ เสนอต่อนายจ้าง
(๒) จัดทำแนวทางการป้องกันและลดการเกิดอุบัติเหตุ การประสบอันตราย การเจ็บป่วย หรือการเกิดเหตุเดือดร้อนรำคาญอันเนอื่ งจากการทำงานของลูกจ้าง หรือความไม่ปลอดภัยในการทำงาน เสนอต่อนายจ้าง
(๓) รายงานและเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางปรับปรุงแก้ไขสภาพการทำงานและ สภาพแวดล้อมในการทำงานให้เป็นไปตามกฎหมายเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานต่อนายจ้าง เพื่อความปลอดภัยในการทำงานของลูกจ้าง ผู้รับเหมา และบุคคลภายนอกที่เข้ามาปฏิบัติงานหรือ เข้ามาใช้บริการในสถานประกอบกิจการ
(๔) ส่งเสริมและสนับสนุนกิจกรรมด้านความปลอดภัยในการทำงานของสถานประกอบกิจการ
(๕) พิจารณาคู่มือว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ของสถานประกอบกิจการเพื่อเสนอความเห็นต่อนายจ้าง
(๖) สำรวจการปฏิบัติการด้านความปลอดภัยในการทำงานและรายงานผลการสำรวจดังกล่าว รวมทั้งสถิติการประสบอันตรายที่เกิดขึ้นในสถานประกอบกิจการนั้นในการประชุมคณะกรรมการ ความปลอดภัยทุกครั้ง
(๗) พิจารณาโครงการหรือแผนการฝึกอบรมเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน รวมถึง โครงการหรือแผนการอบรมเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบในด้านความปลอดภัยของลูกจ้าง หัวหน้างาน ผู้บริหาร นายจ้าง และบุคลากรทุกระดับเพื่อเสนอความเห็นต่อนายจ้าง
(๘) จัดวางระบบให้ลูกจ้างทุกคนทุกระดับมีหน้าที่ต้องรายงานสภาพการทำงานที่ไม่ปลอดภัย ต่อนายจ้าง
(๙) ติดตามผลความคืบหน้าเรื่องที่เสนอต่อนายจ้าง
(๑๐) รายงานผลการปฏิบัติงานประจำปี รวมทั้งระบุปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ ในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการความปลอดภัยเมื่อปฏิบัติหน้าที่ครบหนึ่งปีเสนอต่อนายจ้าง
(๑๑) ประเมินผลการดำเนินงานด้านความปลอดภัยในการทำงานของสถานประกอบกิจการ
(๑๒) ปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการทำงานอื่นตามที่นายจ้างมอบหมาย
ข้อ ๓๓ ให้คณะกรรมการความปลอดภัยประชุมอย่างน้อยเดือนละหนึ่งครั้ง หรือ เมื่อกรรมการความปลอดภัยไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งร้องขอ การประชุมให้เป็นไปตามข้อบังคับที่คณะกรรมการความปลอดภัยกำหนด ในการประชุมแต่ละครั้ง ให้แจ้งกำหนดการประชุมและระเบียบวาระการประชุมให้กรรมการ ความปลอดภัยทราบไม่น้อยกว่าสามวันก่อนถึงวันประชุม เว้นแต่มีเหตุจำเป็นเร่งด่วน เมื่อเกิดอุบัติเหตุหรือภยันตรายใด ๆ ที่เป็นเหตุให้ลูกจ้างหรือบุคคลภายนอกสูญเสียอวัยวะ ทุพพลภาพ หรือเสียชีวิต ให้มีการประชุมคณะกรรมการความปลอดภัยโดยไม่ชักช้าเพื่อดำเนินการ ทบทวนรายงานการสอบสวนอุบัติเหตุ รวมทั้งเสนอแนะแนวทางป้องกันแก้ไขต่อนายจ้าง
ข้อ ๓๔ นายจ้างต้องเผยแพร่และปิดประกาศรายชื่อและหน้าที่รับผิดชอบของคณะกรรมการ ความปลอดภัยโดยเปิดเผย ณ สถานประกอบกิจการเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบห้าวันเพื่อให้ลูกจ้างทราบ เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงกรรมการความปลอดภัย ให้นายจ้างดำเนินการตามวรรคหนึ่งภายใน เจ็ดวันนับแต่วันที่เปลี่ยนแปลง ให้นายจ้างปิดประกาศมติของที่ประชุมคณะกรรมการความปลอดภัยเกี่ยวกับความปลอดภัย ในการทำงานไว้ในที่เปิดเผย ณ สถานประกอบกิจการ เพื่อให้ลูกจ้างทราบภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีมติ
ข้อ ๓๕ นายจ้างต้องจัดทำสำเนาบันทึกรายงานผลการดำเนินงานหรือรายงานการประชุม เกี่ยวกับการดำเนินการของคณะกรรมการความปลอดภัย เก็บไว้ในสถานประกอบกิจการเป็นเวลา
ไม่น้อยกว่าสองปีนับแต่วันจัดทำ และพร้อมที่จะให้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบ เว้นแต่มี การร้องทุกข์ว่านายจ้างไม่ปฏิบัติตามกฎหมายหรือมีการฟ้องร้องคดีเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน แม้จะพ้นเวลาที่กำหนด ให้นายจ้างเก็บรักษาเอกสารนั้นไว้จนกว่าจะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาถึงที่สุด เกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว สำเนาบันทึกรายงานผลการดำเนินงานหรือรายงานการประชุมเกี่ยวกับการดำเนินการของ คณะกรรมการความปลอดภัยตามวรรคหนึ่ง นายจ้างอาจจัดทำในรูปแบบข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์และ เก็บข้อมูลดังกล่าวไว้เป็นหลักฐาน
ข้อ ๓๖ นายจ้างต้องเก็บหลักฐานการเปลี่ยนแปลงกรรมการและเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ในการทำงาน รวมทั้งหน้าที่รับผิดชอบของคณะกรรมการความปลอดภัย และเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ในการทำงานดังกล่าวไว้ในสถานประกอบกิจการเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสองปี และพร้อมที่จะให้พนักงาน ตรวจความปลอดภัยตรวจสอบ โดยอาจจัดเก็บในรูปแบบข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้
ข้อ ๓๗ เมื่อนายจ้างได้รับข้อเสนอแนะของคณะกรรมการความปลอดภัยเกี่ยวกับความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานแล้ว หากข้อเสนอแนะดังกล่าวเป็นข้อเสนอแนะ ตามข้อ ๓๒ (๓) ให้นายจ้างปฏิบัติตามข้อเสนอแนะโดยไม่ชักช้า ในกรณีที่ข้อเสนอแนะเป็นข้อเสนอแนะตามข้อ ๓๒ (๑) (๒) (๕) หรือ (๗) ให้นายจ้าง พิจารณาดำเนินการตามที่เห็นสมควร และหากนายจ้างไม่อาจดำเนินการตามข้อเสนอแนะได้ ให้แจ้ง เหตุผลที่ไม่อาจดำเนินการได้ให้คณะกรรมการความปลอดภัยทราบด้วย
ข้อ ๓๘ นายจ้างของสถานประกอบกจิ การตามบัญชี ๑ ต้องจัดให้มีหนว่ ยงานความปลอดภยั อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อดูแลและปฏิบัติงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่จัดตั้ง สถานประกอบกิจการดังกล่าว
ข้อ ๓๙ นายจ้างในสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๒ ที่มีลูกจ้างจำนวนสองร้อยคนขึ้นไป ต้องจัดให้มีหน่วยงานความปลอดภัยเพื่อดูแลและปฏิบัติงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ สภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่มีลูกจ้างครบจำนวน ดังกล่าว ในกรณีที่จำนวนลูกจ้างในสถานประกอบกิจการตามวรรคหนึ่ง ลดลงจนมีจำนวนน้อยกว่า สองร้อยคนแต่ไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยคน ให้สถานประกอบกิจการนั้นคงหน่วยงานความปลอดภัยไว้
ข้อ ๔๐ หน่วยงานความปลอดภัยมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(๑) วางแผนการบริหารความเสี่ยงของสถานประกอบกิจการและดูแลให้มีการดำเนินการ อย่างต่อเนื่อง
(๒) จัดทำข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการป้องกันอันตรายจากอุบัติเหตุและอุบัติภัย และการควบคมุ ความเสี่ยงภายในสถานประกอบกิจการเสนอต่อนายจ้าง
(๓) จัดทำคู่มือว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ของสถานประกอบกิจการ
(๔) จัดทำข้อเสนอแนะเกี่ยวกับอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลซึ่งต้องสอดคล้องกับ การทำงานแต่ละประเภทตามที่กฎหมายกำหนดเสนอต่อนายจ้าง เพื่อให้ลูกจ้างหรือผู้ที่เกี่ยวข้อง ใช้ในขณะปฏิบัติงาน
(๕) ส่งเสริมและสนับสนุนด้านวิชาการและการปฏิบัติงานของหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อป้องกันอันตราย ในการทำงานหรือการเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงานในสถานประกอบกิจการ
(๖) จัดอบรมเกี่ยวกับความรู้พื้นฐานและข้อปฏิบัติเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน แก่ลูกจ้างที่เข้าทำงานใหม่ก่อนให้ปฏิบัติงาน รวมทั้งลูกจ้างซึ่งต้องทำงานที่มีความแตกต่างไปจากงานเดิม ที่เคยปฏิบัติอยู่และอาจเกิดอันตรายด้วย
(๗) ประสานการดำเนินงานความปลอดภัยในการทำงานกับหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภายใน และภายนอกสถานประกอบกิจการ รวมทั้งหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
(๘) ตรวจประเมินระบบความปลอดภัยในการทำงานในภาพรวมของสถานประกอบกิจการ
(๙) รวบรวมผลการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานทุกระดับและติดตาม ผลการดำเนินงานด้านความปลอดภัยในการทำงานให้เป็นไปตามนโยบายและแผนงานของสถานประกอบ กิจการ พร้อมทั้งรายงานให้นายจ้างและคณะกรรมการความปลอดภัยทราบทุกสามเดือน
(๑๐) ปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการทำงานอื่นตามที่นายจ้างมอบหมาย
ข้อ ๔๑ นายจ้างตามข้อ ๓๘ และข้อ ๓๙ ต้องจัดให้ลูกจ้างซึ่งผ่านการฝึกอบรมหลักสูตร ผู้บริหารหน่วยงานความปลอดภัยและไม่เปน็ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดบั วิชาชพี จำนวน หนึ่งคน เป็นผู้บริหารหน่วยงานความปลอดภัยประจำสถานประกอบกิจการ เพื่อทำหน้าที่เฉพาะด้านบริหาร บังคับบัญชา และรับผิดชอบในการปฏิบัติงานของหน่วยงานความปลอดภัย ในการแต่งตั้งผู้บริหารหน่วยงานความปลอดภัยตามวรรคหนึ่ง หากบุคคลที่นายจ้างแต่งตั้ง เคยเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพ ให้บุคคลดังกล่าวได้รับการยกเว้นไม่ต้อง ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรผู้บริหารหน่วยงานความปลอดภัย
ในกรณีที่ผู้บริหารหน่วยงานความปลอดภัยพ้นจากการเป็นลูกจ้างของสถานประกอบกิจการ นายจ้างต้องจัดให้มีผู้บริหารหน่วยงานความปลอดภัยแทนภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ผู้บริหารหน่วยงาน ความปลอดภัยเดิมพ้นจากการเป็นลูกจ้าง
ข้อ ๔๒ นายจ้างต้องนำรายชื่อเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับหัวหน้างาน ระดับบริหาร ระดับเทคนิค ระดับเทคนิคขั้นสูง หรือระดับวิชาชีพ และผู้บริหารหน่วยงาน ความปลอดภัย ไปขึ้นทะเบียนต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน พร้อมเอกสารหรือหลักฐานตามที่ ระบุไว้ในแบบคำขอ ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่นายจ้างแต่งตั้งบุคคลดังกล่าว
ข้อ ๔๓ การฝึกอบรมเพื่อให้มีคุณสมบัติเป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน ผู้บริหาร หน่วยงานความปลอดภัย หรือคณะกรรมการความปลอดภัยตามกฎกระทรวงนี้ นายจ้างจะจัดการ ฝึกอบรมเองหรือให้ผู้ให้บริการด้านการฝึกอบรมเป็นผู้ดำเนินการก็ได้ หลักสูตรการฝึกอบรม คุณสมบัติของวิทยากร และการดำเนินการฝึกอบรมตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๔๔ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานต้องจัดให้มีการประเมินตามข้อ ๑๘ (๑) (๒)
(๕) และ (๖) และข้อ ๒๑ (๒) (๓) (๕) และ (๖) หลักเกณฑ์การประเมินตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๔๕ ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับหัวหน้างาน ระดับบริหาร ระดับเทคนิค ระดับเทคนิคขั้นสูง หรือระดับวิชาชีพ หรือผู้บริหารหน่วยงานความปลอดภัย ในสถานประกอบกิจการพ้นจากตำแหน่งหรือพ้นจากหน้าที่ แล้วแต่กรณี นายจ้างต้องแจ้งการพ้นจาก ตำแหน่งหรือพ้นจากหน้าที่ของบุคคลดังกล่าวให้กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานทราบภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่บุคคลนั้นพ้นจากตำแหน่งหรือพ้นจากหน้าที่ หรือบุคคลดังกล่าวอาจใช้สิทธิแจ้งก็ได้
ข้อ ๔๖ เมื่อมีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการความปลอดภัยหรือกรรมการความปลอดภัย ให้นายจ้างส่งสำเนาคำสั่งดังกล่าวต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมาย ภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่มีคำสั่ง แต่งตั้ง
ข้อ ๔๗ ให้นายจ้างจัดส่งรายงานผลการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน ระดับเทคนิค ระดับเทคนิคขั้นสูง และระดับวิชาชีพ ต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมาย สองครั้ง
โดยครั้งแรกภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ ๓๐ มิถุนายน และครั้งที่สองภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ ๓๑ ธันวาคม ของทุกปี ทั้งนี้ ตามแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๔๘ ในกรณีที่กฎกระทรวงนี้มิได้กำหนดวิธีการแจ้งหรือส่งเอกสารไว้เป็นการเฉพาะ การส่งเอกสารหรือหลักฐานต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมาย ให้นายจ้างแจ้งหรือส่งโดยวิธีการ ทางอิเล็กทรอนิกส์ตามที่อธิบดีประกาศกำหนดเป็นหลัก ในระหว่างที่ยังไม่สามารถแจ้งหรือส่งโดยวิธีการ ทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้แจ้งหรือส่งตามวิธีการที่อธิบดีประกาศกำหนดไปพลางก่อน
ข้อ ๔๙ ให้เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน และหัวหน้าหน่วยงานความปลอดภัย ซึ่งนายจ้างได้แต่งตั้งตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๔๙ เป็นเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน และผู้บริหารหน่วยงานความปลอดภัยตามกฎกระทรวงนี้
ข้อ ๕๐ ให้คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ในสถานประกอบกิจการตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๔๙ ซึ่งดำรงตำแหน่งอยู่ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ ใช้บังคับ เป็นคณะกรรมการความปลอดภัยตามกฎกระทรวงนี้ จนกว่าจะครบวาระการดำรงตำแหน่ง
ข้อ ๕๑ ให้หน่วยงานความปลอดภัยตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารและ การจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๔๙ เป็นหน่วยงาน ความปลอดภัยตามกฎกระทรวงนี้ ให้ไว้ ณ วนั ที่ 2 มถิุนายน พ.ศ. ๒๕๖5 สุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
บัญชีท้ายกฎกระทรวงการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ พ.ศ. 2565 บัญชี ๑ ลำดับ สถานประกอบกิจการ ๑. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับการทำเหมืองตามกฎหมายว่าด้วยแร่ ๒. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับกิจการปิโตรเลียมตามกฎหมายว่าด้วยปิโตรเลียม ๓. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับปิโตรเคมี ๔. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับการกลั่นนำมันปิโตรเลียม ๕. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับการแยกก๊าซธรรมชาติ บัญชี ๒ ลำดับ สถานประกอบกิจการ ๑. อุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์ ๒. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์อาหาร ๓. อุตสาหกรรมเครื่องดื่ม ๔. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์จากยาสูบ ๕. อุตสาหกรรมสิ่งทอ ๖. อุตสาหกรรมเสื อผ้าหรือเครื่องแต่งกาย ๗. อุตสาหกรรมเครื่องหนัง ๘. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์จากไม้ ๙. อุตสาหกรรมกระดาษหรือผลิตภัณฑ์ที่แปรรูปจากกระดาษ ๑๐. อุตสาหกรรมการผลิตสารเคมีหรือเคมีภัณฑ์ ๑๑. อุตสาหกรรมเภสัชภัณฑ์หรือเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ ๑๒. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ยาง ๑๓. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์พลาสติก ๑๔. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ที่ทำจากแร่อโลหะ ๑๕. อุตสาหกรรมโลหะหรือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากโลหะ ๑๖. อุตสาหกรรมอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ๑๗. อุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้า ๑๘. อุตสาหกรรมเครื่องจักรหรือเครื่องมือกล
๒ ลำดับ สถานประกอบกิจการ ๑๙. อุตสาหกรรมยานพาหนะ ชิ นส่วนยานพาหนะ หรืออุปกรณ์เสริมสำหรับยานพาหนะ ๒๐. อุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์ ๒๑. อุตสาหกรรมเครื่องประดับ ๒๒. อุตสาหกรรมเครื่องดนตรี ๒๓. อุตสาหกรรมอุปกรณ์กีฬาออกกำลังกาย ๒๔. อุตสาหกรรมของเล่น ๒๕. อุตสาหกรรมเครื่องมืออุปกรณ์ทางการแพทย์ ๒๖. อุตสาหกรรมการผลิต การจัดส่ง หรือการจ่ายไฟฟ้า ๒๗. อุตสาหกรรมการผลิตหรือการบรรจุก๊าซ ๒๘. อุตสาหกรรมการผลิตถ่านโค้ก ๒๙. อุตสาหกรรมการผลิต การเก็บ หรือการจำหน่ายไอนำ ๓๐. อุตสาหกรรมการเลี ยงสัตว์หรือการเพาะปลูก ๓๑. สถานีบริการตามกฎหมายว่าด้วยการค้านำมันเชื อเพลิง ๓๒. คลังนำมันเชื อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมนำมันเชื อเพลิง ๓๓. การให้บริการบำบัดนำเสียหรือกำจัดของเสียตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษา คุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ๓๔. อุตสาหกรรมการนำวัสดุที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ ๓๕. อุตสาหกรรมการแต่งแร่ การขุดแร่รายย่อย หรือการร่อนแร่ตามกฎหมายว่าด้วยแร่ ๓๖. การก่อสร้าง การดัดแปลง การซ่อมแซม หรือการรื อถอนอาคารตามกฎหมายว่าด้วย การควบคุมอาคาร ๓๗. อุตสาหกรรมการขนส่ง ๓๘. การบริการการเดินอากาศตามกฎหมายว่าด้วยการเดินอากาศ ๓๙. กิจการคลังสินค้า กิจการไซโล หรือกิจการห้องเย็นตามกฎหมายว่าด้วยคลังสินค้า ไซโล และห้องเย็น ๔๐. กิจการโทรคมนาคมตามกฎหมายว่าด้วยองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับ การประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม ๔๑. การติดตั ง การซ่อม หรือการซ่อมบำรุงเครื่องจักร ๔๒. โรงแรมตามกฎหมายว่าด้วยโรงแรม ๔๓. กิจการนิติบุคคลอาคารชุดตามกฎหมายว่าด้วยอาคารชุด ๔๔. ห้างสรรพสินค้า ธุรกิจค้าปลีก หรือธุรกิจค้าส่ง ๔๕. ศูนย์การจัดประชุมและการแสดงสินค้า ๔๖. โรงพยาบาล ๔๗. การทดสอบและวิเคราะห์การปฏิบัติการทางกายภาพ เคมี ชีวภาพ หรือวิศวกรรม ๔๘. การขายและการบำรุงรักษายานยนต์หรือการซ่อมยานยนต์ ๔๙. สวนสัตว์หรือสวนสนุก
๓ บัญชี ๓ ลำดับ สถานประกอบกิจการ ๑. ธุรกิจสถาบันการเงินตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงิน ๒. ธุรกิจหลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ๓. สหกรณ์ตามกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์ ๔. การประกันชีวิตตามกฎหมายว่าด้วยการประกันชีวิตหรือการประกันวินาศภัย ตามกฎหมายว่าด้วยการประกันวินาศภัย ๕. โรงรับจำนำตามกฎหมายว่าด้วยโรงรับจำนำ ๖. โรงถ่ายทำภาพยนตร์หรือละคร ๗. สวนพฤกษศาสตร์ ๘. สนามกีฬาหรือการนันทนาการ ๙. สถานที่มีอาหาร สุรา หรือเครื่องดื่มอย่างอื่นจำหน่าย โดยจัดให้มีการแสดงดนตรี หรือการแสดงอื่นใดเพื่อการบันเทิง ๑๐. สำนักงานบริหารของสถานประกอบกิจการตามบัญชี ๑ และบัญชี ๒
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๑๓ แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้นายจ้างจัดให้มี เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัย ในสถานประกอบกิจการตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง โดยเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ในการทำงานและบุคลากรจะต้องขึ้นทะเบียนต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน สมควรกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคล เพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ และการขึ้นทะเบียนเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ในการทำงานและบุคลากรดังกล่าว เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการกำกับ ดูแล และบริหารจัดการด้านความปลอดภัย ในสถานประกอบกิจการ อันจะทำให้การดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการมีประสิทธิภาพ มากยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
